{"id":14993,"date":"2020-03-29T06:51:45","date_gmt":"2020-03-29T04:51:45","guid":{"rendered":"http:\/\/edabrowka.net\/?p=14993"},"modified":"2020-03-29T06:51:45","modified_gmt":"2020-03-29T04:51:45","slug":"z-madrosci-zyciowej-ojcow","status":"publish","type":"post","link":"http:\/\/edabrowka.net\/?p=14993","title":{"rendered":"Z m\u0105dro\u015bci \u017cyciowej ojc\u00f3w"},"content":{"rendered":"

Poni\u017cej fragment broszurki patriotycznej z 1916 roku. Czy\u017c owe wskazania, pomimo up\u0142ywu ponad 100 lat, utraci\u0142y na swej aktualno\u015bci? Poczytajmy:<\/p>\n

\u201e\u2026Wioska sk\u0142ada si\u0119 z nier\u00f3wnej warto\u015bci ludzi: s\u0105 \u017ali i dobrzy; ale nigdy tak si\u0119 nie zdarza, \u017ceby sami g\u0142upcy i nieuczciwi na wiosce istnieli. Ot\u00f3\u017c, czytelniku, przede wszystkim postan\u00f3w sobie, \u017ce :<\/p>\n

    \n
  1. wszystkich uczciwych ludzi na swej wiosce zgromadzisz i zjednoczysz przy tej jednej my\u015bli, \u017ce dzieci Polski winny ratowa\u0107 matk\u0119 – Ojczyzn\u0119 swoj\u0105 wyzwoli\u0107 z wi\u0119z\u00f3w niewoli.<\/em><\/strong> Je\u017celi do liczby uczciwych Polak\u00f3w zaliczasz i so\u0142tysa tera\u017aniejszego wezwij i jego; je\u017celi za\u015b jest to cz\u0142owiek ga\u0142gan, to zwo\u0142aj do grom aby ludzi, kt\u00f3rych uwa\u017casz za dobrych patriot\u00f3w i wybierzcie sobie przez glosowanie tajne \u201ePOLSKIEGO SO\u0141TYSA\u201d,<\/em><\/strong> kt\u00f3ry b\u0119dzie wami kierowa\u0142. Kto wi\u0119cej g\u0142os\u00f3w otrzyma, ten zostanie so\u0142tysem . B\u0119dzie to pierwszy krok w pracy, ku Niepodleg\u0142o\u015bci Polski zmierzaj\u0105cy.<\/li>\n
  2. Jak ju\u017c na wiosce mie\u0107 b\u0119dziecie swego so\u0142tysa, nat\u0119\u017cy zaprowadzi\u0107 w wiosce mi\u0119dzy lud\u017ami; ju\u017c w prac\u0119 wtajemniczonym i, cho\u0107 ma\u0142e sk\u0142adki’ pieni\u0119\u017cne, jako podatek, z kt\u00f3rego si\u0119 stworzy \u201eKASA WOJSKOWA\u201d organizacyjna<\/em><\/strong>. Bo\u0107 przyzna ka\u017cdy, \u017ce je\u017celi mogli\u015bmy p\u0142aci\u0107 moskalom, \u017ce <\/em>je\u017celi teraz p\u0142acimy Niemcom i Austriakom, nawet.za psy \u2014 to chyba pierwszym obowi\u0105zkiem naszym opodatkowa\u0107 si\u0119 dobrowolnie na \u201dratunek Ojczyzny\u201d.<\/li>\n
  3. Za pieni\u0105dze z kasy wioskowej (kt\u00f3re to pieni\u0105dze strze\u017cone by\u0107 w inny jak najwierniej albo u wybranego so\u0142tysa, albo u innego specjalnie wybranego z po\u015br\u00f3d gromady organizacyjnej cz\u0142owieka) za zgod\u0105 tej gromady nale\u017cy kupowa\u0107 odpowiednie ksi\u0105\u017cki i gazety, zw\u0142aszcza takie, kt\u00f3rych zabraniaj\u0105 czyta\u0107 Moskale, Niemcy i Austriacy.<\/li>\n
  4. Zaprowadzi\u0107 w e wsi zwyczaj g\u0142o\u015bnego czytania, to znaczy zwo\u0142ywa\u0107 ludzi w pewne miejsce, gdzie najlepiej umiej\u0105cy czyta\u0107, odczytywa\u0142by na g\u0142os zakupione ksi\u0105\u017cki, czy gazety; po takim odczytaniu dobrze jest zastanowi\u0107 si\u0119 wsp\u00f3lnie nad ka\u017cd\u0105 rzecz\u0105 przeczytan\u0105, s\u0142uszne to jest, czy nie, przy czym ka\u017cdy ze s\u0142uchaczy powinien zdanie swoje wypowiedzie\u0107. (Jakie ksi\u0105\u017cki s\u0105 po\u017c\u0105dane na wsi \u2014 b\u0119dziemy drukowa\u0107 w gazecie \u201eDla Ojczyzny\u201d. R\u00f3wnie\u017c nale\u017cy uczy\u0107 si\u0119 pie\u015bni narodowych polskich<\/li>\n
  5. Otoczy\u0107 jak najwi\u0119ksz\u0105 opiek\u0105 szko\u0142\u0119, je\u017celi niema jej we wsi, to stara\u0107 si\u0119 o jak najszybsze otwarcie takowej. W szkole wiejskiej ma odbywa\u0107 si\u0119 nauka tylko po polsku. Wszystkie dzieci z ca\u0142ej wsi powinny chodzi\u0107 do szko\u0142y, aby jak najmniej by\u0142o w e wsi, ludzi nie umiej\u0105cych czyta\u0107 i pisa\u0107. R\u00f3wnie\u017c i starszych nale\u017cy nap\u0119dza\u0107 do nauki.<\/li>\n
  6. Stworzy\u0107 sobie wiejski \u201eS\u0104D POLUBOWNY<\/em><\/strong>\u201d i nie. dopuszcza\u0107, aby ludzie do organizacji nale\u017c\u0105cy udawali si\u0119 do 'S\u0105d\u00f3w ’ niemieckich czy austriackich. Na s\u0119dzi\u00f3w wybra\u0107 najuczciwszych we wsi ludzi, kt\u00f3rzy b\u0119d\u0105 mieli praw o rozs\u0105dza\u0107 wszelkie niezgody w\u015br\u00f3d ludzi organizacyjnych, oraz .je\u017celi zajdzie po trzeb a\u2014ukara\u0107 winnego. Pieni\u0105dze z kara s\u0105dowych przela\u0107 do kasy wioskowej.<\/li>\n
