„…Na Kurpiach, w puszczy ostro\u0142\u0119ckiej, oko\u0142o roku 1630, za czas\u00f3w kr\u00f3la Zygmunta i IJ, istnia\u0142y jeszcze gminy zwane tam bractwem. Posiada\u0142y one zupe\u0142ny samorz\u0105d, gromada \u2014 czyli bractwo \u2014- wybiera\u0142a sobie starszyzn\u0119\u00a0gminn\u0105, tam oble\u015bci\u0105 zwan\u0105. Urz\u0105d ten sk\u0142ada\u0142 si\u0119 \u017c setnika i dw\u00f3ch-dziesi\u0119tnik\u00f3w, wyros\u0142ych z gromady, b\u0119d\u0105cych ko\u015bci\u0105 jej ko\u015bci i\u2019 krwi\u0105 jej krwi.<\/p>\n
Jako w\u0142adza s\u0105dowa bractwa, 'wyst\u0119powa\u0142 starosta bartny, tak\u017ce przez gmin\u0119 wybierany. Do pomocy dodawano mu pods\u0119dka i pisarza przysi\u0119g\u0142ego. Ci za\u015b zatwierdzani byli przez starost\u0119 grodowego. Wprawdzie od s\u0105du gminnego mo\u017cna by\u0142o apelowa\u0107 do starosty grodowego, a nawet do kr\u00f3la, to jednak takie rzeczy nie przytrafia\u0142y si\u0119 nigdy, albo bardzo rzadko, gdy\u017c przechowa\u0142o si\u0119 na przyk\u0142ad w statucie bartnim takie zarozumia\u0142e, a mo\u017ce tylko pe\u0142ne wiary w moc. w\u0142asn\u0105 zdanie: ,Na dworce monarszym trudno si\u0119 kto zna na bartnym prawie”<\/em>. Jest to dow\u00f3d, \u017ce gmina umia\u0142a si\u0119 rz\u0105dzi\u0107, kiedy na kr\u00f3lewskim dworze nie potrzebowano rozgl\u0105da\u0107 si\u0119 w gminnym prawie. S\u0105dy bractwu rozs\u0105dza\u0142y r\u00f3\u017cne sprawy, nawet \u201etak powa\u017cne\u201d, jak os\u0105dzanie winnego na \u015bmier\u0107.<\/p>\n Gmina nadawa\u0142a pustki pojedynczym cz\u0142onkom, czuwa\u0142a nad drogami, nad moralno\u015bci\u0105 i bezpiecze\u0144stwem os\u00f3b -i przyjmowa\u0142a do swego grona nowych osadnik\u00f3w, z wyj\u0105tkiem b\u0119kart\u00f3w i z\u0142odziei. W dobie ucisku.- pa\u0144szczyzny w innych okolicach kraju, zbieg\u0142y ch\u0142op, chroni\u0105cy si\u0119. Pod opiek\u0119 \u201ebractwa” na Kurpiach, broniony by\u0142 przez nowych wsp\u00f3\u0142braci i przez starost\u0119 i pomimo sejmowych uchwa\u0142, kt\u00f3re nakazywa\u0142y wydawa\u0107 zbieg\u00f3w.\u00a0 Bractwo stanowi,, \u017ce: \u201eka\u017cdy „przychodni bartnik b\u0119dzie do cechu bez omieszkania przyj\u0119ty, skoro tylko na wierno\u015b\u0107 i pos\u0142usze\u0144stwo s\u0105dowi i rz\u0105dowi bartniczemu przysi\u0119g\u0119 z\u0142o\u017cy<\/em>„:<\/p>\n Za te wszystkie swobody Kurpie w zamian dawali kr\u00f3lom i krajowi w obronie ch\u0119tnie krew swoj\u0105. Najazd szwedzki jeden .i drugi d\u0142ugo pami\u0119ta! ostro\u0142\u0119ckie puszcze. W daninie, jak to w przywileju nadanym przez kr\u00f3la Zygmunta, zanotowano, bractwo, obowi\u0105zane by\u0142o: da\u0107 wed\u0142ug dawnego zwyczaju staro\u015bcie \u0141om\u017cy\u0144skiemu rocznie: jedn\u0105 \u201er\u0105czk\u0119” miodu, czyli 15 i \u0107wier\u0107 garnca; za prawo polowania w puszczy p\u0142acili 15 groszy rocznie; a na \u0142\u0105kach<\/p>\n w puszczy stawiali sto\u017cek siana dla koni .kr\u00f3lewskich w razie polowania, je\u017celi za\u015b kr\u00f3l ich puszczy nie odwiedzi\u0142, ten sam sto\u017cek siana w\u0142asnym inwentarzem spa\u015bli. Wreszcie opiekowali si\u0119 ca\u0142o\u015bci\u0105 kr\u00f3lewskich dwork\u00f3w my\u015bliwskich, kt\u00f3rych na ca\u0142\u0105 .puszcz\u0119 by\u0142o: pod Nowogrodem, Kolnem i nad jeziorem Serafin.<\/p>\n Oto wszystkie obowi\u0105zki Kurpi\u00f3w, jak si\u0119 zdaje, niezbyt uci\u0105\u017cliwe. To te\u017c w ludzie tym, zagrzebanym w puszczach, \u017cyj\u0105cych w\u015br\u00f3d \u201esennego sosen uroczyska” wyrobi\u0142a si\u0119 energia i mi\u0142o\u015b\u0107 g\u0142\u0119boka dla kraju. nieznana u reszty ch\u0142opstwa polskiego. Samorz\u0105d gminny Kurpi\u00f3w trwa\u0142 do 1820 roku…”<\/p>\n cyt. Adam Zakrzewski: \u201eCo i jak ma robi\u0107 ch\u0142op polski, a\u017ceby by\u0142a Polska niepodleg\u0142a\u201d\u00a0 wyd. \u201eDla Ojczyzny\u201d, nr 2, Mi\u0144sk Mazowiecki 1916, \u00a0s.4-6<\/p>\n „…Na Kurpiach, w puszczy ostro\u0142\u0119ckiej, oko\u0142o roku 1630, za czas\u00f3w kr\u00f3la Zygmunta i IJ, istnia\u0142y jeszcze gminy zwane tam bractwem. Posiada\u0142y one zupe\u0142ny samorz\u0105d, gromada \u2014 czyli bractwo \u2014- wybiera\u0142a sobie starszyzn\u0119\u00a0gminn\u0105, tam oble\u015bci\u0105 zwan\u0105. Urz\u0105d ten sk\u0142ada\u0142 si\u0119 \u017c setnika i dw\u00f3ch-dziesi\u0119tnik\u00f3w, wyros\u0142ych z gromady, b\u0119d\u0105cych ko\u015bci\u0105 jej ko\u015bci i\u2019 krwi\u0105 jej krwi. Jako w\u0142adza s\u0105dowa bractwa, 'wyst\u0119powa\u0142 starosta… Read more »<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":8520,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[3,2],"tags":[],"class_list":["post-15023","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-aktualnosci","category-ciekawostki"],"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/edabrowka.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/15023","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"http:\/\/edabrowka.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/edabrowka.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/edabrowka.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/edabrowka.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=15023"}],"version-history":[{"count":2,"href":"http:\/\/edabrowka.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/15023\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":15025,"href":"http:\/\/edabrowka.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/15023\/revisions\/15025"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/edabrowka.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/8520"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/edabrowka.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=15023"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/edabrowka.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=15023"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/edabrowka.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=15023"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}
\n