Na Kurpiowszczy\u017anie Wielki Tydzie\u0144 poprzedzaj\u0105cy \u015awi\u0119ta Wielkanocne by\u0142 okresem, w kt\u00f3rym dokonywano generalnych porz\u0105dk\u00f3w, bielono cha\u0142upy, wykonywano nowy wystr\u00f3j izby – nowe wycinanki na \u015bciany, kierce, paj\u0105ki, bukiety z bibu\u0142y.
Jednym z najwa\u017cniejszych dni by\u0142 Wielki Pi\u0105tek. Z tym dniem wi\u0105\u017ce si\u0119 szereg wierze\u0144, np. w dzie\u0144 ten \u017caden z gospodarzy nie prowadzi prac polowych, zw\u0142aszcza siewu, gdy\u017c nie przynios\u0142oby to z pewno\u015bci\u0105 urodzaju. Rado\u015b\u0107 za to w ten dzie\u0144 przynosz\u0105 opady deszczu wr\u00f3\u017c\u0105ce dobre zbiory. W tym dniu wykonywano tak\u017ce pisanki. Na terenie Puszczy Kurpiowskiej pisanki wykonywano w dwojaki spos\u00f3b. Pierwszym z nich by\u0142o tak zwane pisanie woskiem, drugim – pisanki skrobane. Jajka barwiono w spos\u00f3b naturalny, wykorzystuj\u0105c do tego m.in. wywary z \u0142upin cebuli, kory d\u0119bowej, ziaren i p\u0119d\u00f3w \u017cyta, owsa, pszenicy, bazi topoli, kory leszczyny, czy te\u017c mchu. Pisanki wykonywano w znacznej ilo\u015bci – robiono je dla w\u0142asnych dzieci, dla chrze\u015bniak\u00f3w, dziewcz\u0119ta obdarowywa\u0142y nimi swych narzeczonych. Do tradycyjnych zwyczaj\u00f3w zwi\u0105zanych z pisankami, w\u0142a\u015bciwie ze skorupkami \u015bwi\u0119conych pisanek, nale\u017c\u0105 dzia\u0142ania o charakterze magicznym. Zasadniczo skorupki jaj palono w piecu, jednak\u017ce w niekt\u00f3rych wsiach Kurpiowszczyzny t\u0142uczono skorupki i rozsypywano w obej\u015bciu, zabezpieczaj\u0105c w ten spos\u00f3b zagrod\u0119 przed szkodnikami. Skorupki z jajek rozsypywano tak\u017ce na polu, by by\u0142y lepsze plony, b\u0105d\u017a zachowywano je do dnia \u015bw. Zofii, dodaj\u0105c do nasion lnu, razem je nast\u0119pnie wysiewaj\u0105c, by zapewni\u0107 w ten spos\u00f3b urodzaj.<\/p>\n\n\n\n
W Wielk\u0105 Sobot\u0119 przygotowywano „\u015bwi\u0119conk\u0119”, z\u0142o\u017con\u0105 zazwyczaj z takich produkt\u00f3w jak: jajka, mi\u0119so, w\u0119dliny, s\u00f3l, ser, chleb, ciasto i inne. Na terenie Puszczy „\u015bwi\u0119cone” od kilku rodzin niesiono do jednej cha\u0142upy, a ksi\u0105dz obje\u017cd\u017caj\u0105c parafi\u0119 \u015bwi\u0119ci\u0142 pokarmy w um\u00f3wionym miejscu.
Pierwszy dzie\u0144 \u015bwi\u0105t Wielkiej Nocy rozpoczyna\u0142 si\u0119 po przyj\u015bciu z Rezurekcji \u015bwi\u0105tecznym \u015bniadaniem. Podczas \u015bniadania dzielono si\u0119 jajkiem, stanowi\u0105cym symbol odradzaj\u0105cego si\u0119 nowego \u017cycia w przyrodzie, sk\u0142adano sobie \u017cyczenia. Dzie\u0144 ten nie przynosi\u0142 specjalnych obrz\u0119d\u00f3w czy istotnych, szczeg\u00f3lnie charakterystycznych zwyczaj\u00f3w, up\u0142ywa\u0142 on g\u0142\u00f3wnie na \u015bwi\u0119towaniu w domu, w gronie rodzinnym.
