{"id":13664,"date":"2019-12-02T07:16:43","date_gmt":"2019-12-02T05:16:43","guid":{"rendered":"http:\/\/edabrowka.net\/?p=13664"},"modified":"2019-12-02T07:16:43","modified_gmt":"2019-12-02T05:16:43","slug":"poznajemy-adama-chetnika","status":"publish","type":"post","link":"http:\/\/edabrowka.net\/?p=13664","title":{"rendered":"Poznajemy Adama Ch\u0119tnika"},"content":{"rendered":"<p style=\"text-align: justify;\"><strong><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"size-full wp-image-13437 alignleft\" src=\"http:\/\/edabrowka.net\/wp-content\/uploads\/2019\/11\/adam-chtnik1-2.jpg\" alt=\"adam chtnik1\" width=\"100\" height=\"134\" \/>CH\u0118TNIK ADAM<\/strong>, etnograf; ur. 20 XII 1885 w Nowogrodzie, pow. \u0141om\u017ca, w rodzinie rzemie\u015blniczej, zm. 29 V 1967 w Nowogrodzie. W 1910 uko\u0144czy\u0142 dwuletnie Warszawskie Kursy Pedagogiczne i zda\u0142 egzamin pa\u0144stwowy w Instytucie Pedagogicznym w Petersburgu. W 1913 uzyska\u0142 dyplom Kolegium Humanistycznego na Wy\u017cszych Kursach Naukowych (p\u00f3\u017aniej Wolnej Wszechnicy Polskiej) w Warszawie; 1927-30 studiowa\u0142 etnografi\u0119 na Uniwersytecie Warszawskim, w 1944 uzyska\u0142 na tajnych kompletach magisterium; 1946 doktorat i habilitacja na Uniwersytecie Pozna\u0144skim. Prac\u0119 spo\u0142. rozpocz\u0105\u0142 w wieku m\u0142odzie\u0144czym w rodzinnym Nowogrodzie. W 1905 uczestniczy\u0142 w walce o szko\u0142\u0119 pol. &#8211; bra\u0142 udzia\u0142 w kolportowaniu nielegalnych pism i nauczaniu dzieci wiejskich w tajnych pol. szko\u0142ach. Po uko\u0144czeniu Warszawskich Kurs\u00f3w Pedagogicznych zosta\u0142 wsp\u00f3\u0142pracownikiem redakcyjnym swego wychowawcy i zarazem redaktora naczelnego \u201eZorzy&#8221; \u2014&gt; Mieczys\u0142awa Brzezi\u0144skiego. W 1912 wsp\u00f3\u0142inicjator i redaktor \u201eDru\u017cyny &#8217;, pisma przeznaczonego dla m\u0142odzie\u017cy wiejskiej. Czynny w sekcji m\u0142odzie\u017cowej Centralnego Zwi\u0105zku K\u00f3\u0142ek Rolniczych przy Centralnym Towarzystwie Rolniczym, a od 1919 w Centralnym Zwi\u0105zku M\u0142odzie\u017cy Wiejskiej. Pisarstwo A. Ch\u0119tnika odegra\u0142o wa\u017cn\u0105 rol\u0119 w budzeniu \u015bwiadomo\u015bci nar. i spo\u0142. m\u0142odzie\u017cy wiejskiej. Pocz\u0105tkowo (1902) by\u0142y to korespondencje do prasy lud., p\u00f3\u017aniej artyku\u0142y i opracowania. G\u0142\u00f3wnie jednak zajmowa\u0142 si\u0119 problematyk\u0105 hist.-etnogr. i spo\u0142.-gosp. dotycz\u0105c\u0105 rodzinnej ziemi kurpiowskiej &#8211; do 1939 ukaza\u0142o si\u0119 ok. 500 jego artyku\u0142\u00f3w oraz ponad 60 wi\u0119kszych opracowa\u0144, w tym kilka o charakterze monograficznym, m.in. Chata kurpiowska, (1915); Jak si\u0119 lud budzi\u0142, (1919); Kurpie, (1924); Z kurpiowskich bor\u00f3w, (1930); Sp\u0142aw na Narwi, (1935); Po\u017cywienie Kurpi\u00f3w, (1936). Po I wojnie \u015bwiat, dzia\u0142acz Komitetu Mazurskiego i redaktor 1919-21 \u201eGo\u0144ca Pogranicznego&#8221;; wsp\u00f3\u0142organizator plebiscyt\u00f3w 1920, wydawa\u0142 ulotki i redagowa\u0142 pisma \u201eG\u0142os Puszcza\u0144ski&#8221; i \u201eGo\u015b\u0107 Puszcza\u0144ski&#8221;; zorganizowa\u0142 tak\u017ce w tym czasie we wsi \u0141yse pow. Kolno wiec puszcza\u0144ski (z udzia\u0142em ok. 15 tys. os\u00f3b), po\u015bwi\u0119cony sprawom plebiscytowym oraz gosp.-spo\u0142. Kurpiowszczyzny. Uczestnik prac Mazurskiego Zwi\u0105zku Ludowego, wydawca serii opracowa\u0144 pt. \u201eBiblioteczka Pogranicza Prus Wschodnich&#8221; (wysz\u0142o 8 pozycji). 