Dzie\u0144 ten zwany jest Niedziel\u0105 \u201eM\u0119ki Pa\u0144skiej”, „Kwietn\u0105” lub „Wierzbn\u0105”. To \u015bwi\u0119to ruchome przypada 7 dni przed Wielkanoc\u0105. Rozpoczyna Wielki Tydzie\u0144 b\u0119d\u0105cy wyciszeniem, skupieniem i prze\u017cywaniem m\u0119ki Chrystusa, to przygotowanie do Paschy Pana. Mo\u017ce wypa\u015b\u0107 pomi\u0119dzy 15 marca a 18 kwietnia. Liturgia Niedzieli Palmowej jest rozpi\u0119ta mi\u0119dzy dwoma momentami: radosn\u0105 procesj\u0105 z palmami oraz czytaniem – jako Ewangelii – M\u0119ki\u00a0naszego Pana\u00a0Jezusa Chrystusa.\u00a0W ten spos\u00f3b Ko\u015bci\u00f3\u0142 podkre\u015bla, \u017ce triumf Chrystusa i Jego Ofiara s\u0105 ze sob\u0105 nierozerwalnie zwi\u0105zane.<\/p>\n
Bardziej uroczyste ni\u017c zwykle rozpocz\u0119cie Mszy \u015bw. ma swoj\u0105 wielowiekow\u0105 histori\u0119. W Jerozolimie ju\u017c w IV w. patriarcha dosiada\u0142 o\u015blicy i otoczony raduj\u0105cymi si\u0119 t\u0142umami wje\u017cd\u017ca\u0142 na niej z G\u00f3ry Oliwnej do miasta. Zwyczaj ten wszed\u0142 w powszechn\u0105 praktyk\u0119 na Zachodzie w wieku V i VI. Wjazd Jezusa do Jerozolimy opisali wszyscy Ewangeli\u015bci (Mt 21,1-11; Mk 11,1-11; \u0141k 19,29-40; J 12,12-19). Pierwsze znane zapisy dotycz\u0105ce \u015bwi\u0119ta pochodz\u0105 z dziennika p\u0105tniczki Egerii, a datowane s\u0105 na lata osiemdziesi\u0105te IV wieku. Z Jerozolimy procesja Niedzieli Palmowej rozprzestrzeni\u0142a si\u0119 na kraje chrze\u015bcija\u0144skiego Wschodu. Pierwsz\u0105 udokumentowan\u0105 wzmiank\u0119 o procesji w Niedziel\u0119 Palmow\u0105 przekazuje nam Teodulf z Orleanu (+ 821). Niekt\u00f3re te\u017c przekazy za\u015bwiadczaj\u0105, \u017ce tego dnia biskupom przys\u0142ugiwa\u0142o prawo uwalniania wi\u0119\u017ani\u00f3w (czy\u017cby nawi\u0105zanie do gestu Pi\u0142ata?).<\/p>\n
Niedziela Palmowa obchodzona jest w Polsce od \u015bredniowiecza. Wed\u0142ug obrz\u0119d\u00f3w\u00a0katolickich tego dnia wierni przynosz\u0105 do ko\u015bcio\u0142a palemki, b\u0119d\u0105ce symbol odradzaj\u0105cego si\u0119 \u017cycia.<\/p>\n
Zwyczaj po\u015bwi\u0119cania palm wprowadzono do liturgii dopiero w wieku XI. Wierni przechowuj\u0105 je przez ca\u0142y rok, aby w nast\u0119pnym roku mog\u0142y zosta\u0107 spalone na popi\u00f3\u0142, kt\u00f3rym s\u0105 posypywane nasze g\u0142owy w \u015arod\u0119 Popielcow\u0105.\u00a0Procesja z palmami jest z jednej strony upami\u0119tnieniem wydarzenia sprzed wiek\u00f3w, z drugiej za\u015b – naszym kroczeniem wraz z Chrystusem ku ofierze, kt\u00f3r\u0105 dzisiaj jest Msza \u015bwi\u0119ta. Og\u0142aszaj\u0105c Chrystusa Kr\u00f3lem zgadzamy si\u0119 w ten spos\u00f3b na to, \u017ce nasza droga do Ojca prowadzi zawsze przez krzy\u017c.<\/p>\n
Nazwa Niedziela Palmowa odnosi si\u0119 do ga\u0142\u0105zek palmowych, kt\u00f3rymi wy\u015bcielano drog\u0119 kt\u00f3r\u0105 przemierza\u0142 Jezus na o\u015blicy, wje\u017cd\u017caj\u0105c do Jerozolimy. Niedziela Palmowa by\u0142a wype\u0142nianiem si\u0119 proroctwa Daniela odno\u015bnie \u201esiedemdziesi\u0119ciu siedmiu\u201d: \u201ePrzeto wiedz i zrozum: Odk\u0105d objawi\u0142o si\u0119 s\u0142owo o ponownej odbudowie Jeruzalemu a\u017c do Pomaza\u0144ca-Ksi\u0119cia jest siedem tygodni, w ci\u0105gu sze\u015b\u0107dziesi\u0119ciu dwu tygodni znowu b\u0119dzie odbudowane z rynkiem i rowami miejskimi; a b\u0119d\u0105 to ci\u0119\u017cki czasy\u201d (Ksi\u0119ga Daniela 9.25). Ew. Jana 1.11 m\u00f3wi nam, \u201eDo swej w\u0142asno\u015bci przyszed\u0142 [Jezus], ale swoi go nie przyj\u0119li.\u201d Ten sam t\u0142um, kt\u00f3ry wo\u0142a\u0142 \u201eHosanna\u201d wo\u0142a\u0142 \u201eukrzy\u017cuj go\u201d pi\u0119\u0107 dni p\u00f3\u017aniej (Ew. Mateusza 27.22-23).<\/p>\n
