{"id":29105,"date":"2023-02-28T08:03:42","date_gmt":"2023-02-28T06:03:42","guid":{"rendered":"http:\/\/edabrowka.net\/?p=29105"},"modified":"2023-02-28T08:03:42","modified_gmt":"2023-02-28T06:03:42","slug":"w-dabrowce-sa-juz-ponad-100-lat","status":"publish","type":"post","link":"http:\/\/edabrowka.net\/?p=29105","title":{"rendered":"W D\u0105br\u00f3wce s\u0105 ju\u017c ponad 100 lat"},"content":{"rendered":"\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Poni\u017cej zdj\u0119cie d\u0105browskich organ\u00f3w wykonane przez p. Iren\u0119 Marcinowsk\u0105 w listopadzie 1996 roku. Jak ustali\u0142 prof. Wiktor \u0141yjak zbudowano je przed rokiem 1914 w fabryce organ\u00f3w &#8222;Dominik Biernacki&#8221; Dobrzy\u0144 nad Wis\u0142\u0105. S\u0105 to organy jedno sekcyjne z dwiema wie\u017cyczkami na cokole wysuni\u0119te do przodu z pilastrami po bokach, z polem piszcza\u0142kowym zako\u0144czonym \u0142ukiem z uci\u0119tym gzymsem.Cz\u0142on prospektu mi\u0119dzy wie\u017cyczkami z\u0142o\u017cony z trzech p\u00f3l piszcza\u0142kowych: \u015brodkowe wy\u017csze zako\u0144czone \u0142ukiem: boczne &#8211; niskie, prostok\u0105tne. Wymiary g\u0142. 400 cm, szer. 290 cm, g\u0142. 150+125 cm. Wiatrownica sto\u017ckowa, kontuar : wolnostoj\u0105cy. Mech magazynowy, jednoczerpakowy o wym. 190&#215;120 cm, no\u017cny i elektryczny. Posiada 54 klawisze manualne i 25 peda\u0142\u00f3w. Liczba g\u0142os\u00f3w &#8211; 8.<\/p>\n\n\n\n<blockquote class=\"wp-block-quote is-layout-flow wp-block-quote-is-layout-flow\"><p>Henryk D\u0105browski tak wspomina te organy:<strong><em> &#8222;&#8230;Kiedy brakowa\u0142o kalikanta, ojciec wo\u0142a\u0142 mnie na ch\u00f3r. By\u0142a tam wielka skrzynia, kt\u00f3rej d\u0142uga d\u017awignia ruszana w d\u00f3\u0142 i w g\u00f3r\u0119, pcha\u0142a powietrze do piszcza\u0142ek organ\u00f3w, a te wydawa\u0142y pi\u0119kne tony i p\u00f3\u0142tony, nape\u0142nia\u0142y ko\u015bci\u00f3\u0142 anielskim tchnieniem, kt\u00f3ry w po\u0142\u0105czeniu z wyciszonym \u015bpiewem mojego ojca stwarza\u0142 atmosfer\u0119 innego \u015bwiata. Rad by\u0142em z tej pos\u0142ugi, cho\u0107 mia\u0142em z ni\u0105 k\u0142opoty&#8230;&#8221;<\/em><\/strong> Drogami Kurpiowszczyzny t. 1 s. 58 Rozogi 1997<\/p><\/blockquote>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"http:\/\/edabrowka.net\/wp-content\/uploads\/2023\/02\/ewrtyui-1.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-29109\" width=\"578\" height=\"374\" srcset=\"http:\/\/edabrowka.net\/wp-content\/uploads\/2023\/02\/ewrtyui-1.jpg 437w, http:\/\/edabrowka.net\/wp-content\/uploads\/2023\/02\/ewrtyui-1-300x194.jpg 300w\" sizes=\"auto, (max-width: 578px) 100vw, 578px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Kr\u00f3tkie info o firmie Dominik Biernacki&nbsp;za: https:\/\/historiawloclawka.pl<\/p>\n\n\n\n<blockquote class=\"wp-block-quote is-layout-flow wp-block-quote-is-layout-flow\"><p>Historia w\u0142oc\u0142awskiej fabryki organ\u00f3w pod firm\u0105 \u201eDominik Biernacki\u201d datuje si\u0119 od po\u0142owy ubieg\u0142ego stulecia. Za\u0142o\u017cycielem fabryki organ\u00f3w by\u0142 Hugon Biernacki, kt\u00f3ry po odbytej praktyce w Ameryce za\u0142o\u017cy\u0142 niewielki warsztat w Osieku ziemi p\u0142ockiej. Z pocz\u0105tku wyr\u00f3b organ\u00f3w by\u0142 niedu\u017cy, a wszelkie roboty by\u0142y wykonywane r\u0119cznie. Po \u015bmierci Hugona Biernackiego, w roku 1886 odziedziczy\u0142 warsztat w warunkach dla siebie niekorzystnych, syn jego Dominik. W roku 1899 przenosi Biernacki fabryk\u0119 do P\u0142ocka gdzie naby\u0142 podobn\u0105 fabryk\u0119 od Przyby\u0142owicza, co uniemo\u017cliwi\u0142o mu rozszerzenie zakresu w\u0142asnej produkcji. Po kilkuletnim prowadzeniu przedsi\u0119biorstwa w P\u0142ocku przenosi Biernacki fabryk\u0119 do Dobrzynia nad Wis\u0142\u0105. W tym czasie nast\u0119puje rozszerzenie fabryki, przez zakup nowych maszyn oraz przez zastosowanie mechanicznego urz\u0105dzenia w fabryce. Produkcja wytw\u00f3rni organ\u00f3w w latach 1900 do 1914 wynosi\u0142a oko\u0142o 400&nbsp;000 rubli rocznie, a liczba zatrudnionych pracownik\u00f3w w fabryce dochodzi do 50. W latach powy\u017cszych otrzymuje firma zam\u00f3wienia na organy nie tylko w kraju, ale i z Rosji, dok\u0105d wykonano ca\u0142y szereg organ\u00f3w. Nap\u0142ywaj\u0105ce z Rosji zam\u00f3wienia sk\u0142aniaj\u0105 Dominika Biernackiego do za\u0142o\u017cenia fabryki w \u0141ucku, kt\u00f3r\u0105 to fili\u0119 przej\u0105\u0142 p\u00f3\u017aniej jego brat Wac\u0142aw Biernacki. W okresie administracji fabryk\u0105 przez Dominika Biernackiego, przedsi\u0119biorstwo