1922-2 6 pose\u0142 na Sejm z listy Zwi\u0105zku Ludowo-Narodowego. W 1926 wycofa\u0142 si\u0119 z \u017cycia polit. i po\u015bwi\u0119ci\u0142 wy\u0142\u0105cznie pracy nauk. i organizacyjnej. Gromadzone od 1909 eksponaty muzealne przeznaczy\u0142 p\u00f3\u017aniej dla tworz\u0105cych si\u0119 plac\u00f3wek nauk. w Ostro\u0142\u0119ce i \u0141om\u017cy; w 1927 z jego inicjatywy powsta\u0142a plac\u00f3wka muzealna w Nowogrodzie, pierwszy skansen na Kurpiowszczy\u017anie. Obok muzeum utworzono w Nowogrodzie Oddzia\u0142 Polskiego Towarzystwa Krajoznawczego, a w 1935 powsta\u0142a tu tak\u017ce Stacja Naukowo-Badawcza Towarzystwa Naukowego P\u0142ockiego. Jako inicjator i kierownik tych plac\u00f3wek wspiera\u0142 je tak\u017ce materialnie. Podczas II wojny \u015bwiat, ca\u0142y jego dorobek uleg\u0142 zupe\u0142nej zag\u0142adzie; po wyzwoleniu podj\u0105\u0142 trud ponownego gromadzenia eksponat\u00f3w, kt\u00f3re da\u0142y pocz\u0105tek Muzeum P\u00f3\u0142nocno-Mazurskiemu w \u0141om\u017cy. Wsp\u00f3\u0142pracowa\u0142 tak\u017ce z Muzeum Kultur Ludowych w M\u0142ocinach, by\u0142 pracownikiem Muzeum Ziemi w Warszawie, do ko\u0144ca swego \u017cycia pozostawa\u0142 konsultantem nauk. Kurpiowskiego Muzeum w Nowogrodzie. Autor wielu artyku\u0142\u00f3w i prac naukowych, m.in. Str\u00f3j Kurpiowskiej Puszczy Zielonej (1961); po\u015bmiertnie opublikowano \u017bycie puszcza\u0144skie Kurpi\u00f3w (1971), Instrumenty muzyczne na Kurpiach i Mazurach (1983), Jak Kurpie ze Szwedami wojowali (1986)<\/p>\n<div style=text-align:left;><\/div>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>CH\u0118TNIK ADAM, etnograf; ur. 20 XII 1885 w Nowogrodzie, pow. \u0141om\u017ca, w rodzinie rzemie\u015blniczej, zm. 29 V 1967 w Nowogrodzie. W 1910 uko\u0144czy\u0142 dwuletnie Warszawskie Kursy Pedagogiczne i zda\u0142 egzamin pa\u0144stwowy w Instytucie Pedagogicznym w Petersburgu. W 1913 uzyska\u0142 dyplom Kolegium Humanistycznego na Wy\u017cszych Kursach Naukowych (p\u00f3\u017aniej Wolnej Wszechnicy Polskiej) w Warszawie; 1927-30 studiowa\u0142 etnografi\u0119 na Uniwersytecie Warszawskim, w 1944&#8230; <a href=\"http:\/\/edabrowka.net\/?p=13664\">Read more &raquo;<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":13437,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[3],"tags":[],"class_list":["post-13664","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-aktualnosci"],"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/edabrowka.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/13664","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"http:\/\/edabrowka.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/edabrowka.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/edabrowka.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/edabrowka.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=13664"}],"version-history":[{"count":1,"href":"http:\/\/edabrowka.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/13664\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":13665,"href":"http:\/\/edabrowka.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/13664\/revisions\/13665"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/edabrowka.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/13437"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/edabrowka.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=13664"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/edabrowka.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=13664"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/edabrowka.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=13664"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}