{"id":1432,"date":"2017-03-04T07:19:43","date_gmt":"2017-03-04T06:19:43","guid":{"rendered":"http:\/\/barc-dabrowka.pl\/?p=1432"},"modified":"2017-03-04T07:22:37","modified_gmt":"2017-03-04T06:22:37","slug":"ogien-obrzedy-ludowe-c-d","status":"publish","type":"post","link":"http:\/\/edabrowka.net\/?p=1432","title":{"rendered":"Ogie\u0144 &#8211; obrz\u0119dy ludowe c.d."},"content":{"rendered":"<p>Zwi\u0105zek ognia z naszym \u017cyciem by\u0142 i jest silny i sta\u0142y, a zatem oczywisty. Niszczycielska moc ognia wyra\u017ca\u0142a si\u0119 w po\u017carach, kt\u00f3re trafi\u0142y lasy, miasta i wioski. Ogie\u0144 to \u017ar\u00f3d\u0142o ciep\u0142a, lepszego po\u017cywienia, bezpiecze\u0144stwa oraz narz\u0119dzie pracy. \u017bywio\u0142 ten, to \u015bwiat\u0142o i sygnalizacja &#8211; spos\u00f3b porozumiewania si\u0119, ale te\u017c odrywa\u0142 istotn\u0105 rol\u0119 jako przedmiot kultu \u2013 obrz\u0119d\u00f3w ludowych:<\/p>\n<ul>\n<li>Bardzo wystrzegano si\u0119 plucia na ogie\u0144 oraz odwracania si\u0119 od niego, mog\u0142o to przynie\u015b\u0107 chorob\u0119. Niedobrze te\u017c by\u0142o po\u017cycza\u0107 ogie\u0144 oraz gasi\u0107 zapalony od pioruna, nawet je\u015bli grozi\u0142oby to po\u017carem. Powszechne by\u0142o przekonanie, \u017ce drzewo uderzone przez piorun nie nadaje si\u0119 ju\u017c na budulec.<\/li>\n<li>Przes\u0105d kaza\u0142 wystrzega\u0107 si\u0119 wk\u0142adania do ognia ostrych przedmiot\u00f3w, a w czasie burzy zapala\u0107 gromnice i \u017cegna\u0107 przy b\u0142yskawicach.<\/li>\n<li>Powszechne by\u0142o te\u017c mniemanie, \u017ce istnieje \u015bcis\u0142y zwi\u0105zek bociana z ogniem. Wierzono, \u017ce tam, gdzie bocian uwije gniazdo (dach domu, stodo\u0142y), piorun nie uderzy. Gdyby bocianowi \u017ale si\u0119 dzia\u0142o u gospodarza, m\u00f3g\u0142by wykrzesa\u0107 ogie\u0144 dziobem.<\/li>\n<li>Na Kurpiach wierzono, \u017ce wielkanocne palmy chroni\u0105 przed czarami, ogniem i wszelkim z\u0142em. Dlatego te\u017c w Wielk\u0105 Sobot\u0119 przy ko\u015bcio\u0142ach rozniecano ognisko, w kt\u00f3rym palono stare palmy, a popi\u00f3\u0142 zabierano, by dorzuca\u0107 go do domowego ognia w czasie wielkanocnym.<\/li>\n<li>Wykorzystanie ognia do \u201erzucenia uroku&#8221; na strzelb\u0119 my\u015bliwsk\u0105. \u017beby ze strzelby nie mo\u017cna by\u0142o trafi\u0107, nale\u017ca\u0142o znale\u017a\u0107 kawa\u0142ek zgubionego dzwona od ko\u0142a wadliwego, drewno to spali\u0107, a popi\u00f3\u0142 wsypa\u0107 w luf\u0119 strzelby, wtedy strzelec nie trafi z niej nigdy. Je\u015bli my\u015bliwca chce komu na z\u0142o\u015b\u0107 zrobi\u0107, to tak post\u0119puje, odczyni\u0107 tak\u0105 strzelb\u0119 nie ka\u017cdy potrafi. Zepsu\u0107 komu\u015b fuzj\u0119 to \u201ezada\u0107&#8221; jej co\u015b, \u017ceby trafi\u0107 z niej by\u0142o trudno. Dzwona to drewniane szprychy ko\u0142a od wozu. Szprych\u0119 trzeba spali\u0107 i popio\u0142u nasypa\u0107 w luf\u0119 strzelby. Nikogo nie zabije, nawet zaj\u0105c ucieknie.