{"id":3119,"date":"2017-08-17T22:19:47","date_gmt":"2017-08-17T21:19:47","guid":{"rendered":"http:\/\/barc-dabrowka.pl\/?p=3119"},"modified":"2017-08-17T22:19:47","modified_gmt":"2017-08-17T21:19:47","slug":"zygmunt-gloger-dozynki","status":"publish","type":"post","link":"http:\/\/edabrowka.net\/?p=3119","title":{"rendered":"Zygmunt Gloger – do\u017cynki"},"content":{"rendered":"

„W kilka lub kilkana\u015bcie dni po do\u017c\u0119ciu \u017cyta nast\u0119puje do\u017c\u0119cie pszenicy i wtedy to s\u0105 w\u0142a\u015bciwe do\u017cynki. W dniu, w kt\u00f3rym maj\u0105 do\u017c\u0105\u0107, ca\u0142a wie\u015b nad wieczorem bierze najcz\u0119\u015bciej udzia\u0142 w \u017cniwie, robota idzie z wielkim po\u015bpiechem, do\u017c\u0105\u0107 bowiem w dniu tym postanowiono koniecznie; czasami wi\u0119c \u017cniwo po zachodzie s\u0142o\u0144ca trwa jeszcze, gdy zbo\u017ca na polu pozostaje dosy\u0107. Przed do\u017c\u0119ciem zaczynaj\u0105 \u015bpiewa\u0107 d\u0142ug\u0105 pie\u015b\u0144 do\u017cynkow\u0105, nuta jej powa\u017cna, jak ca\u0142y prawie ten obrz\u0119d, i odpowiednia \u015bpiewowi ch\u00f3rowemu.<\/em><\/h3>\n

Gdy ju\u017c do\u017c\u0119to zbo\u017ca, dziewcz\u0119ta bior\u0105 si\u0119 do wicia wianka i r\u00f3wnianki; wianek wij\u0105 z k\u0142os\u00f3w \u017cyta, kwiat\u00f3w polnych lub przyniesionych ze dworu i swoich ogr\u00f3dk\u00f3w; czasem jagody kaliny bywaj\u0105 tak\u017ce u\u017cyte. Je\u017celi do wianka wchodzi \u017cyto, to r\u00f3wniank\u0119 robi\u0105 z pszenicy, oba te bowiem zbo\u017ca u\u017cyte by\u0107 musz\u0105, poniewa\u017c do dworu zaniesione oznacza\u0107 maj\u0105 doko\u0144czenie zbioru ca\u0142ego ozimego plonu.<\/em><\/h3>\n

Zwykle robi\u0105 jedn\u0105 r\u00f3wniank\u0119, w razie za\u015b, gdyby wianka nie wito, robi\u0105 dwie, jedn\u0105 z \u017cyta, drug\u0105 z pszenicy. Przy wiciu wianka i r\u00f3wnianki \u015bpiew nie ustaje, od czasu zacz\u0119cia go przy do\u017cynaniu zbo\u017ca trwa zwykle bez przerwy, a\u017c do z\u0142o\u017cenia tego wianka pa\u0144stwu we dworze; liczne zwrotki pie\u015bni do\u017cynkowej powtarzaj\u0105 na przemian i tym sposobem \u015bpiew jej trwa par\u0119 godzin.<\/em><\/h3>\n

Gdy wianek uwito, k\u0142ad\u0105 go na g\u0142ow\u0119 postatnicy, obok niej postacianka niesie r\u00f3wniank\u0119, za nimi idzie ca\u0142a gromada i, \u015bpiewaj\u0105c, post\u0119puj\u0105 tak powoli z pola ku dworowi. Wianek nie\u015b\u0107 mo\u017ce tylko niewiasta niezam\u0119\u017cna, dziewczyna; je\u017celi wi\u0119c podczas \u017cniwa postatnic\u0105 by\u0142a m\u0119\u017catka lub wdowa, co si\u0119 czasem zdarza, to ta przynajmniej w dniu do\u017cynk\u00f3w ust\u0105pi\u0107 musi swego miejsca wybranej dziewoi; noszenie bowiem wianka na g\u0142owie, od czas\u00f3w najstaro\u017cytniejszych u lud\u00f3w s\u0142owia\u0144skich tylko dziewicom przystoi, tu zwyczaj ten odwieczny wybitniej zastosowa\u0142 si\u0119.<\/em><\/h3>\n

Gdy gromada wchodzi na dziedziniec, ch\u0142opaki zaczajeni z dzbankami wody zwykle przy wrotach, czyli bramie, oblewaj\u0105 postatnic\u0119 i wianek na jej g\u0142owie wod\u0105, do kt\u00f3rej przez pustot\u0119 cz\u0119sto popio\u0142u lub piasku dosypi\u0105g. To oblewanie wod\u0105 ma podobno znaczy\u0107, aby tak, jak ta woda rosi wianek, deszcz z nieba rosi\u0142 przysz\u0142e zasiewy; doda\u0107 bowiem tu nale\u017cy, \u017ce stary zwyczaj ka\u017ce, by pierwsza gar\u015b\u0107 zbo\u017ca rzucona w ziemi\u0119 przy rozpocz\u0119ciu siejby8, by\u0142a wykruszon\u0105 z wianka do\u017cynkowego lub r\u00f3wnianki. Zwyczaj ten w wielu miejscach dot\u0105d si\u0119 zachowuje, cz\u0119sto widzie\u0107 si\u0119 daje w czasie siejby, miejsca, gdzie sia\u0107 zacz\u0119to, przypr\u00f3szone s\u0142om\u0105 u\u0142o\u017con\u0105 niekiedy w krzy\u017ce, s\u0142oma ta jednak nie z r\u00f3wnianki, ale najcz\u0119\u015bciej z pierwszego om\u0142otu nowego zbo\u017ca pochodzi.<\/em><\/h3>\n

