{"id":12239,"date":"2019-08-20T06:16:17","date_gmt":"2019-08-20T05:16:17","guid":{"rendered":"http:\/\/barc-dabrowka.pl\/?p=12239"},"modified":"2019-08-20T06:19:12","modified_gmt":"2019-08-20T05:19:12","slug":"kurpiowskie-zwyczaje-przodkow","status":"publish","type":"post","link":"http:\/\/edabrowka.net\/?p=12239","title":{"rendered":"Kurpiowskie zwyczaje przodk\u00f3w"},"content":{"rendered":"

\"kurp1\"Czasopismo „Opiekun domowy” nr 28 z dnia 03 lipca 1868 roku str. 219, zawiera ciekawy artyku\u0142 o Kurpiach. Autor Ad. N. Nak\u0119ski przytacza tak\u017ce dwa obrazy drzeworyt\u00f3w ukazuj\u0105cyh mieszka\u0144c\u00f3w Puszczy z 1868 roku \/poni\u017cej\/ oraz nieco dawniejszych \/obok\/. Artyku\u0142 tenjest tyle cenny, i\u017c powsta\u0142 w drugiej po\u0142owie XIX wieku i obrazuje autentyczny \u00f3wczesny obraz naszych stron. Mo\u017ce zatem stanowi\u0107 niejo jedno z \u017ar\u00f3de\u0142 wiedzy w tym zakresie.<\/p>\n

Poni\u017cej fragment artyku\u0142u ukazuj\u0105cy zapomniane ju\u017c niekt\u00f3re zasady moralne i spo\u0142eczne naszych przodk\u00f3w \/pisownia oryginalna\/:.<\/p>\n

