{"id":38818,"date":"2025-01-31T07:19:39","date_gmt":"2025-01-31T05:19:39","guid":{"rendered":"http:\/\/edabrowka.net\/?p=38818"},"modified":"2025-01-31T07:21:04","modified_gmt":"2025-01-31T05:21:04","slug":"dymarki","status":"publish","type":"post","link":"http:\/\/edabrowka.net\/?p=38818","title":{"rendered":"Dymarki"},"content":{"rendered":"<p>&#8230;Pom\u00f3wmy wi\u0119c co\u015b o swojskich wyrobach tego rodzaju. Dawno w Polsce by\u0142y dymarki, si\u0119gaj\u0105c<br \/>\npiastowskich czas\u00f3w; w nich wytapiano zrazu \u017celazo z samych rud \u0142atwotopalych \u0142\u0105cznych. Bywa\u0142y te dym arki nawet w miejscach, gdzie \u015bladu ich dzisiaj nie masz, np. ko\u0142o Olsztyna, Ch\u0119cin ko\u0142o Odolanowa w Pozna\u0144skiem, ko\u0142o Ostro\u0142\u0119ki\u2019 R\u00f3\u017cana, Przasnysza, \u0141om\u017cy , na Podlasiu i t. p.<\/p>\n<p>Dyinarka to ognisko wi\u0119ksze od zwyk\u0142ego kowalskiego, w kt\u00f3rym z rudy \u017celaznej wyskwarzano op\u0142awek, p\u00f3\u0142wyr\u00f3b mniej czysty od naszej surowizny; obok niej, konieczny jej towarzysz, ku\u017anica, w kt\u00f3rej ognisku z op\u0142awka przetopionego i z zu\u017cla oczyszczonego, ci\u0105gnione pod m\u0142otem sztaby \u017celaza. Na tein ko\u0144czy si\u0119 robota ku\u017aniacka; dalszy przer\u00f3b sztaby by\u0142 i jest rzecz\u0105 kowala i innych rzemie\u015blnik\u00f3w oko\u0142o \u017celaza pracu\u00adj\u0105cych; a rzemie\u015blnik\u00f3w tych szereg d\u0142ugi, je\u017celi zaczniemy od koczuj\u0105cego cyga\u0144skiego podkownika, dalej gwo\u017adziarza, wiejskiego kowala, a\u017c wreszcie dojdziemy do tego. kt\u00f3ry wykonywa\u0142 misterne \u017celazne okucia, narz\u0119dzia chirurgiczne i spr\u0119\u017cynki do zegark\u00f3w&#8230; &#8211; cyt. <a href=\"https:\/\/jbc.bj.uj.edu.pl\/\/dlibra\/metadatasearch?action=AdvancedSearchAction&amp;type=-3&amp;val1=Title:%22Kronika+Wiadomo%C5%9Bci+Krajowych+i+Zagranicznych.+%5C%5BR.1%5C%5D%2C+%E2%84%96+81+%5C(28+czerwca+1856%5C)%22\">Kronika Wiadomo\u015bci Krajowych i Zagranicznych. [R.1], \u2116 81 (28 czerwca 1856)<\/a><\/p>\n<div style=text-align:left;><\/div>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>&#8230;Pom\u00f3wmy wi\u0119c co\u015b o swojskich wyrobach tego rodzaju. Dawno w Polsce by\u0142y dymarki, si\u0119gaj\u0105c piastowskich czas\u00f3w; w nich wytapiano zrazu \u017celazo z samych rud \u0142atwotopalych \u0142\u0105cznych. Bywa\u0142y te dym arki nawet w miejscach, gdzie \u015bladu ich dzisiaj nie masz, np. ko\u0142o Olsztyna, Ch\u0119cin ko\u0142o Odolanowa w Pozna\u0144skiem, ko\u0142o Ostro\u0142\u0119ki\u2019 R\u00f3\u017cana, Przasnysza, \u0141om\u017cy , na Podlasiu i t. p. Dyinarka to&#8230; <a href=\"http:\/\/edabrowka.net\/?p=38818\">Read more &raquo;<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":3312,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[3],"tags":[],"class_list":["post-38818","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-aktualnosci"],"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/edabrowka.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/38818","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"http:\/\/edabrowka.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/edabrowka.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/edabrowka.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/edabrowka.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=38818"}],"version-history":[{"count":5,"href":"http:\/\/edabrowka.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/38818\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":38852,"href":"http:\/\/edabrowka.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/38818\/revisions\/38852"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/edabrowka.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/3312"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/edabrowka.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=38818"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/edabrowka.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=38818"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/edabrowka.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=38818"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}