Bardzo ciekawym za to zwyczajem jest popularny \u015bmigus wyst\u0119puj\u0105cy powszechnie na wsi kurpiowskiej. \u015amigus-dyngus by\u0142 pierwotnie zwyczajem magicznym maj\u0105cym na celu spowodowanie deszczu na zasiane pola. Oblewanie wod\u0105 rozpoczyna\u0142o si\u0119 we wczesnych godzinach porannych. U\u017cywano do tego celu butelek, kwart, wiader a tak\u017ce przemy\u015blnie skonstruowanych drewnianych sikawek, z kt\u00f3rych wod\u0119 wypycha\u0142o si\u0119 za pomoc\u0105 t\u0142oka. Wod\u0105 oblewano si\u0119 wzajemnie, cho\u0107 w niekt\u00f3rych wsiach puszcza\u0144skich panowa\u0142 zwyczaj, i\u017c w drugi dzie\u0144 \u015awi\u0105t m\u0119\u017cczy\u017ani oblewali kobiety, a nast\u0119pnego dnia odwrotnie: kobiety oblewa\u0142y m\u0119\u017cczyzn. Z dyngusem \u0142\u0105czy si\u0119 zwyczaj, i\u017c oblana przez ch\u0142opca dziewczyna, je\u017celi si\u0119 jej podoba\u0142, obdarowywa\u0142a go pisankami. Jedno z wierze\u0144 wi\u0105\u017ce si\u0119 z pozostaniem w stanie wolnym przez najbli\u017cszy rok panny, kt\u00f3ra nie zosta\u0142a oblana w drugi dzie\u0144 \u015awi\u0105t.
Zwyczajem ma\u0142o rozpowszechnionym w Puszczy, lecz wyst\u0119puj\u0105cym w okolicach \u0141om\u017cy, by\u0142 zwyczaj chodzenia z Kurpiem dyngusowym. Starsi ch\u0142opcy – kawalerowie przebierali jednego spo\u015br\u00f3d siebie za „koguta”, zak\u0142adaj\u0105c mu na g\u0142ow\u0119 czerwon\u0105 chust\u0119 imituj\u0105c\u0105 grzebie\u0144, czarny kawa\u0142ek materia\u0142u na r\u0119ce jako skrzyd\u0142a, a pod brod\u0119 przywi\u0105zywali czerwon\u0105 wst\u0105\u017ck\u0119 spe\u0142niaj\u0105c\u0105 rol\u0119 d\u0142ugiego j\u0119zyka. „Dyngusiarze” z „Kogutem” obchodzili cha\u0142upy \u015bpiewali piosenki o charakterze \u015bwieckim, zw\u0142aszcza zalotne i zapowiadaj\u0105ce powi\u0119kszenie si\u0119 rodziny, za co otrzymywali zwykle pocz\u0119stunek. W czasie obchodzenia wsi wybierano domy, gdzie znajdowa\u0142y si\u0119 panny na wydaniu. Panny czatowa\u0142y na „dyngusiarzy” z wod\u0105, oblewaj\u0105c ich najcz\u0119\u015bciej przy wychodzeniu z cha\u0142upy. Zwyczaj ten wyst\u0119puj\u0105cy w Poniedzia\u0142ek Wielkanocny zwi\u0105zany by\u0142 g\u0142\u00f3wnie z zalotami, prowadz\u0105cymi cz\u0119sto do o\u017cenku.<\/p>\n
Na Kurpiowszczy\u017anie Wielki Tydzie\u0144 poprzedzaj\u0105cy \u015awi\u0119ta Wielkanocne by\u0142 okresem, w kt\u00f3rym dokonywano generalnych porz\u0105dk\u00f3w, bielono cha\u0142upy, wykonywano nowy wystr\u00f3j izby – nowe wycinanki na \u015bciany, kierce, paj\u0105ki, bukiety z bibu\u0142y.Jednym z najwa\u017cniejszych dni by\u0142 Wielki Pi\u0105tek. Z tym dniem wi\u0105\u017ce si\u0119 szereg wierze\u0144, np. w dzie\u0144 ten \u017caden z gospodarzy nie prowadzi prac polowych, zw\u0142aszcza siewu, gdy\u017c nie przynios\u0142oby to… Read more »<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":32129,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[3],"tags":[],"class_list":["post-24232","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-aktualnosci"],"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/edabrowka.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/24232","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"http:\/\/edabrowka.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/edabrowka.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/edabrowka.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/edabrowka.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=24232"}],"version-history":[{"count":2,"href":"http:\/\/edabrowka.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/24232\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":35391,"href":"http:\/\/edabrowka.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/24232\/revisions\/35391"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/edabrowka.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/32129"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/edabrowka.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=24232"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/edabrowka.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=24232"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/edabrowka.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=24232"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}