Gromada \u015bpiewaj\u0105c post\u0119puje powoli przez dziedziniec i tu si\u0119 zatrzymuje, zwyczaj bowiem ka\u017ce, aby wobec pa\u0144stwa, oczekuj\u0105cych zwykle w ganku przed domem, wy\u015bpiewa\u0107 prawie ca\u0142\u0105 pie\u015b\u0144, a g\u0142ownie to, co si\u0119 tyczy pa\u0144stwa, ich dzieci (je\u017celi maj\u0105) tudzie\u017c oficjalistow pewnych okoliczno\u015bci.<\/em><\/h3>\n

Dawniej pa\u0144stwo, dopiero, gdy je wy\u015bpiewano, wychodzili przed dom na przyj\u0119cie tego dorocznego i, jak lud powiada w pie\u015bni, \u201eniebywa\u0142ego go\u015bcia\u201d. Gdy \u015bpiewa\u0107 ko\u0144cz\u0105, gromada przyst\u0119puje ku pa\u0144stwu, postatnica nachyla si\u0119, pan zdejmuje jej z g\u0142owy wieniec lub ona to uskutecznia i oddaje w r\u0119ce pana, winszuj\u0105c, \u201eby tak za roczek pa\u0144stwo doczekali\u201d, dostaje wtedy od pana datek \u201ena wst\u0105\u017cki\u201d, niegdy\u015b by\u0142 nim dukat, talar lub inna sztuka srebra; dzi\u015b rubel lub kilka z\u0142otych [polskich]. Postacianka oddaje rowniank\u0119 i otrzymuje tak\u017ce datek; dawniej so\u0142tys w imieniu gromady winszowa\u0142 pa\u0144stwu, dzi\u015b zwyczaj ten prawie zagin\u0105\u0142. Pa\u0144stwo prosz\u0105 potem gromad\u0119, by si\u0119 wzi\u0119\u0142a do jad\u0142a, ustawionego zwykle na sto\u0142ach przed dworem; oficjali\u015bci lub inni s\u0142udzy cz\u0119stuj\u0105 nim, jest to najcz\u0119\u015bciej w\u00f3dka, piwo, chleb, ser, og\u00f3rki lub inne owoce, niekiedy mi\u0119so itd. Po pocz\u0119stunku zaczyna gra\u0107 muzyka, z\u0142o\u017cona ju\u017c to z wioskowego skrzypka (zowi\u0105cego si\u0119 w j\u0119zyku ludu weso\u0142kiem), ju\u017c ze sprowadzonych z miasta \u017bydk\u00f3w ze skrzypcami i basetl\u0105; gromada bierze si\u0119 do ta\u0144ca, kt\u00f3ry dawniej pan z postatnic\u0105 zaczyna\u0142. Zabawa odbywa si\u0119 na dziedzi\u0144cu, podochocony ta\u0144czy przy \u015bwietle latarni cz\u0119stokro\u0107 do rana. Zwykle urz\u0105dza si\u0119, aby do\u017cynki wypada\u0142y w sobot\u0119, by wywczasowanie si\u0119 po nocnej hulance nie robi\u0142o gospodarzom nazajutrz r\u00f3\u017cnicy ich zaj\u0119ciach. Wianek i r\u00f3wniank\u0119 wiesza si\u0119 we dworze w sieni lub kancelarii gospodarza, przechowa\u0107 si\u0119 on tam winien a\u017c do nowego w roku nast\u0119pnym”.<\/em><\/h3>\n

<\/h3>\n

 <\/p>\n

<\/div>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

„W kilka lub kilkana\u015bcie dni po do\u017c\u0119ciu \u017cyta nast\u0119puje do\u017c\u0119cie pszenicy i wtedy to s\u0105 w\u0142a\u015bciwe do\u017cynki. W dniu, w kt\u00f3rym maj\u0105 do\u017c\u0105\u0107, ca\u0142a wie\u015b nad wieczorem bierze najcz\u0119\u015bciej udzia\u0142 w \u017cniwie, robota idzie z wielkim po\u015bpiechem, do\u017c\u0105\u0107 bowiem w dniu tym postanowiono koniecznie; czasami wi\u0119c \u017cniwo po zachodzie s\u0142o\u0144ca trwa jeszcze, gdy zbo\u017ca na polu pozostaje dosy\u0107. Przed do\u017c\u0119ciem… Read more »<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":3118,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[3],"tags":[],"class_list":["post-3119","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-aktualnosci"],"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/edabrowka.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/3119","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"http:\/\/edabrowka.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/edabrowka.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/edabrowka.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/edabrowka.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=3119"}],"version-history":[{"count":0,"href":"http:\/\/edabrowka.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/3119\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/edabrowka.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/3118"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/edabrowka.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=3119"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/edabrowka.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=3119"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/edabrowka.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=3119"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}