{"id":19360,"date":"2021-05-13T06:02:24","date_gmt":"2021-05-13T04:02:24","guid":{"rendered":"http:\/\/edabrowka.net\/?p=19360"},"modified":"2021-05-13T06:02:24","modified_gmt":"2021-05-13T04:02:24","slug":"frycowe","status":"publish","type":"post","link":"http:\/\/edabrowka.net\/?p=19360","title":{"rendered":"&#8222;FRYCOWE&#8221;"},"content":{"rendered":"\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Na \u0142amach czasopisma Strzelec R.12, s.7-8, 02.10.1932, nr 40 odnajdujemy opis dawnego zwyczaju tzw. &#8222;frycowego&#8221;. Zwyczaj ten, zany jest te\u017c u u nas. Poni\u017cej ca\u0142y tekst.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>&#8222;<em>W wielu zak\u0105tkach naszego kraju do niedawna jeszcze by\u0142 bardzo rozpowszechniony w\u015br\u00f3d wiejskiej m\u0142odzie\u017cy zwyczaj okupywania si\u0119 m\u0142odych ch\u0142opc\u00f3w na samodzielnych kosiarzy i robotnik\u00f3w. Zwyczaj ten nazywa\u0142 si\u0119 \u201efrycowe&#8221; i si\u0119ga zamierzch\u0142ych czas\u00f3w, trudno zatem jest ustali\u0107 dat\u0119 jego powstania.<\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><em><strong>Ch\u0142opak, maj\u0105c szesna\u015bcie lat zaczyna kosi\u0107; poniewa\u017c koszenie wymaga znacznej si\u0142y i wprawy, przeto ch\u0142opiec chodzi kosi\u0107 najprz\u00f3d miedze, potem ma\u0142e kawa\u0142ki \u0142\u0105k, wreszcie po tych wprawkach poczyna kosi\u0107 wi\u0119ksze pola s\u0105siad\u00f3w, najmowany przez nich do pracy. Aby jednak m\u00f3c kosi\u0107 z wyzwolonymi kosiarzami, musi sam wyzwoli\u0107 si\u0119, to znaczy przej\u015b\u0107 musi frycowe. Sama uroczysto\u015b\u0107 frycowego nie pozbawiona jest wielkiej dozy humoru i weso\u0142o\u015bci, a uwa\u017cana za co\u015b tak obowi\u0105zuj\u0105cego, \u017ce ka\u017cdy ch\u0142opiec ch\u0119tnie zwyczajowi \u00a0temu si\u0119 poddaje<\/strong>.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><em><strong>Ch\u0142opiec odbywaj\u0105cy wyzwoliny staje na czele kosiarzy i kosi tylko do po\u0142udnia, staraj\u0105c si\u0119 oczywi\u015bcie, by go nikt nie wyprzedzi\u0142 i aby tem samem uzyska\u0107 miano dobrego kosiarza. W po\u0142udnie po obiedzie nie kosi. Nad wieczorem kosiarze odbie\u00adraj\u0105 mu kos\u0119, wbijaj\u0105 swoje w dwa rz\u0119dy, ostrzami do wewn\u0105trz, u wylotu tego korytarza siada na kopce siana mistrz ceremonji. Ch\u0142opak z drugiej strony kl\u0119czy z r\u0119kami zwi\u0105zanemi powr\u00f3s\u0142em z siana i pop\u0119dzany przez kosiarzy musi na kl\u0119czkach zjawi\u0107 si\u0119 przed mistrzem ceremonji, kt\u00f3ry udaje spowiednika i wymachuje nad frycem p\u0119kiem pokrzyw lub ost\u00f3w, domagaj\u0105c si\u0119 za pope\u0142nione grzechy zado\u015b\u0107uczynienia i wykupu w po\u00adstaci gorza\u0142ki, poczem na zako\u0144czenie spowiedzi bije go lekko ostami. Po sko\u0144czonej spowiedzi i om\u00f3wieniu wykupu spowiednik k\u0142adzie penitentowi wieniec na g\u0142ow\u0119 z siana, rozwi\u0105zuje mu r\u0119ce a kosiarze tymczasem chwytaj\u0105 za kosy i pobrz\u0119kuj\u0105 nad nim ose\u0142kami. Po tej uroczysto\u015bci wszyscy udaj\u0105 si\u0119 do dworu oznajmiaj\u0105c, \u017ce fryc jest dobrym i samodzielnym kosiarzem, poczem wszyscy id\u0105 do karczmy. W karczmie fryc musi podnie\u015b\u0107 ustami z pod\u0142ogi kieliszek z w\u00f3dk\u0105, wypi\u0107 j\u0105, a kieliszek bez pomocy r\u0105k postawi\u0107 ,z powrotem na pod\u0142odze, poczem nast\u0119puje og\u00f3lne przepijanie. Podczas zabawy mistrz ceremonii wchodzi na dach karczmy, k\u0142adzie na kominie tak zwany przodek wozu, siada na nim i wyg\u0142asza \u201ekazanie&#8221;, podnosz\u0105c zdolno\u015b\u0107 i pracowito\u015b\u0107 ch\u0142opca oraz og\u0142aszaj\u0105c jego wyzwolenie. Po przem\u00f3wieniu zebrani odprowa\u00addzaj\u0105 w\u015br\u00f3d og\u00f3lnej weso\u0142o\u015bci ch\u0142opca do domu, opowiadaj\u0105c napotkanym po drodze o odbytej fryc\u00f3wce.