{"id":40232,"date":"2025-04-21T06:31:25","date_gmt":"2025-04-21T04:31:25","guid":{"rendered":"http:\/\/edabrowka.net\/?p=40232"},"modified":"2025-04-21T06:35:46","modified_gmt":"2025-04-21T04:35:46","slug":"kilka-slow-o-wiosce-leg-staroscinski","status":"publish","type":"post","link":"http:\/\/edabrowka.net\/?p=40232","title":{"rendered":"Kilka s\u0142\u00f3w o wiosce \u0141\u0119g Staro\u015bci\u0144ski"},"content":{"rendered":"

\"\u0141\u0118G\u0141\u0119g Staro\u015bci\u0144ski<\/strong> – wie\u015b po\u0142o\u017cna w gminie Lelis, pow. ostro\u0142\u0119cki, woj. mazowieckie, nad rzek\u0105 Rozog\u0105. W wyniku podzia\u0142u administracyjnego z 1866 r. wioska znajdowa\u0142a si\u0119 w guberni \u0142om\u017cy\u0144skiej zaboru rosyjskiego, w powiecie ostro\u0142\u0119ckim, w gminie Nasiadki od 1931 r. gm. Durlasy,\u00a0 W roku 1891 zamieszkiwa\u0142o j\u0105 521 os\u00f3b. W latach 1921\u20131939 miejscowo\u015b\u0107 le\u017ca\u0142a w wojew\u00f3dztwie bia\u0142ostockim, w powiecie ostro\u0142\u0119ckim, w gminie Nasiadki (od 1931 w gminie Durlasy). Podlega\u0142a pod S\u0105d Grodzki w Myszy\u0144cu i Okr\u0119gowy w \u0141om\u017cy; w\u0142a\u015bciwy urz\u0105d pocztowy mie\u015bci\u0142 si\u0119 w Ostro\u0142\u0119ce. W okresie II wojny \u015bwiatowej wioska nale\u017ca\u0142a do Prus Wschodnich III Rzeszy. Wioska dzieli si\u0119 cz\u0119\u015bci: Walery, Adamka, G\u00f3ry, Le\u015bna G\u00f3ra. Kolonia Ma\u0142a Wioska jest najstarsz\u0105 cz\u0119\u015bci\u0105 miejscowo\u015bci.<\/p>\n

Nazwa miejscowo\u015bci pochodzi od po\u0142o\u017cenia na terenach nadrzecznych, bagiennych \u0141\u0119g Staro\u015bci\u0144ski le\u017cy na terenie Kurpiowszczyzny tzw. \u201ePuszcza Zielona\u201d w mi\u0119dzyrzeczu Narwi i wp\u0142ywaj\u0105cych do niej Rozogi i Szkwy. Powsta\u0142a na terenach nadanych miastu Ostro\u0142\u0119ka. Pierwsi osadnicy pojawili si\u0119 prawdopodobnie w pierwszej po\u0142owie XIX wieku i byli to g\u0142\u00f3wnie ukrywaj\u0105cy si\u0119 powsta\u0144cy jak r\u00f3wnie\u017c osoby tzw. wyj\u0119ci spod prawa. W II po\u0142owie XIX wieku zacz\u0119\u0142a nap\u0142ywa\u0107 ludno\u015b\u0107 z g\u0142\u0119bi Puszczy Zielonej , g\u0142ownie okolic Kadzid\u0142a. W lesie Z\u0142odziej zlokalizowana by\u0142a osada le\u015bna o tej samej nazwie. W 1921 zamieszkiwa\u0142o j\u0105 6 os\u00f3b w jednym budynku mieszkalnym. O tym uroczysku zw 1860 tak pisano na \u0142amach prasy: .\u201e\u2026W lesie pod wsi\u0105 Szafarczyska, w uroczysku Z\u0142odziej zwanem sta\u0142a cha\u0142upa, w kt\u00f3rej mieszka\u0142, wr\u00f3\u017cbiarz umiej\u0105cy wynale\u017a\u0107 skradzionego konia lub wo\u0142u, byleby mu za to zap\u0142acono pod\u0142ug umowy. Rzeczywi\u015bcie, by\u0142 to z\u0142odziej bandyta, kt\u00f3ry maj\u0105c w lesie band\u0119 w podziemiach i sklepach ukryt\u0105, do\u015b\u0107 d\u0142ugo okolicznych mieszka\u0144c\u00f3w okrada\u0142, a\u017c nim schwytany na uczynku, ratowa\u0107 si\u0119 musia\u0142 ze sw\u0105 band\u0105 ucieczk\u0105 z kraju.<\/em>.\u201d \u2013 cyt. Kronika Wiadomo\u015bci Krajowych i Zagranicznych, 25.04.1860, Nr.108.<\/p>\n

