W\u00a0\u017cyciu mieszka\u0144c\u00f3w Kurpiowszczyzny bardzo istotn\u0105 rol\u0119 odgrywa\u0142 kult \u015bwi\u0119tych, kt\u00f3rych czczono jako or\u0119downik\u00f3w, obro\u0144c\u00f3w przed po\u017carem, zarazami, czy \u00a0chorobami.<\/p>\n
W dniu \u015bw. Agaty (5 lutego) Kurpie nosili do po\u015bwi\u0119cenia chleb i s\u00f3l, m\u00f3wi\u0142o si\u0119, \u017ce to \u201echleb i s\u00f3l \u00a0\u015bwi\u0119tej \u201dAgaty”. Kult tej \u015bwi\u0119tej bardziej rozpowszechniony by\u0142 na \u201ekra\u0144cach wschodnich” Mazowsza oraz Podlasia W tradycji polskiej broni ludzi od ognia i kl\u0119sk \u017cywio\u0142owych.Ten bowiem, kto w czasie po\u017caru z tymi produktami zawini\u0119tymi w chusteczk\u0119 obejdzie dooko\u0142a p\u0142on\u0105cego domu, mo\u017ce umiejscowi\u0107 ogie\u0144 i spowodowa\u0107 odwr\u00f3cenie go w inn\u0105 stron\u0119.<\/p>\n
\u015bw.Florian -.szczeg\u00f3lnie czczony – m\u0119czennik, patron od po\u017car\u00f3w, kt\u00f3rego statuy w postawie stoj\u0105cej \u00a0z naczyniem, zalewaj\u0105cej ogie\u0144. \u015bw. Florian jest od 13 pa\u017adziernika 1765 r. patronem Kolna, a obraz z jego podobizn\u0105 znajduje si\u0119 w kolegiacie myszynieckiej<\/p>\n
\u015bw. Wawrzyniec, czczono 10 sierpnia. Ten \u015bwi\u0119ty m\u0119czennik, spalony za wiar\u0119 na \u017celaznej kracie, by\u0142 stra\u017cnikiem pieca i domowego ogniska, chroni\u0142 dom przed po\u017carem. W wigili\u0119 \u015bw. Wawrzy\u0144ca obchodzono ogniska domowe ze s\u0142owami \u201eW imi\u0119 Ojca i Syna i Ducha \u015bw., id\u017a z Bogiem ogniaszku, a \u015bpij!”, aby ustrzec si\u0119 od zaproszenia ognia. Poniewa\u017c \u015bwi\u0119ty ten jest tak\u017ce patronem ognia, w dzie\u0144 jego \u015bwi\u0119ta rozniecano nowy ogie\u0144 z iskry, kt\u00f3r\u0105 wykrzesano pocieraj\u0105c o siebie drewienka z osiki czy olchy. Wymawiano przy tym s\u0142owa modlitwy: \u201eW imi\u0119 Ojca i Syna i Ducha \u015awi\u0119tego. Amen. \u015awi\u0119ty Wawrzy\u0144cze, przeb\u0142ogos\u0142awiony, Tobie oddaj\u0119 ogie\u0144 ten s\u0142awiony pod Naj\u015bwi\u0119tsz\u0105 Twoj\u0105 opiek\u0119”. Gdzie indziej odmawiano modlitw\u0119: \u201eTy\u015b jest ognia szczeg\u00f3ln\u0105 zas\u0142on\u0105, Ciebie \u015bwiat wielbi i ma za patrona. Zagaszaj po\u017cary, to Ci\u0119 z dobrej wiary zawo\u0142a\u201d.<\/p>\n
\u015awi\u0119ta, kt\u00f3rej kult zwi\u0105zany by\u0142 z ogniem, to r\u00f3wnie\u017c \u015bw. Anna. W dniu jej wspominania, czyli 26 lipca, do po\u0142udnia poszczono i nazywano to \u201epostem od piorun\u00f3w”, by \u015bwi\u0119ta broni\u0142a wie\u015b przed ich uderzeniem.<\/p>\n
W dzie\u0144 \u015bw. B\u0142a\u017ceja (3 lutego) w ko\u015bcio\u0142ach palono \u015bwiec\u0119 o dw\u00f3ch knotach i po porannej Mszy \u015bw. ksi\u0105dz podstawia\u0142 j\u0105 kolejno zebranym wiernym pod brod\u0119 tak, \u017ce ogie\u0144 \u015bwiecy pali\u0142 si\u0119 po dw\u00f3ch stronach g\u0142owy.<\/p>\n