<\/li>\n<li>Jednym z wa\u017cniejszych \u015bwi\u0105t obchodzonych z u\u017cyciem g\u0142ownie ognia by\u0142a Kupalnocka, zwana te\u017c sob\u00f3tk\u0105 \u015bwi\u0119toja\u0144sk\u0105, obchodzona na \u015bwi\u0119tego Jana 24 czerwca. Palono wtedy nad wod\u0105 wielkie ogniska z chrustu i ja\u0142owca, wrzucano w nie bylic\u0119, pio\u0142un i rozmaite wonne zio\u0142a. Ch\u0142opcy skakali przez ogie\u0144, a dziewcz\u0119ta ta\u0144czy\u0142y wok\u00f3\u0142. W borach zapalano suche i smolne wierzcho\u0142ki sosen lub \u015bwierk\u00f3w, a tak\u017ce pochodnie, z kt\u00f3rymi biegano po lesie. By\u0142o to \u015bwi\u0119to ognia, wody, s\u0142o\u0144ca, ksi\u0119\u017cyca, tak\u017ce urodzaju, p\u0142odno\u015bci, rado\u015bci i mi\u0142o\u015bci. Skakanie przez ogniska i ta\u0144ce wok\u00f3\u0142 nich mia\u0142y oczyszcza\u0107, chroni\u0107 przed z\u0142ymi mocami i chorob\u0105, a palenie na stosach ofiar, na kt\u00f3re sk\u0142ada\u0142y si\u0119 drobna zwierzyna i ptactwo oraz magiczne zio\u0142a, zapewnia\u0142o urodzaj, p\u0142odno\u015b\u0107 zwierz\u0105t i ludzi, czyli og\u00f3ln\u0105 pomy\u015blno\u015b\u0107.<\/li>\n<li>Legendy m\u00f3wi\u0105 te\u017c, \u017ce na bagnach, gdzie mieszka \u201ez\u0142e&#8221; pal\u0105 si\u0119 nieraz ognie po nocach, na kt\u00f3re nale\u017cy uwa\u017ca\u0107, bo wtedy diabe\u0142 Boruta miesza z\u0142oto w ogniu, a przy ogniu podr\u00f3\u017cnym czy my\u015bliwym pojawiaj\u0105 si\u0119 czarodzieje le\u015bni.<\/li>\n<\/ul>\n<p>Opr. na podst. Marta L\u0119picka: Rola ognia w \u017cyciu i tradycji Kurpiowszczyzny, Roczniki Mazowieckie 23\/2011, str. 28-37.<\/p>\n<div style=text-align:left;><\/div>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Zwi\u0105zek ognia z naszym \u017cyciem by\u0142 i jest silny i sta\u0142y, a zatem oczywisty. Niszczycielska moc ognia wyra\u017ca\u0142a si\u0119 w po\u017carach, kt\u00f3re trafi\u0142y lasy, miasta i wioski. Ogie\u0144 to \u017ar\u00f3d\u0142o ciep\u0142a, lepszego po\u017cywienia, bezpiecze\u0144stwa oraz narz\u0119dzie pracy. \u017bywio\u0142 ten, to \u015bwiat\u0142o i sygnalizacja &#8211; spos\u00f3b porozumiewania si\u0119, ale te\u017c odrywa\u0142 istotn\u0105 rol\u0119 jako przedmiot kultu \u2013 obrz\u0119d\u00f3w ludowych: Bardzo wystrzegano&#8230; <a href=\"http:\/\/edabrowka.net\/?p=1432\">Read more &raquo;<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":1294,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-1432","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-uncategorized"],"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/edabrowka.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1432","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"http:\/\/edabrowka.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/edabrowka.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/edabrowka.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/edabrowka.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=1432"}],"version-history":[{"count":0,"href":"http:\/\/edabrowka.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1432\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/edabrowka.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/1294"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/edabrowka.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=1432"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/edabrowka.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=1432"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/edabrowka.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=1432"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}