W tradycyjnej liturgii jest zwyczaj, \u017ce celebrans wychodzi w Niedziel\u0119 Palmow\u0105 przed ko\u015bci\u00f3\u0142, a bram\u0119 \u015bwi\u0105tyni zamyka si\u0119. Kap\u0142an uderza w ni\u0105 krzy\u017cem trzykrotnie, wtedy dopiero brama otwiera si\u0119 i kap\u0142an z uczestnikami procesji wst\u0119puje do wn\u0119trza ko\u015bcio\u0142a, aby odprawi\u0107 Msz\u0119 \u015bwi\u0119t\u0105. Symbol ten ma wiernym przypomina\u0107, \u017ce zamkni\u0119te niebo zosta\u0142o nam otworzone dzi\u0119ki zas\u0142udze krzy\u017cowej \u015bmierci Chrystusa.<\/p>\n
Po reformie liturgii\u00a0kap\u0142an w Niedziel\u0119 Palmow\u0105 nie przywdziewa szat pokutnych, fioletowych,\u00a0ale czerwone. Procesja za\u015b ma charakter triumfalny. Chrystus wkracza do \u015bwi\u0119tego miasta jako jego Kr\u00f3l i Pan, odbiera spontaniczny ho\u0142d od mieszka\u0144c\u00f3w Jerozolimy. Przez to Ko\u015bci\u00f3\u0142 chce podkre\u015bli\u0107, \u017ce kiedy Chrystus Pan za kilka dni podejmie si\u0119 tak okrutnej \u015bmierci, to jednak nigdy nie pozbawi si\u0119 swojego majestatu kr\u00f3lewskiego i prawa do panowania. Przez m\u0119k\u0119 za\u015b swoj\u0105 i \u015bmier\u0107 to prawo jedynie umocni. Godno\u015b\u0107 kr\u00f3lewsk\u0105 Chrystusa Pana akcentuj\u0105 antyfony i pie\u015bni, kt\u00f3re \u015bpiewa si\u0119 w czasie rozdawania palm i procesji.<\/p>\n
Dzisiaj odnowiona liturgia zaleca, aby wierni w Niedziel\u0119 M\u0119ki Pa\u0144skiej zgromadzili si\u0119 przed ko\u015bcio\u0142em (zaleca, nie nakazuje), gdzie powinno odby\u0107 si\u0119 po\u015bwi\u0119cenie palm, odczytanie perykopy ewangelicznej o wje\u017adzie Pana Jezusa do Jerozolimy i uroczysta procesja do ko\u015bcio\u0142a. Podczas ka\u017cdej Mszy \u015bw., zgodnie z wielowiekow\u0105 tradycj\u0105 czyta si\u0119 opis M\u0119ki Pa\u0144skiej (wed\u0142ug relacji Mateusza, Marka lub \u0141ukasza – Ewangeli\u0119 \u015bw. Jana odczytuje si\u0119 w Wielki Pi\u0105tek).<\/p>\n
Wykonywanie palm wielkanocnych ma swoj\u0105 bogat\u0105 tradycj\u0119. Szczeg\u00f3lnie zwyczaj ten zachowa\u0142 si\u0119 na\u00a0Kurpiach w parafii\u00a0\u0141yse i Lipniki\u00a0oraz w\u00a0Ma\u0142opolsce \/Lipnica Murowana \u00a0i w Limanowa\/, gdzie odbywaj\u0105 si\u0119 coroczne konkursy na najd\u0142u\u017csz\u0105 i najpi\u0119kniej wykonan\u0105 palm\u0119. Palmy osi\u0105gaj\u0105 wysoko\u015b\u0107 kilkudziesi\u0119ciu metr\u00f3w i musz\u0105 samodzielnie sta\u0107. Zrobione z wikliny, nie mog\u0105 zawiera\u0107 \u017cadnych metalowych cz\u0119\u015bci. Zdobione s\u0105 baziami i kwiatami z bibu\u0142y. Poza Polsk\u0105 zwyczaj ten przetrwa\u0142 w po\u0142udniowych Niemczech oraz Austrii.<\/p>\n
Tradycj\u0105 Niedzieli Palmowej by\u0142a procesja z Jezuskiem Palmowym. Obecnie w Polsce w zachowana jest w niewielu miejscowo\u015bciach\u00a0Szyd\u0142owcu iTokarni \/powiat my\u015blenicki\/ i Nowym Stawie\u00a0\/powiat malborski\/. Na osio\u0142ku wo\u017cono figur\u0119 Jezusa, za kt\u00f3r\u0105 pod\u0105\u017ca\u0142 t\u0142um.<\/p>\n