Od ognia strzeg\u0142y te\u017c plecione przez dziewcz\u0119ta wianki z rozchodnika, macierzanki, grzmotnika. Robi\u0142y to w oktaw\u0119 Bo\u017cego Cia\u0142a, na \u201eostatni nieszp\u00f3r”. Po po\u015bwi\u0119ceniu wianki zawieszano w ka\u017cdym oknie wewn\u0105trz chaty, co mia\u0142o zabezpiecza\u0107 od piorun\u00f3w i burz.<\/p>\n
Popularne by\u0142o te\u017c \u015bwi\u0119to 1 sierpnia w dzie\u0144 \u015bw. Piotra (zwanego rownie\u017c Piotrem Palikop\u0105), obchodzone w Okowach mia\u0142o zwi\u0105zek z cz\u0119stymi w tym okresie burzami i piorunami, kt\u00f3re niszczy\u0142y suszone na polu plony. Zachowa\u0142y si\u0119 przys\u0142owia zwi\u0105zane z tym \u015bwi\u0119tem np. \u201eNa \u015bwi\u0119tego Palikopy popal\u0105 si\u0119 kopy” czy \u201eDo \u015bwi\u0119tego Palikopy nie twoje w polu snopy”.<\/p>\n
Niekt\u00f3re z przytoczonych obrz\u0119d\u00f3w, nieco w zmienionej formie, mo\u017cemy odnale\u017a\u0107 obecnie, s\u0105 nadal kultywowane. Nale\u017c\u0105 do nich np. palenie ognia na grobach (dzi\u015b zniczy) czy zapalanie gromnicy przy umieraj\u0105cym.<\/p>\n
Opracowano na podstawie: Marta \u0141\u0119picka: Rola ognia w historii i tradycji Kurpiowszczyzny, Rocznik Mazowiecki nr 23\/2011<\/em><\/p>\n <\/p>\n W\u00a0\u017cyciu mieszka\u0144c\u00f3w Kurpiowszczyzny bardzo istotn\u0105 rol\u0119 odgrywa\u0142 kult \u015bwi\u0119tych, kt\u00f3rych czczono jako or\u0119downik\u00f3w, obro\u0144c\u00f3w przed po\u017carem, zarazami, czy \u00a0chorobami. W dniu \u015bw. Agaty (5 lutego) Kurpie nosili do po\u015bwi\u0119cenia chleb i s\u00f3l, m\u00f3wi\u0142o si\u0119, \u017ce to \u201echleb i s\u00f3l \u00a0\u015bwi\u0119tej \u201dAgaty”. Kult tej \u015bwi\u0119tej bardziej rozpowszechniony by\u0142 na \u201ekra\u0144cach wschodnich” Mazowsza oraz Podlasia W tradycji polskiej broni ludzi od ognia… Read more »<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":1414,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[3],"tags":[],"class_list":["post-1410","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-aktualnosci"],"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/edabrowka.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1410","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"http:\/\/edabrowka.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/edabrowka.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/edabrowka.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/edabrowka.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=1410"}],"version-history":[{"count":0,"href":"http:\/\/edabrowka.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1410\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/edabrowka.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/1414"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/edabrowka.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=1410"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/edabrowka.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=1410"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/edabrowka.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=1410"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}