Zarz\u0105dzenie Komisarza Wojew\u00f3dztwa Mazowieckiego z sierpnia 1832 roku podaje, i\u017c mieszkaniec wioski „<\/em>Antoni Bie\u0144kowski, ma lat 33, twarz \u015bci\u0105g\u0142a, oczy niebieskie, nos ma\u0142y, w\u0142osy ciemne, wzrost dobry”,<\/em>\u00a0 by\u0142 jedn\u0105 z os\u00f3b <\/span>uchylaj\u0105cych si\u0119 od s\u0142u\u017cby wojskowe w armii carskiej. Poboru do wojska unika\u0142 tak\u017ce Franciszek Szczube\u0142ek \/Dziennik\u00a0 Urz\u0119dowy Wojew\u00f3dztwa P\u0142ockiego nr 32 z dnia 11\u00a0 sierpnia 1832 roku Wydzia\u0142 Wojskowy Sekcja Policji\/.<\/span><\/p>\n

W aktach archiwum w M\u0142awie znajduje si\u0119 m.in. wykaz poborowych z powiatu ostro\u0142\u0119ckiego, kt\u00f3rzy w 1895 roku nie stawili si\u0119 do poboru wojskowego. . W\u015br\u00f3d \u201eniepos\u0142usznych\u201d rekrut\u00f3w by\u0142 mieszkaniec \u0141\u0119gu Staro\u015bci\u0144skiego \u0141ukasz Pu\u0142awski syn Mateusza \u2013 \u0141\u0119g Staro\u015bcia\u0144ski. Na \u0142amach gazety Kurier Poranny R. 28, 1904, no 323, 07.11.1904\u00a0 znajduje si\u0119 informacja o powstaniu w wiosce sklepu sp\u00f3\u0142kowo-rolniczego.<\/p>\n

Wed\u0142ug spisu z 1921 roku wie\u015b zamieszkiwa\u0142o 567 mieszka\u0144c\u00f3w .Podczas II wojny \u015bwiatowej, ze wzgl\u0119du na strategiczne po\u0142o\u017cenie w pobli\u017cu Narwi i przebiegaj\u0105cy front wie\u015b uleg\u0142a du\u017cemu zniszczeniu. Obecnie w Staro\u015bci\u0144skim mieszka 885 os\u00f3b ( dane z 2021 r.).<\/p>\n

