{"id":10900,"date":"2019-04-25T22:18:54","date_gmt":"2019-04-25T21:18:54","guid":{"rendered":"http:\/\/barc-dabrowka.pl\/?p=10900"},"modified":"2019-04-25T22:18:54","modified_gmt":"2019-04-25T21:18:54","slug":"tresc-przywileju-bartniczego-kurpiow","status":"publish","type":"post","link":"http:\/\/edabrowka.net\/?p=10900","title":{"rendered":"Tre\u015b\u0107 przywileju bartniczego Kurpi\u00f3w"},"content":{"rendered":"<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"line-height: 107%; font-family: 'Times New Roman',serif; font-size: 16pt;\"><span style=\"color: #000000;\">20-go grudnia 1630 roku kr\u00f3l Zygmunt nadaje bartnikom z Nowogrodu przywilej kt\u00f3ry Kurpiom u\u0142atwi\u0142 \u017cycie: <\/span><\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: center;\"><span style=\"line-height: 107%; font-family: 'Times New Roman',serif; font-size: 16pt;\"><span style=\"color: #000000;\"><br \/>\n<\/span><span style=\"color: #000000;\">\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0<\/span><span style=\"color: #000000;\"><i><strong>\u201eZygmunt III z Bo\u017c\u00e9j \u0142aski, wielki ksi\u0105\u017ce litewski, ruski, pruski, \u017cmudzki, mazowiecki, inflantski, a szwedzki, gotski, wandalski dziedziczny kr\u00f3l. Oznajmujemy listem naszym, komu to wiedzie\u0107 nale\u017cy, suplikowali nam bartnicy nasi z starostwa \u0142om\u017cy\u0144skiego miasteczka Nowogr\u00f3dka przez urz\u0119dniki nasze koronne, aby\u015bmy dawne zwyczaje ich i wolno\u015bci, kt\u00f3rych z dawnych lat za\u017cywaj\u0105 i sobie od przodk\u00f3w swoich z r\u0105k podane maj\u0105, z \u0142aski naszej kr\u00f3lewski\u00e9j przywilejem potwierdzili i onych przy nich zachowali, kt\u00f3r\u0105 pro\u015bb\u0119 ich my \u0142askawie przyj\u0105wszy i one, ile prawu nie s\u0105 przeciwne, zatwierdzi\u0107 umy\u015blili\u015bmy; jako\u017c tym listem naszym zatwierdzamy, a najprz\u00f3d wiedz\u0105c z relacji komissarza naszego urodzonego Jak\u00f3ba Maxymiliana Fredra stolnika lwowskiego, sekretarza naszego, kt\u00f3rego\u015bmy tam umy\u015blnie pos\u0142ali, i\u017c z dawnego zwyczaju i lustracji skarbowej \u017caden z nich nie powinien nad jedn\u0105 r\u0105czk\u0119 miodu zwyczajn\u0105 tam\u017ce w Nowogrodzie miasteczku oddawa\u0107 od znamienia boru swego staro\u015bcie \u0142om\u017cy\u0144skiemu, i nadto za kun\u0119 groszy pi\u0119tna\u015bcie oddawa\u0107, siana sto\u017cek, w kt\u00f3rym dwoje drabek powinno by\u0107, przy stanowisku swem dla przyjazdu strzelcom postawi\u0107, albo za nie po groszy pi\u0119tna\u015bcie dawa\u0107; onych przy temczasowem prawie i zwyczaju zachowujemy i aby wi\u0119cej nad r\u0105czk\u0119 miodu i za kun\u0119 groszy pi\u0119tna\u015bcie staro\u015bcie \u0142om\u017cy\u0144skiemu od nich nie wyci\u0105gali i do pud\u0142aka miodu, do kt\u00f3rego nigdy nie byli powinni, onych nie przymuszali, mie\u0107 chcemy. Wzgl\u0119dem czego wolno im b\u0119dzie, jako z dawna by\u0142o ka\u017cdemu bartnikowi, jakie chc\u0105c drzewo drzewi\u0107 albo dr\u0105\u017cy\u0107 do barci sposobne, tak w d\u0119binie jako i w so\u015bninie, \u017cadnego nie wyjmuj\u0105c. Stanowiska swoje albo domeczki, albo wi\u0119c budy w puszczach miewa\u0107, kt\u00f3re w pokoju sta\u0107 powinny i \u017caden ani z bartnik\u00f3w, ani z lo\u017anych ludzi pali\u0107 i znosi\u0107 ich nie powinien, a ktoby si\u0119 wa\u017cy\u0142 tego, ma by\u0107 prawem lenn\u00e9m, kt\u00f3rego z dawna za\u017cywaj\u0105, przez bartnik\u00f3w s\u0105dzony i ukarany. Nadto \u0142\u0105ce albo knieje miewa\u0107, kt\u00f3rych, jako z dawna zwyczaj by\u0142, wolno im b\u0119dzie. Sid\u0142a zastawia\u0107 na jarz\u0105bki i rozmaite ptaki i kuny, okrom zwierza