{"id":3759,"date":"2017-10-03T18:53:46","date_gmt":"2017-10-03T17:53:46","guid":{"rendered":"http:\/\/barc-dabrowka.pl\/?p=3759"},"modified":"2017-10-03T19:04:49","modified_gmt":"2017-10-03T18:04:49","slug":"jezuici-na-kurpiach","status":"publish","type":"post","link":"http:\/\/edabrowka.net\/?p=3759","title":{"rendered":"Jezuici na Kurpiach"},"content":{"rendered":"<p style=\"text-align: justify;\">W periodyku wyznania ewangelickiego &#8222;ZWIASTUN EWANGELICZNY&#8221; rok 1904 nr 9, z dnia 02.09.1904 str. 269-270, odnajdujemy nieco informacji o dzia\u0142alno\u015bci Jezuit\u00f3w w naszej Puszczy:<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong><em>\u201e\u2026W pocz\u0105tkach XVI w. reformacja znalaz\u0142a dost\u0119p i do kurpi\u00f3w. Kaznodzieje ewangeliccy z s\u0105siednich Prus obje\u017cd\u017cali puszcz\u0119, nios\u0105c \u015bwiat\u0142o Ewangelii, i musia\u0142a reformacja robi\u0107 post\u0119py, poniewa\u017c Jezuici \u0142om\u017cy\u0144scy zmuszeni byli wyst\u0105pi\u0107 z reakcj\u0105. Wystarawszy si\u0119 u Jana Kazimierza o przywilej w r. 1650, Jezuici \u0142om\u017cy\u0144scy wyst\u0119puj\u0105 przeciw reformacji i zak\u0142adaj\u0105 w samym \u015brodku puszczy, w Myszy\u0144cu, w powiecie ostro\u0142\u0119ckim, swoj\u0105 siedzib\u0119, by st\u0105d dzia\u0142a\u0107. Wystarali si\u0119 nast\u0119pnie o prawo urz\u0105dzania jarmark\u00f3w w Myszy\u0144cu, otoczyli go rogatkami, pobieraj\u0105c rogatkowe, i pocz\u0119li zajmowa\u0107 si\u0119 wyszynkiem piwa i w\u00f3dki. Wkr\u00f3tce rozci\u0105gn\u0119li zaszczytn\u0105 t\u0119 dzia\u0142alno\u015b\u0107 na ca\u0142\u0105 puszcz\u0119, wyprosiwszy u Jana Sobieskiego prawo wyszynku w ca\u0142ej puszczy i prawo r\u0105bania lasu, a w dodatku otrzymali trzy w\u0142\u00f3ki ziemi ornej i cz\u0119\u015b\u0107 lasu na w\u0142asno\u015b\u0107 (1677).<\/em><\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong><em>Ustalaj\u0105c kurpi\u00f3w w wierze katolickiej wszelkimi sposobami, Jezuici odznaczyli<\/em> <em>si\u0119 uciskiem ludu i rozpajaniem go przez wyszynk piwa i w\u00f3dki; Chciwo\u015b\u0107 Jezuit\u00f3w, nak\u0142adanie ci\u0119\u017ckich podatk\u00f3w i czynsz\u00f3w, rozpajanie ludu z wszelkimi fatalnymi nast\u0119pstwami wywo\u0142a\u0142y siln\u0105 opozycj\u0119 ze strony ludu i starost\u00f3w; powsta\u0142a zaci\u0119ta walka, kt\u00f3ra sko\u0144czy\u0142a si\u0119 wraz ze zniesieniem zakonu Jezuit\u00f3w w Polsce. Reformacja zosta\u0142a zgnieciona, kurp sta\u0142 si\u0119 fanatycznym, lecz nast\u0119pstwa dzia\u0142alno\u015bci jezuickiej, opartej na wyzysku i wyszynku, odbi\u0142y si\u0119 na moralno\u015bci puszczy. Niepochlebne s\u0105dy o sobie i swoich na\u0142ogach kurpie zawdzi\u0119cza\u0107 mog\u0105 dzia\u0142alno\u015bci Jezuit\u00f3w. Pija\u0144stwo, karciarstwo, pochop do kradzie\u017cy, pr\u00f3\u017cniactwo, rozwi\u0105z\u0142o\u015b\u0107 obyczaj\u00f3w, szczeg\u00f3lnie u kobiet \u2014 to niezaprzeczalne nast\u0119pstwa \u017cycia karczemnego; karczmy za\u015b zak\u0142adali Jezuici. P\u0142yn\u0119\u0142y skargi na dzia\u0142alno\u015b\u0107 Jezuit\u00f3w do kr\u00f3la: starostowie wyst\u0119puj\u0105 z oskar\u017ceniami, obci\u0105\u017caj\u0105cymi Jezuit\u00f3w. Z jednej takiej skargi dowiadujemy si\u0119 \u0142adnych rzeczy: O.O. Jezuici dopomagaj\u0105 ludziom z Prus w przemycaniu piwa i w\u00f3dki do