„…Kurpie maj\u0105 tak\u017ce sobie w\u0142a\u015bciwe tylko zwyczaje. I tak: gdy jedno z ma\u0142\u017conk\u00f3w jest wdow\u0105 lub wdowcem, wtedy ma\u0142\u017conkowie tacy nie wchodz\u0105 do swojego domu drzwiami, ale oknem, z tego powodu, \u017ce kiedy pierwszy m\u0105\u017c lub \u017cona cho\u0107 wchodzili drzwiami a pomarli, zatem najlepiej im wie\u015b\u0107 oknem, aby nie umrze\u0107 tak rychle. U Goci\u00f3w zn\u00f3w zachowuje a przynajmniej zachowywa\u0142 si\u0119 zwyczaj: \u017ce weselnicy drugiego dnia po \u015blubie szli z muzyk\u0105 do dworu na dzie\u0144 dobry. W takim razie dru\u017cbowie, przywi\u0105zawszy chustki do \u017cerdzi, powiewaj\u0105 jak chor\u0105gwiami. Jeden z nich za\u015b dziwacznie przebrany, wyst\u0119puje jako dobosz: zamiast kaszkieta ma bary\u0142k\u0119; r\u0119ce za\u015b s\u0142om\u0105 pookr\u0119cane, a nios\u0105c przed sob\u0105 ceber, wywr\u00f3cony do g\u00f3ry dnem, b\u0119bni na nim z ca\u0142ej si\u0142y. Po ucz\u0119stowaniu we dworze gorza\u0142k\u0105, wyta\u0144cowawszy si\u0119 z par\u0119 godzin, odchodz\u0105, dzi\u0119kuj\u0105c temi s\u0142owy: \u201ePseprosoma wielmo\u017cnych pa\u0144stwa, \u017ce\u015bmy sobie narobili subiekcyi.\u201d Powr\u00f3ciwszy do domu hulaj\u0105 jeszcze przez ca\u0142y tydzie\u0144 lub dni kilka, wedle zamo\u017cno\u015bci d\u0142u\u017cej lub kr\u00f3cej. Znane s\u0105 tu i inne weso\u0142e zabawy, stosownie do pory roku lub innej jakiej okoliczno\u015bci, mniej wi\u0119cej takie\u017c same, jak w innych stronach kraju. Zabudowania mieszkalne i gospodarskie mog\u0105 by\u0107 wzorem dla wszystkich innych Mazur\u00f3w. Nie ma tu w izbie razem z dzie\u0107mi ciel\u0105t, prosi\u0105t i g\u0119si; chata zazwyczaj w w\u0119gie\u0142 zbudowana, obszerna, okna czyste- i du\u017ce, cz\u0119stokro\u0107 nawet z okiennicami pomalowanemi. Wewn\u0105trz jedna izba wi\u0119ksza, druga mniejsza; wszystko och\u0119do\u017cne; piec zwykle z polewanych kafli; na p\u00f3\u0142kach misy i naczynia kuchenne; w g\u0142\u0119bi czy\u015bciutki st\u00f3\u0142, a przy oknach krosna tkackie. Dawniej na \u015bcianie ka\u017cdego niemal domostwa wisia\u0142a strzelba, torba bor- sucza i inne przyrz\u0105dy my\u015bliwskie. Al. Po\u0142uja\u0144ski pisze: 1) \u201e Pobo\u017cno\u015b\u0107 Kurpi\u00f3w, widzie\u0107 si\u0119 daje w obchodzie dni \u015bwi\u0105tecznych. \u015awi\u0119to Niedzieli zaczyna si\u0119 zwykle od po\u0142udnia w Sobot\u0119… Do ko\u015bcio\u0142a ucz\u0119szczaj\u0105 zwykle gromadami. Ka\u017cda prawie wie\u015b stanowi rodzaj bractwa \"kurp\"ko\u015bcielnego i posiada swe chor\u0105gwie… Gdy panuje epidemja lub innego rodzaju powszechna jaka kl\u0119ska, procesja taka odbywa si\u0119 w pole lub na drogi krzy\u017cowe, gdzie stan\u0105wszy ca\u0142e zgromadzenie s\u0142ucha Ewangelii przez w\u0142o\u015bcianina czytanej, a nast\u0119pnie kazania teg\u00f3\u017c… Chrzciny, ma\u0142\u017ce\u0144skie gody i zabawy w dnie \u015bwi\u0105teczne, odbywaj\u0105 si\u0119 zwykle w karczmie przy kieliszku, \u015bpiewach i skokach, z t\u0105 osobliwo\u015bci\u0105, \u017ce m\u0119\u017cczy\u017ani bawi\u0105 si\u0119 w swojem k\u00f3\u0142ku, kobiety za\u015b oddzielnie\u201d… W puszczy Skwariskiej jak i w okolicach Myszy\u0144ca i Ostro\u0142\u0119ki po o\u015bwiadczynach, \u017cadnego ju\u017c m\u0142odzian nie zna rozdzia\u0142u z dziewczyn\u0105 i ten zwi\u0105zek jest w wielkiem powa\u017caniu. Je\u017celi narzeczona przeniewierzy si\u0119, wtedy narzeczony idzie do jej sypialni i wszystko pierze z ca\u0142ej po\u015bcieli wysypuje na wiatr. Taka kara dla Kurpianki jest haniebn\u0105, od tej bowiem chwili doznaje powszechnej wzgardy i \u017caden pa- robczak ju\u017c si\u0119 z ni\u0105 nie zadaje. Podobnie\u017c, je\u015bli po o\u015bwiadczynach Kurp\u2019 opu\u015bci narzeczon\u0119, nigdy si\u0119 ju\u017c nie mo\u017ce pokaza\u0107 w gospodzie, gdy\u017c zbij\u0105 go na kwa\u015bne jab\u0142ko jako niepoczciwca.”<\/em><\/strong><\/p>\n

<\/div>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Czasopismo „Opiekun domowy” nr 28 z dnia 03 lipca 1868 roku str. 219, zawiera ciekawy artyku\u0142 o Kurpiach. Autor Ad. N. Nak\u0119ski przytacza tak\u017ce dwa obrazy drzeworyt\u00f3w ukazuj\u0105cyh mieszka\u0144c\u00f3w Puszczy z 1868 roku \/poni\u017cej\/ oraz nieco dawniejszych \/obok\/. Artyku\u0142 tenjest tyle cenny, i\u017c powsta\u0142 w drugiej po\u0142owie XIX wieku i obrazuje autentyczny \u00f3wczesny obraz naszych stron. Mo\u017ce zatem stanowi\u0107 niejo… Read more »<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":12236,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[2],"tags":[],"class_list":["post-12239","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-ciekawostki"],"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/edabrowka.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/12239","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"http:\/\/edabrowka.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/edabrowka.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/edabrowka.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/edabrowka.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=12239"}],"version-history":[{"count":0,"href":"http:\/\/edabrowka.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/12239\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/edabrowka.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/12236"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/edabrowka.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=12239"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/edabrowka.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=12239"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/edabrowka.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=12239"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}