wielkiego; tak\u017ce \u017caki albo wienczerze stawia\u0107 na rzece Narwi, Pisi, gdzie si\u0119 kt\u00f3remu spodoba; jazy miewa\u0107 na rzekach albo na strugach w Zagajnicy Nowogrodzki\u00e9j i w nich ryby \u0142owi\u0107 do roboty swoj\u00e9j bartnicz\u00e9j, a gdzieby kt\u00f3ry nie mia\u0142 jazu pewnego, powinien b\u0119dzie starosta bartny on naznaczy\u0107 i zapisem obwarowa\u0107, a miejsce wymierzy\u0107 p\u00f3ki powinien za\u017cywa\u0107 tego pod\u0142ug starego zwyczaju, przy zastawiskach albo racz\u00e9j rzece Narwi okr\u0119gach pewnych albo dolist\u00e9j, wolno im by\u0107 ma okr\u0119gi kolejn\u0105 albo p\u0142otem zastawowa\u0107, sieci swe tam stawia\u0107 w t\u00e9m zastawisku, krzewin\u0119 wyprz\u0105ta\u0107 i wych\u0119da\u017ca\u0107, ryby \u0142owi\u0107 osobliwie na wiosn\u0119 kiedy ryba z wod\u0105 zajdzie, p\u00f3ty jednak pok\u0105d woda na wiosn\u0119 trwa, w cz\u00e9m im \u017caden rybak tak ostro\u0142\u0119cki jako i nowogrodzki albo kto inny przeszkadza\u0107 i w t\u00e9m zastawisku ryb wy\u0142awia\u0107 nie powinien, tak\u017ce ani \u017cak\u00f3w ani sieci ich trz\u0105\u015b\u0107; a ktoby tego wa\u017cy\u0142, taki ma by\u0107 karany, gwoli czemu pozwalamy im czo\u0142ny swoje mie\u0107 ze wszystkiemi potrzebami tak ko\u0142o \u0142owienia ryb w pastwiskach swoich, jako i do opatrowania drzewa bartnego na wiosn\u0119, gdy wody rozlej\u0105. A i\u017c dekretem komissarz\u00f3w naszych roku 1599 maj\u0105 przys\u0105dzon\u0105 sobie wolno\u015b\u0107 wo\u017cenia drzewa suchego z zagajnicy nowogrodzki\u00e9j tak sosnowych jako le\u015bnych trzy dni co tydzie\u0144 we wtorek, we czwartek, w sobot\u0119, dlatego i przy t\u00e9j wolno\u015bci onych pod\u0142ug dekretu zachowujemy i je\u017celiby w ten dzie\u0144 \u015bwi\u0119to kt\u00f3re przypada\u0142o, aby im nazajutrz t\u0119 fur\u0119 wolno uczyni\u0107, pod\u0142ug komissarski\u00e9j decyzyi pozwalamy. Wszak\u017ce z \u0142\u0105k swoich, kt\u00f3re kupuj\u0105, ka\u017cdego im dnia wolno i surowe r\u0105ba\u0107 i wozi\u0107 bez wszelakiej przeszkody dworskiej. Wi\u0119c \u017ce i \u0142\u0105ki maj\u0105 sobie nale\u017c\u0105ce do tych\u017ce bor\u00f3w z dawna wymierzone, kt\u00f3re miernik przy komissarzach naszych wymierza\u0142 i tych im \u017caden kosi\u0107 gwa\u0142tem nie ma, ani \u017cadnej przeszkody czyni\u0107 w zbieraniu siana tych \u0142\u0105k, kt\u00f3re je\u015bliby na traw\u0119 niesposobne by\u0142y, wolno ka\u017cdemu z nich poora\u0107 i posia\u0107, z tego nie daj\u0105c \u017cadnego podatku, poniewa\u017c te s\u0105 borowe \u0142\u0105ki; nadto \u017co\u0142\u0105d\u017a zbiera\u0107, \u0142yka drz\u00e9\u0107 na powrozy do barci swoich i insze potrzeby do barci sobie nale\u017c\u0105ce obmy\u015bla\u0107 bez zagajenia si\u0119 i wszelaki\u00e9j od strzelc\u00f3w i inszych le\u015bnych przeszkody. Tak so\u015bnie albo pszczo\u0142y suche, wywrotne, z\u0142amane i jakimkolwiek sposobem zepsowane z barciami swojemi do dom\u00f3w swoich albo miejsca na to sposobne bra\u0107, wie\u017a\u0107 i stawia\u0107, gdzie si\u0119 komu podoba, wolno im by\u0107 ma, za opowiedzeniem si\u0119 jednak staro\u015bcie \u0142om\u017cy\u0144skiemu. Od tego jednak dawa\u0107 nic nie powinni, poniewa\u017c od tego wszystkiego powinni odda\u0107 da\u0144 wiadom\u0105; kt\u00f3re zwyczaje, aby tem lepiej w klubie sw\u00e9j zostawa\u0107 mog\u0142y, b\u0119d\u0105 powinni mie\u0107 zawsze, jako i dot\u0105d miewali, starost\u0119 swego bartnego tak pods\u0119dka i pisarza przysi\u0119g\u0142ych, na to obranych, kt\u00f3rych starosta \u0142om\u017cy\u0144ski ma konfirmowa\u0107, gdy od nich obrani b\u0119d\u0105, kt\u00f3rzy mi\u0119dzy niemi wszelakie r\u00f3\u017cnice