  7. Do\u0142o\u017cy\u0107 wszelkich stara\u0144, a\u017ceby cho\u0107 kilku m\u0142odych ludzi uczy\u0142o si\u0119 na wsi wojskowo\u015bci, a\u017ceby mogli by\u0107 w chwili potrzeby \u017co\u0142nierzami polskimi. Wystara\u0107 si\u0119 o podr\u0119czniki, kt\u00f3ryby dawa\u0142y wiadomo\u015bci, potrzebne \u017co\u0142nierzowi. zw\u0142aszcza nale\u017cy przepyta\u0107 si\u0119 (ostro\u017cnie!) o ludzi, kt\u00f3rzy musztr\u0119 polsk\u0105 znaj\u0105 i prosi\u0107 ich, a\u017ceby zaj\u0119li si\u0119 kszta\u0142ceniem w \u017co\u0142nierce tych wiejskich ochotnik\u00f3w do Wojska Polskiego. Pami\u0119ta\u0107 o tym i <\/em>musimy, \u017ce je\u017celi nie b\u0119dziemy chcieli \u017cy\u0107 z w\u0142asnej woli \u017co\u0142nierzami polskim, to wrogowie nasi zmusz\u0105 nas do tego, \u017ce b\u0119dziemy musieli im s\u0142u\u017cy\u0107, ich rozkaz\u00f3w s\u0142ucha\u0107 i za nich krew sw\u0105 przelewa\u0107. \u017beby\u015b to, Bracie, dok\u0142adnie wiedzia\u0142, ilu to wielkich pan\u00f3w, co przedtem o wojsku nie my\u015bleli, dzi\u015b, uczy si\u0119 \u017co\u0142nierki; ilu doktor\u00f3w, adwokat\u00f3w , uczonych, kupc\u00f3w , robotnik\u00f3w , rzemie\u015blnik\u00f3w, a nawet i ksi\u0119\u017cy przyk\u0142ada do tego r\u0119ki, \u015bpieszy\u0142by\u015b jak najpr\u0119dzej, a\u017ceby i na tern polu stan kmiecy nie by\u0142 ostatni.<\/li>\n
  8. Gromadnie te\u017c pracowa\u0107 nad umoralnieniem wioski, o ile tylko si\u0142 starczy, niech bezmy\u015blne wydatki na gorza\u0142k\u0119, karty papierosy i inne szkodliwe rzeczy zarzucone b\u0119d\u0105, a lepiej pieni\u0105dze te gromadzi\u0107 do tajnej kasy wioskowej, z kt\u00f3rej organizacja czerpa\u0107 b\u0119dzie grosiwo na swe potrzeby.<\/li>\n
  9. D\u0105\u017cy\u0107 do tego, aby nie by\u0142o w wiosce donosicieli. Cz\u0119sto si\u0119 zdarza, \u017ce taki cz\u0142owiek dop\u00f3ty jest podlecem, krzywdz\u0105cym swych braci, dop\u00f3ki nie pozna si\u0119 na obrzydliwo\u015bci tego, co robi. Milicjant wiejski r\u00f3wnie\u017c mu wiedzie\u0107, \u017ce jest pilnuj\u0105cym dobra wioski, a nie szpiegiem i niech wie, \u017ce obecne jego zaj\u0119cie jest chwilowe, \u017ce gdyby chcia\u0142 we w\u0142asnym polskim rz\u0105dzie pe\u0142ni\u0107 r\u00f3wnie\u017c stra\u017c rad dobrem wioski, to ju\u017c dzi\u015b niech stara si\u0119 by\u0107 ludziom po\u017cytecznym .<\/li>\n
  10. Wszystkie urz\u0119dy wiejskie obsadza\u0107 wiernym i Polakami, lud\u017ami uczciwymi, trze\u017awymi, odwa\u017cnymi.<\/li>\n
  11. Przy wszelkich narzuconych przez wrog\u00f3w podatkach i rekwizycjach niech wioska ca\u0142a solidarnie wyst\u0119puje, je\u017celi chce oprze\u0107 si\u0119 rabunkowi w rog\u00f3w. Bywa\u0142y ju\u017c wypadki takie, \u017ce je\u017celi ca\u0142a wie\u015b solidarnie wyst\u0105pi\u0142a z pewnym \u017c\u0105daniem, to ra cz\u0119\u015bciej \u017c\u0105danie to osi\u0105ga\u0142o po\u017c\u0105dany skutek. Lecz powtarzam jest to wtedy tylko mo\u017cliwym, gdy ca\u0142a wie\u015b solidarnie wyst\u0119puje, a to si\u0119 .da zrobi\u0107 zn\u00f3w tylko w tedy, gdy ca\u0142a wie\u015b b\u0119dzie ju\u017c nale\u017cycie zorganizowana w przeciwnym razie mia\u0142oby to wr\u0119cz przeciwny skutek; mog\u0142oby to nawet rozbi\u0107 zapocz\u0105tkowan\u0105 ju\u017c organizacj\u0119. Jest faktem jednak, \u017ce wrogowie nasi staraj\u0105 si\u0119 unika\u0107 wsi, gdzie zamieszkuj\u0105 ludzie bardziej u\u015bwiadomieni, a wszelkie rekwizycje [najpierw tam robi\u0105, gdzie s\u0105 ludzie mniej u\u015bwiadomieni. Im wi\u0119cej wi\u0119c b\u0119dzie wiosek zorganizowanych, tym \u0142atwiej b\u0119dzie nie pozwoli\u0107 si\u0119 okrada\u0107.<\/li>\n
  12. Gd y ju\u017c wie\u015b mie\u0107 b\u0119dzie so\u0142tysa polskiego, jako swego naczelnika, skarb polski, nauk\u0119 polsk\u0105, \u017co\u0142nierzy polskich i zgod\u0119 w\u015br\u00f3d siebie, to w tedy powinna \u015bpieszy\u0107 z rad\u0105 i pomoc\u0105 wsiom s\u0105siednim dot\u0105d, a\u017c ca\u0142a gmina b\u0119dzie zorganizowana.
    \n
    \n<\/li>\n<\/ol>\n

