O sytuacji na Kurpiach 120 lat mo\u017cemy przeczyta\u0107 na \u0142amach gazety Nowiny Polskie R.1, nr 3 z maja 1903 roku<\/p>\n
Ostro\u0142\u0119ka.<\/span><\/strong>
\nWi\u0119kszo\u015b\u0107 zaludnienia powiatu ostro\u0142\u0119ckiego stanowi\u0105 Kurpie. Zamieszkuj\u0105 oni t. z.Puszcz\u0119, ci\u0105gn\u0105c\u0105 si\u0119 po praw ej stronie Narwi. Lud to lubi\u0105cy swobod\u0119, bo pa\u0144szczyzny nigdy nie zna\u0142. Panowa\u0142a tu wolno\u015b\u0107 zupe\u0142na, a lud kurpiowski rz\u0105dzi\u0142 si\u0119 w\u0142asnymi prawami, zatwierdzanymi przez liczne przywileje kr\u00f3lewskie. Dopiero za czas\u00f3w pruskich poczuli Kurpie jarzmo niewoli, a rz\u0105dy rosyjskie nie s\u0105 pod tym wzgl\u0119dem lepsze. Bory, b\u0119d\u0105ce w\u0142asno\u015bci\u0105 wsp\u00f3ln\u0105, przesz\u0142y we w\u0142adanie rz\u0105du, a Kurpie z my\u015bliwych i pszczelarzy musieli si\u0119 na rolnik\u00f3w przekszta\u0142ci\u0107. Pami\u0119taj\u0105c jednak dawne swobody, lasy uwa\u017caj\u0105 za swoj\u0105 w\u0142asno\u015b\u0107, a Moskala traktuj\u0105 jak naje\u017ad\u017ac\u0119 i \u00a0z\u0142odzieja.<\/span><\/strong>
\nRuch narodowy znalaz\u0142 tu wskutek tego grunt bardzo podatny. Lud garnie si\u0119 do o\u015bwiaty, a szczeg\u00f3lnie po\u017c\u0105da pism zagranicznych, \u201eprawdziwie polskich”, jak je nazywa. Niema bodaj wsi na puszczy kurpiowskiej, gdzie by Polaka i innych wydawnictw narodowych nie czytano. Wie o tym dobrze rz\u0105d rosyjski, ale wobec tak rozwini\u0119tego ruchu nic poradzi\u0107 nie mo\u017ce. Tropi\u0105 stra\u017cnicy i \u017candarmi, ale Kurp potrafi sobie radzi\u0107 i mimo ich czujnej opieki sprowadza bez niczyjej pomocy pism a i ksi\u0105\u017cki.<\/span><\/strong>
\nDwor\u00f3w po prawej stronie Narwi niema zupe\u0142nie, jedynymi wi\u0119c przedstawicielami inteligencji s\u0105 ksi\u0119\u017ca. Zachowuj\u0105 si\u0119 oni wobec m chu narodowego na og\u00f3\u0142 oboj\u0119tnie, a znajduj\u0105 si\u0119 nawet tacy, kt\u00f3rzy otwarcie wrogo przeciw niemu wyst\u0119puj\u0105. Mamy oto w Kadzidle ks. B., kt\u00f3ry u\u017cywa konfesjona\u0142u i ambony, by przeciw Polakom i innym \u201esocjalistycznym”, jak je nazywa, pismom wyst\u0119powa\u0107. Nienawidz\u0105 go te\u017c parafianie z serca ca\u0142ego, wybili mu ju\u017c raz okna w plebanii, \u015bl\u0105 skargi do w\u0142adzy duchownej, ale na pr\u00f3\u017cna. Smutne to bardzo i dla sprawy narodowej szkodliwe, bo lud ma do ksi\u0119\u017cy zaufanie. Mo\u017ce za\u015b to zaufanie straci\u0107 zupe\u0142nie, je\u015bli ksi\u0119\u017ca w brew jego intencjom i \u017c\u0105daniom post\u0119powa\u0107 b\u0119d\u0105.<\/span><\/strong><\/p><\/blockquote>\n<\/div>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"O sytuacji na Kurpiach 120 lat mo\u017cemy przeczyta\u0107 na \u0142amach gazety Nowiny Polskie R.1, nr 3 z maja 1903 roku Ostro\u0142\u0119ka. Wi\u0119kszo\u015b\u0107 zaludnienia powiatu ostro\u0142\u0119ckiego stanowi\u0105 Kurpie. Zamieszkuj\u0105 oni t. z.Puszcz\u0119, ci\u0105gn\u0105c\u0105 si\u0119 po praw ej stronie Narwi. Lud to lubi\u0105cy swobod\u0119, bo pa\u0144szczyzny nigdy nie zna\u0142. Panowa\u0142a tu wolno\u015b\u0107 zupe\u0142na, a lud kurpiowski rz\u0105dzi\u0142 si\u0119 w\u0142asnymi prawami, zatwierdzanymi przez… Read more »<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":16222,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[3],"tags":[],"class_list":["post-30250","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-aktualnosci"],"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/edabrowka.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/30250","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"http:\/\/edabrowka.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/edabrowka.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/edabrowka.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/edabrowka.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=30250"}],"version-history":[{"count":8,"href":"http:\/\/edabrowka.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/30250\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":30270,"href":"http:\/\/edabrowka.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/30250\/revisions\/30270"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/edabrowka.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/16222"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/edabrowka.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=30250"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/edabrowka.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=30250"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/edabrowka.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=30250"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}