starostwa; karczm\u0119 urz\u0105dzili przed ko\u015bcio\u0142em, i ka\u017cdy ch\u0142op staro\u015bci\u0144ski, id\u0105c do ko\u015bcio\u0142a lub z ko\u015bcio\u0142a, trafia wprost do karczmy ojc\u00f3w Jezuit\u00f3w. We wsi Zalesie, w starostwie ostro\u0142\u0119ckiemu, umar\u0142 tracz, maj\u0105cy troch\u0119 zakopanych groszy, wtedy to ks. Starzy\u0144ski si\u0119 ulla requisitione dworu przyjecha\u0142 i zabra\u0142 pieni\u0105dze i byd\u0142o; ojcowie Jezuici postawili cegielni\u0119 w D\u0105browie, zmusiwszy staro\u015bci\u0144skich ludzi pracowa\u0107 bezp\u0142atnie, w przeciwnym razie \u201e\u0142aj\u0105\u201c przed ko\u015bcio\u0142em i z ambony; Jezuici rozpajaj\u0105 nar\u00f3d, a chciwo\u015b\u0107 ich nie ma granic. Wszystkie te nadu\u017cycia zako\u0144czy\u0142y si\u0119 w r.1774 burd\u0105 i b\u00f3jk\u0105, opisan\u0105 przez jednego z ksi\u0119\u017cy: W czerwcu powsta\u0142a bitwa mi\u0119dzy lud\u017ami staro\u015bci\u0144skimi i ko\u015bcieln\u0105 s\u0142u\u017cb\u0105, przy czym nie szcz\u0119dzono i ksi\u0119\u017com obelg i pi\u0119\u015bci, zabito wielu ludzi, rozbito beczki z piwem i naczynia z trunkami. Dzi\u015b moralno\u015b\u0107 kurpi\u00f3w si\u0119 podnios\u0142a, cho\u0107 jeszcze stoi do\u015b\u0107 nisko\u2026.\u201d.<\/em><\/strong><\/p>\n<div style=text-align:left;><\/div>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>W periodyku wyznania ewangelickiego &#8222;ZWIASTUN EWANGELICZNY&#8221; rok 1904 nr 9, z dnia 02.09.1904 str. 269-270, odnajdujemy nieco informacji o dzia\u0142alno\u015bci Jezuit\u00f3w w naszej Puszczy: \u201e\u2026W pocz\u0105tkach XVI w. reformacja znalaz\u0142a dost\u0119p i do kurpi\u00f3w. Kaznodzieje ewangeliccy z s\u0105siednich Prus obje\u017cd\u017cali puszcz\u0119, nios\u0105c \u015bwiat\u0142o Ewangelii, i musia\u0142a reformacja robi\u0107 post\u0119py, poniewa\u017c Jezuici \u0142om\u017cy\u0144scy zmuszeni byli wyst\u0105pi\u0107 z reakcj\u0105. Wystarawszy si\u0119 u&#8230; <a href=\"http:\/\/edabrowka.net\/?p=3759\">Read more &raquo;<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":1261,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[3],"tags":[],"class_list":["post-3759","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-aktualnosci"],"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/edabrowka.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/3759","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"http:\/\/edabrowka.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/edabrowka.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/edabrowka.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/edabrowka.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=3759"}],"version-history":[{"count":0,"href":"http:\/\/edabrowka.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/3759\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/edabrowka.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/1261"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/edabrowka.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=3759"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/edabrowka.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=3759"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/edabrowka.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=3759"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}