    Adam Zakrzewski: \u201eCo i jak ma robi\u0107 ch\u0142op polski, a\u017ceby by\u0142a Polska niepodleg\u0142a\u201d\u00a0 wyd. \u201eDla Ojczyzny\u201d, nr 2, Mi\u0144sk Mazowiecki 1916, \u00a0s.5-9<\/p>\n

    <\/div>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

    Poni\u017cej fragment broszurki patriotycznej z 1916 roku. Czy\u017c owe wskazania, pomimo up\u0142ywu ponad 100 lat, utraci\u0142y na swej aktualno\u015bci? Poczytajmy: \u201e\u2026Wioska sk\u0142ada si\u0119 z nier\u00f3wnej warto\u015bci ludzi: s\u0105 \u017ali i dobrzy; ale nigdy tak si\u0119 nie zdarza, \u017ceby sami g\u0142upcy i nieuczciwi na wiosce istnieli. Ot\u00f3\u017c, czytelniku, przede wszystkim postan\u00f3w sobie, \u017ce : wszystkich uczciwych ludzi na swej wiosce zgromadzisz… Read more »<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":14994,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[3,2],"tags":[],"class_list":["post-14993","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-aktualnosci","category-ciekawostki"],"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/edabrowka.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/14993","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"http:\/\/edabrowka.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/edabrowka.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/edabrowka.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/edabrowka.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=14993"}],"version-history":[{"count":1,"href":"http:\/\/edabrowka.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/14993\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":14995,"href":"http:\/\/edabrowka.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/14993\/revisions\/14995"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/edabrowka.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/14994"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/edabrowka.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=14993"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/edabrowka.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=14993"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/edabrowka.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=14993"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}