{"id":40614,"date":"2025-06-13T06:53:28","date_gmt":"2025-06-13T04:53:28","guid":{"rendered":"http:\/\/edabrowka.net\/?p=40614"},"modified":"2025-06-15T00:12:50","modified_gmt":"2025-06-14T22:12:50","slug":"kilka-slow-o-wiosce-durlasy","status":"publish","type":"post","link":"http:\/\/edabrowka.net\/?p=40614","title":{"rendered":"Kilka s\u0142\u00f3w o wiosce Durlasy"},"content":{"rendered":"

\"\"Durlasy to wie\u015b po\u0142o\u017cona w wojew\u00f3dztwie mazowieckim, w powiecie ostro\u0142\u0119ckim, w gminie Lelis.\u00a0 W latach 1921\u20131939 Durlasy znajdowa\u0142y si\u0119 w wojew\u00f3dztwie bia\u0142ostockim, w powiecie ostro\u0142\u0119ckim, w gminie Nasiadki, a od 1931 roku w gminie Durlasy. Wed\u0142ug Powszechnego Spisu Ludno\u015bci z 1921 roku wie\u015b liczy\u0142a 219 mieszka\u0144c\u00f3w w 36 budynkach mieszkalnych. W latach 1975\u20131998 Durlasy administracyjnie nale\u017ca\u0142y do wojew\u00f3dztwa ostro\u0142\u0119ckiego. Do 1954 roku istnia\u0142a gmina Durlasy. Wierni ko\u015bcio\u0142a rzymskokatolickiego z tej miejscowo\u015bci przynale\u017c\u0105 do parafii Matki Bo\u017cej Nieustaj\u0105cej Pomocy w Lelisie, wpierw do ostro\u0142\u0119ckiej Fary.<\/p>\n

Kilka w\u0105tk\u00f3w z dziej\u00f3w wioski wed\u0142ug Czes\u0142awa Parzycha z ksi\u0105\u017cki: Z odleg\u0142o\u015bci lat. Wie\u015b Durlasy we wspomnieniach”, Ostro\u0142\u0119ka 2016.<\/p>\n

„…Wie\u015b Durlasy po\u0142o\u017cona jest na terenie Puszczy Zielonej w odleg\u0142o\u015bci 8 kilometr\u00f3w od Ostro\u0142\u0119ki. Powsta\u0142a przed 1752 rokiem, gdy\u017c w\u0142a\u015bnie w tym roku jej mieszka\u0144cy otrzymali od Augusta III przywilej, zwalniaj\u0105cy ich od pa\u0144szczyzny. W 1754 roku zosta\u0142o ju\u017c ochrzczone w ostro\u0142\u0119ckiej farze (ko\u015bci\u00f3\u0142 parafialny Durlas\u00f3w od pocz\u0105tku powstania wsi) pierwsze dziecko urodzone w Durlasach, a w 1755 roku ochrzczono ju\u017c dwoje dzieci. Razem do roku 1762 ze wsi Durlasy ochrzczono (a wi\u0119c przysz\u0142y w tej wiosce na \u015bwiat) dzieci dziewi\u0119cioro. <\/em><\/strong>Za\u0142o\u017cycielami pierwszej osady \u2013 jak niesie wiejska legenda i potwierdzaj\u0105 \u017ar\u00f3d\u0142a historyczne \u2013 by\u0142o dw\u00f3ch osadnik\u00f3w, z kt\u00f3rych jeden na pewno, \u2013 a je\u017celi byli to bracia, to obaj \u2013 nosi\u0142 nazwisko <\/em><\/strong>Parzych. Dokonali oni krudunku (karczunku) drzew w g\u0142\u0119bi las\u00f3w, otaczaj\u0105cych t\u0119 now\u0105 osad\u0119 rz\u0105dow\u0105 \u2013 st\u0105d prawdopodobnie i nazwa Durlasy (Durlelasy \u2013 czyli wko\u0142o, dooko\u0142a lasy) pochodzi”<\/strong> – s. 19.\"\"<\/em><\/p>\n