<\/strong><\/em><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><em><strong>\u201eFrycowe&#8221; musieli przechodzi\u0107 nie tylko kosiarze, ale tak\u017ce i flisacy. Flisak, kt\u00f3ry po raz pierwszy pu\u015bci\u0142 si\u0119 Wis\u0142\u0105 do Gda\u0144ska, przechodzi\u0142 frycowe w Toruniu: musia\u0142 u bramy miejskiej poca\u0142owa\u0107 bab\u0119 wystrugan\u0105 z drzewa, poczem by\u0142 oblewany wod\u0105 i dopiero wtedy m\u00f3g\u0142 jecha\u0107 dalej, oczywi\u015bcie i tu istnia\u0142 wykup w postaci gorza\u0142ki.<\/strong><\/em><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong><em>O zwyczaju tym pisa\u0142 Klonowicz w swym poemacie p.t.\u201eFlis&#8221;: <\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-text-align-center wp-block-paragraph\">\u201e<em>Je\u017celi\u015b fryc, albo szyper nowy,<\/em><\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-text-align-center wp-block-paragraph\"><em>Ju\u017c si\u0119 tu musisz uczy\u0107 inszej mowy,<\/em><\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-text-align-center wp-block-paragraph\"><em>By\u015b nie wzi\u0105\u0142 szabl\u0119 u Nogatu, bracie,<\/em><\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-text-align-center wp-block-paragraph\"><em>Bo tu z\u0142a na ci\u0119.\u201d<\/em><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong><em>Rodzaj \u201efrycowego&#8221; przechodz\u0105 tak\u017ce na oceanie ci, kt\u00f3rzy po raz pierwszy przekraczaj\u0105 r\u00f3wnik, nazywa to si\u0119 chrztem Neptuna. Na okr\u0119cie przep\u0142ywaj\u0105cym r\u00f3wnik nowicjusza gol\u0105 drewnian\u0105 brzytw\u0105, pi\u0119knie ubieraj\u0105, by potem sk\u0105pa\u0107 go w przygotowa\u00adnym basenie.<\/em><\/strong><\/p>\n<div style=text-align:left;><\/div>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Na \u0142amach czasopisma Strzelec R.12, s.7-8, 02.10.1932, nr 40 odnajdujemy opis dawnego zwyczaju tzw. &#8222;frycowego&#8221;. Zwyczaj ten, zany jest te\u017c u u nas. Poni\u017cej ca\u0142y tekst. &#8222;W wielu zak\u0105tkach naszego kraju do niedawna jeszcze by\u0142 bardzo rozpowszechniony w\u015br\u00f3d wiejskiej m\u0142odzie\u017cy zwyczaj okupywania si\u0119 m\u0142odych ch\u0142opc\u00f3w na samodzielnych kosiarzy i robotnik\u00f3w. Zwyczaj ten nazywa\u0142 si\u0119 \u201efrycowe&#8221; i si\u0119ga zamierzch\u0142ych czas\u00f3w, trudno&#8230; <a href=\"http:\/\/edabrowka.net\/?p=19360\">Read more &raquo;<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":14916,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[3],"tags":[],"class_list":["post-19360","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-aktualnosci"],"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/edabrowka.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/19360","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"http:\/\/edabrowka.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/edabrowka.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/edabrowka.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/edabrowka.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=19360"}],"version-history":[{"count":1,"href":"http:\/\/edabrowka.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/19360\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":19361,"href":"http:\/\/edabrowka.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/19360\/revisions\/19361"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/edabrowka.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/14916"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/edabrowka.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=19360"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/edabrowka.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=19360"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/edabrowka.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=19360"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}