Niegdy\u015b Niedziel\u0119 Palmow\u0105 na naszych ziemiach nazywano Kwietni\u0105. W Krakowie (od XVI w.) urz\u0105dzano uroczyst\u0105 centraln\u0105 procesj\u0119 do ko\u015bcio\u0142a Mariackiego z figurk\u0105 Pana Jezusa przymocowan\u0105 do osio\u0142ka. Do dnia dzisiejszego najlepszym lekarstwem na wszelkie choroby gard\u0142a wed\u0142ug naszych dziadk\u00f3w jest w\u0142a\u015bnie bazia z po\u015bwi\u0119conej palmy, kt\u00f3r\u0105 nale\u017cy po\u0142kn\u0105\u0107. Owe po\u015bwi\u0119cone palmy zanosz\u0105 dzi\u015b wierni do dom\u00f3w i zawieszaj\u0105 najcz\u0119\u015bciej pod krzy\u017cem. Ma to z jednej strony przypomina\u0107 zwyci\u0119stwo Chrystusa, a z drugiej wyprasza\u0107 Bo\u017ce b\u0142ogos\u0142awie\u0144stwo dla domownik\u00f3w. Popi\u00f3\u0142 za\u015b z tych palm w nast\u0119pnym roku zostanie po\u015bwi\u0119cony i u\u017cyty w obrz\u0119dzie \u015arody Popielcowej.<\/p>\n
Zanikaj\u0105cym ju\u017c zwyczajem s\u0105 tzw Pucheroki, przebiera\u0144cy, odwiedzaj\u0105cy domy rano w Niedziel\u0119 Palmow\u0105. Zwyczaj jest nadal \u017cywy w niekt\u00f3rych wsiach podkrakowskich.<\/p>\n
Na Wile\u0144szczy\u017anie by\u0142 zwyczaj stukania domownik\u00f3w po g\u0142owie przyniesion\u0105 do domu po\u015bwi\u0119con\u0105 palemk\u0105 i powtarzania: „Palma bije, nie zabije. Za tydzie\u0144 – Wielki Dzie\u0144. Za sze\u015b\u0107 noc \u2013 Wielkanoc..<\/sup><\/p>\n Od\u00a01986 roku zgodnie z wol\u0105 papie\u017ca Jana Paw\u0142a II, w Niedziel\u0119 Palmow\u0105 obchodzony jest te\u017c \u015awiatowy Dzie\u0144 M\u0142odzie\u017cy.<\/p>\n Dzie\u0144 ten zwany jest Niedziel\u0105 \u201eM\u0119ki Pa\u0144skiej”, „Kwietn\u0105” lub „Wierzbn\u0105”. To \u015bwi\u0119to ruchome przypada 7 dni przed Wielkanoc\u0105. Rozpoczyna Wielki Tydzie\u0144 b\u0119d\u0105cy wyciszeniem, skupieniem i prze\u017cywaniem m\u0119ki Chrystusa, to przygotowanie do Paschy Pana. Mo\u017ce wypa\u015b\u0107 pomi\u0119dzy 15 marca a 18 kwietnia. Liturgia Niedzieli Palmowej jest rozpi\u0119ta mi\u0119dzy dwoma momentami: radosn\u0105 procesj\u0105 z palmami oraz czytaniem – jako Ewangelii – M\u0119ki\u00a0naszego… Read more »<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":1737,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[3],"tags":[],"class_list":["post-1744","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-aktualnosci"],"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/edabrowka.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1744","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"http:\/\/edabrowka.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/edabrowka.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/edabrowka.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/edabrowka.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=1744"}],"version-history":[{"count":0,"href":"http:\/\/edabrowka.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1744\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/edabrowka.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/1737"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/edabrowka.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=1744"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/edabrowka.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=1744"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/edabrowka.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=1744"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}