s\u0105dzi\u0107 maj\u0105, jednak od nich apellacja do starosty \u0142om\u017cy\u0144skiego i\u015b\u0107 ma, od niego za\u015b w powa\u017cnych sprawach do s\u0105du naszego; co do wiadomo\u015bci wszystkim przywodz\u0105c, a osobliwie starosty naszego \u0142om\u017cy\u0144skiego teraz i napot\u00e9m b\u0119d\u0105cych, chcemy to mie\u0107 i rozkazujemy, aby pomienione bartnicy nad r\u0105czk\u0119 miodu zwyczajn\u0105 oddawa\u0107 nie byli powinni i przy dawnych wolno\u015bciach i zwyczajach swoich, kt\u00f3rych z dawnych lat za\u017cywaj\u0105 i teraz tym przywilejem naszym onym stwierdzamy i nadajemy, aby wcale zachowani byli i od nikogo przeszkody nie mieli, nie deroguj\u0105c nic powinno\u015bciom i podatkom, kt\u00f3re staro\u015bcie naszemu \u0142om\u017cy\u0144skiemu oddawa\u0107 powinni. Na co dla lepsz\u00e9j wiary r\u0119k\u0105 w\u0142asn\u0105 podpisujemy i piecz\u0119\u0107 koronn\u0105 przycisn\u0105\u0107 rozkazali\u015bmy. Dan w Tykocinie dnia 20 miesi\u0105ca grudnia roku Pa\u0144skiego tysi\u0105c sze\u015b\u0107set trzydziestego, panowania naszego czterdziestego czwartego, szwedzkiego trzydziestego, (podpisano) Sigismundus Rex. Jacobus Maximilianus Fredro\u201d<\/strong> <\/i><br \/>\n<\/span> <\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"line-height: 107%; font-family: 'Times New Roman',serif; font-size: 16pt;\"><span style=\"color: #000000;\"><br \/>\nPowy\u017cszy przywilej zostaje potwierdzony przez kr\u00f3l\u00f3w W\u0142adys\u0142awa IV, Wi\u015bniowieckiego, Augusta I i II-go.<\/span><\/span><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<div style=text-align:left;><\/div>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>20-go grudnia 1630 roku kr\u00f3l Zygmunt nadaje bartnikom z Nowogrodu przywilej kt\u00f3ry Kurpiom u\u0142atwi\u0142 \u017cycie: \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u201eZygmunt III z Bo\u017c\u00e9j \u0142aski, wielki ksi\u0105\u017ce litewski, ruski, pruski, \u017cmudzki, mazowiecki, inflantski, a szwedzki, gotski, wandalski dziedziczny kr\u00f3l. Oznajmujemy listem naszym, komu to wiedzie\u0107 nale\u017cy, suplikowali nam bartnicy nasi z starostwa \u0142om\u017cy\u0144skiego miasteczka Nowogr\u00f3dka przez urz\u0119dniki nasze koronne, aby\u015bmy dawne zwyczaje ich i wolno\u015bci,&#8230; <a href=\"http:\/\/edabrowka.net\/?p=10900\">Read more &raquo;<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":2816,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[4],"tags":[],"class_list":["post-10900","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-historia"],"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/edabrowka.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/10900","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"http:\/\/edabrowka.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/edabrowka.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/edabrowka.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/edabrowka.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=10900"}],"version-history":[{"count":0,"href":"http:\/\/edabrowka.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/10900\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/edabrowka.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/2816"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/edabrowka.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=10900"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/edabrowka.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=10900"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/edabrowka.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=10900"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}