\"\u0141\u0118GW 1937 roku w wiosce znajdowa\u0142a si\u0119 sta\u0142a biblioteka. Pierwsi mieszka\u0144cy miejscowo\u015bci pobierali nauki od swoich rodzin, pierwsza szko\u0142a powszechna powsta\u0142a \u0141\u0119gu Staro\u015bci\u0144skim w 1918 roku.\u00a0 74 uczni\u00f3w uczy\u0142o si\u0119 w 3 klasach w 1923 roku. Rok p\u00f3\u017aniej w 3 klasach by\u0142o 73 uczni\u00f3w, 1925 rok – 99 i rok 1930 – 93 uczni\u00f3w. Przed 1939 rokiem wie\u015b zamieszkiwa\u0142o oko\u0142o 120 os\u00f3b doros\u0142ych i 150 dzieci. By\u0142 jeden nauczyciel i uczy\u0142 wszystkie te dzieci w domu.\u00a0 Pocz\u0105tkowo nauczanie odbywa\u0142o si\u0119 po domach tutejszych mieszka\u0144c\u00f3w, dopiero w 1970 roku staraniem mieszka\u0144c\u00f3w, zosta\u0142a wybudowany budynek , w kt\u00f3rym kszta\u0142c\u0105 si\u0119 nasze dzieci do dnia dzisiejszego . W czerwcu 2015 roku szkole nadano imi\u0119 \u015bw. Jana Paw\u0142\u0105 II. Obecnie dyrektorem szko\u0142y jest Maria Pu\u0142awska. Lata \u00a070-te XX wieku, to czas kiedy to, na terenie wioski dzia\u0142a\u0142o Ko\u0142o Ko\u0142a Zwi\u0105zku M\u0142odzie\u017cy Wiejskiej.<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

Pierwotnie miejscowo\u015b\u0107 nale\u017ca\u0142a do parafii rzymskokatolickiej w Ostro\u0142\u0119ce. Obecnie we wsi znajduje si\u0119 ko\u015bci\u00f3\u0142, kt\u00f3ry jest siedzib\u0105 parafii pw. Mi\u0142osierdzia Bo\u017cego, kt\u00f3rej Proboszczem jest ks. Pawe\u0142 Sobotka.\u00a0<\/span>W latach 70-tych 20-go wieku, staraniem \u00f3wczesnego proboszcza parafii pw. Narodzenia NMP w Ostro\u0142\u0119ce ks. Zygmunta \u017bukowskiego oraz wikariusza ksi\u0119dza Mariana Niemyjskiego przy du\u017cym wk\u0142adzie pracy mieszka\u0144c\u00f3w w 1982 roku zosta\u0142 wmurowany kamie\u0144 w\u0119gielny pod budow\u0119 ko\u015bcio\u0142a parafialnego. Ko\u015bci\u00f3\u0142 murowany zosta\u0142 zbudowany i wyposa\u017cony w latach 1982-1991. Parafi\u0119 erygowano\u00a0 29 listopada 1992 r. Obecnie do parafii w \u0141\u0119gu Staro\u015bci\u0144skim nale\u017c\u0105 miejscowo\u015bci : \u0141\u0119g Staro\u015bci\u0144ski, \u0141\u0119g Przedmiejski (cz\u0119\u015bciowo), Kurpiewskie i Szafarczyska.<\/p>\n

<\/p>\n

O istnieniu Zwi\u0105zku Strzeleckiego w wiosce donosi\u0142 Przegl\u0105d \u0141om\u017cy\u0144ski R. 4, nr 22 (29 maja 1932). Na \u0142amach Przegl\u0105du \u0141om\u017cy\u0144skiego z 20 marca 1932 roku nr 12 znajduje si\u0119 nota o decyzji mieszka\u0144c\u00f3w wioski \u0141\u0119g Staro\u015bci\u0144ski, kt\u00f3rzy postanowili ofiarowa\u0107 bezp\u0142atnie sw\u0105 prac\u0119 przy budowie domu ludowego w swej wiosce. Dom ten mia\u0142 by\u0107 o\u015brodkiem pracy spo\u0142ecznej w \u00f3wczesnej gminie Durlasy. W kolonii Adamaki w 1971 roku – istnia\u0142 jeszcze dom, kt\u00f3ry prawdopodobnie jako jedyny w wiosce przetrwa\u0142 II wojn\u0119 \u015bwiatow\u0105. W domu tym Niemcy urz\u0105dzili \u0142a\u017anie. Chata ta mia\u0142a roz\u0142o\u017cysty ganek na kolumienka i sta\u0142a jako pierwszy dom od strony Kurpiewskich.<\/p>\n

W latach 1949-1959 w wojskowych batalionach pracy pracowali te\u017c mieszka\u0144cy wioski, a w\u015br\u00f3d nich byli m.in.:<\/p>\n