wytrzymuje siln\u0105 konkurencj\u0119 zagranicznych bogatych fabryk, w szczeg\u00f3lno\u015bci z firm\u0105 niemieck\u0105 Braci Rieger, kt\u00f3ra przez dostaw\u0119 organ\u00f3w na bardzo dogodnych warunkach kredytowych stara si\u0119 coraz silniej utrzyma\u0107 na terenie by\u0142ego zaboru rosyjskiego i w Rosji. Dzi\u0119ki solidno\u015bci wykonanych rob\u00f3t Biernacki wytrzymuje konkurencj\u0119 z zagranicznymi fabrykami i otrzymuje zam\u00f3wienia na wykonanie organ\u00f3w w katedrze w \u0141odzi, Siedlcach, \u0141ucku, w klasztorze na Jasnej G\u00f3rze w Cz\u0119stochowie , w ko\u015bcio\u0142ach w \u017bytomierzu, w Brai\u0142owie, Carskim Siole i wielu innych. Wobec wzmo\u017cenia zam\u00f3wie\u0144 i potrzeby rozbudowy fabryki oraz dla \u0142atwiejszej dostawy surowc\u00f3w i wysy\u0142ki gotowych wyrob\u00f3w, postanowi\u0142 Biernacki przenie\u015b\u0107 w roku 1914 fabryk\u0119 z Dobrzynia nad Wis\u0142\u0105 do W\u0142oc\u0142awka. Wybuch wojny \u015bwiatowej uniemo\u017cliwi\u0142 dokonania budowy fabryki we W\u0142oc\u0142awku, skutkiem czego wytw\u00f3rnia by\u0142a zupe\u0142nie nieczynn\u0105. W roku 1918 uruchomi\u0142 Biernacki cz\u0119\u015bciowo fabryk\u0119 wykonuj\u0105c przewa\u017cnie naprawy, dopiero w latach 1923 i 1924 liczba zam\u00f3wie\u0144 zaczyna wzrasta\u0107 i ruch w fabryce zaczyna by\u0107 prawie normalny. W tym czasie przyjmuje firma zam\u00f3wienia na wykonanie wi\u0119kszych dla ko\u015bcio\u0142a Naj\u015bw. Marii Panny w Toruniu oraz na najwi\u0119ksze w Polsce organy do ko\u015bcio\u0142a \u015bw. El\u017cbiety we Lwowie, kt\u00f3re zosta\u0142y wykonane w roku 1926. Biernacki wprowadza do produkcji organ\u00f3w r\u00f3\u017cne ulepszenia i wynalazki w budowie i intonacji g\u0142os\u00f3w oraz zaprowadza dzia\u0142 produkcji mniejszych organ\u00f3w do teatr\u00f3w \u015bwietlnych. Obecna produkcja fabryki organ\u00f3w Dominika Biernackiego si\u0119ga zaledwie po\u0142owy wykonywanych rob\u00f3t przed wojn\u0105. Przyczyny zmniejszenia si\u0119 produkcji organ\u00f3w le\u017c\u0105 w mniejszym zapotrzebowaniu w kraju oraz w nadzwyczaj silnej konkurencji zagranicznych fabryk, kt\u00f3re oferuj\u0105 organy na bardzo dogodnych warunkach sp\u0142aty, ponadto w braku ochrony w tej ga\u0142\u0119zi przemys\u0142u w Polsce przez taryf\u0119 celn\u0105.<\/p><\/blockquote>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><\/p>\n<div style=text-align:left;><\/div>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Poni\u017cej zdj\u0119cie d\u0105browskich organ\u00f3w wykonane przez p. Iren\u0119 Marcinowsk\u0105 w listopadzie 1996 roku. Jak ustali\u0142 prof. Wiktor \u0141yjak zbudowano je przed rokiem 1914 w fabryce organ\u00f3w &#8222;Dominik Biernacki&#8221; Dobrzy\u0144 nad Wis\u0142\u0105. S\u0105 to organy jedno sekcyjne z dwiema wie\u017cyczkami na cokole wysuni\u0119te do przodu z pilastrami po bokach, z polem piszcza\u0142kowym zako\u0144czonym \u0142ukiem z uci\u0119tym gzymsem.Cz\u0142on prospektu mi\u0119dzy wie\u017cyczkami z\u0142o\u017cony&#8230; <a href=\"http:\/\/edabrowka.net\/?p=29105\">Read more &raquo;<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":29107,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[3],"tags":[],"class_list":["post-29105","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-aktualnosci"],"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/edabrowka.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/29105","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"http:\/\/edabrowka.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/edabrowka.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/edabrowka.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/edabrowka.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=29105"}],"version-history":[{"count":8,"href":"http:\/\/edabrowka.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/29105\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":29162,"href":"http:\/\/edabrowka.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/29105\/revisions\/29162"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/edabrowka.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/29107"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/edabrowka.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=29105"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/edabrowka.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=29105"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/edabrowka.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=29105"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}