Lustracja starostwa ostro\u0142\u0119ckiego z 1765 roku wykaza\u0142a, \u017ce mieszka\u0142o tu ju\u017c czterech osadnik\u00f3w \u2013 gospodarzy. W roku 1817 Durlasy razem z koloni\u0105 \u2013 Przewrotn\u0105 G\u00f3r\u0105 \u2013 mia\u0142y 14 dym\u00f3w (dom\u00f3w mieszkalnych, gospodarstw), w kt\u00f3rych mieszka\u0142o 24 m\u0119\u017cczyzn doros\u0142ych, 26 kobiet doros\u0142ych i 14 <\/strong><\/em>dzieci (7 ch\u0142opc\u00f3w i 7 dziewczynek) \u2013 razem 64 osoby. W 1820 roku dym\u00f3w tych by\u0142o 17 i osada le\u015bna, za\u015b w latach 1823\u20131824 w 16 domach w samej wsi Durlasy mieszka\u0142o razem 126 os\u00f3b i na <\/strong><\/em>kolonii \u2013 w Przewrotnej G\u00f3rze \u2013 w 5 domach os\u00f3b 24.Komasacja grunt\u00f3w wioski nast\u0105pi\u0142a w 1822 roku. W wiosce by\u0142o w\u00f3wczas 19 gospodarstw i parcela dla kowala wioskowego\u00a0 Rok 1849 zasta\u0142 mieszka\u0144c\u00f3w Durlas\u00f3w w 24 domach, za\u015b w 1880 roku wioska liczy\u0142a 22 domy, a powierzchnia grunt\u00f3w wynosi\u0142a 1038 m\u00f3rg, w tym 320 m\u00f3rg ziemi ornej<\/strong><\/em>\u00a0– s. 20.<\/p>\n

Ka\u017cda dzielnica wioski, pole, las, \u0142\u0105ki, ka\u017cdy fragment terenu otrzyma\u0142 od mieszka\u0144c\u00f3w, i posiada j\u0105 do dzi\u015b, nazw\u0119, m.in.: Nadlasek, Golenicha, Zag\u00f3rka Kowalowizna, Przewrotna G\u00f3ra (kolonia), Naddawy, Podwale, Podborze, D\u0105browa, Por\u0119by, W Pa\u0142\u0119kach, Kulicha, Okr\u0119glicha, Zembrat, Oprzelicha, Kazimierzycha, Ko\u017alicha, Strunicha, U Koz\u0142a, Starawie\u015b, Morgi, Nowiny, U Sitkorza, W Je\u017cynach, Zalasek, U Strugi, Nad Lasem, U Wygonu, Posada, Na Gaj\u00f3wce, U Sadzwaki, <\/strong><\/em>U Kana\u0142u, U Bagna, Lasek, Gaj, U Miejskiej Drogi, U \u0141odziskiej Drogi, U Brzozowskiej Drogi, Za Autostrad\u0105, U Drewnianej Drogi, Pod Borem, Za D\u0105brow\u0105 itp<\/strong><\/em>. – s.22<\/p>\n

\"\" \"\"<\/p>\n

M\u0142odzi m\u0119\u017cczy\u017ani (kawalerowie) z Durlas\u00f3w \u2013 o czym niesie echo wspomnie\u0144 w\u015br\u00f3d najstarszych mieszka\u0144c\u00f3w wioski, przekazywane z pokolenia na pokolenie \u2013 stan\u0119li w szeregach <\/strong><\/em>powsta\u0144czych 1831 roku (bitwa pod Ostro\u0142\u0119k\u0105) i partyzanckich 1863 roku. Podobno tylko kilku ich by\u0142o (mo\u017ce kilkunastu?) ale i wioska ca\u0142a by\u0142a niewielka, kilkana\u015bcie dym\u00f3w zaledwie licz\u0105ca. <\/strong><\/em>\u00a0A kapliczka z Matk\u0105 Bosk\u0105 Durlask\u0105, stoj\u0105ca w lesie na rozstaju dr\u00f3g, mia\u0142a by\u0107 znakiem kontaktowym i rozpoznawczym dla oddzia\u0142\u00f3w i grup powsta\u0144czych. Nie zabrak\u0142o te\u017c mieszka\u0144c\u00f3w Durlas\u00f3w w wojnach \u015bwiatowych ani w szeregach ZWZ-AK<\/strong> <\/em>– s. 22.<\/p>\n

Pierwszym we wsi gospodarzem, kt\u00f3ry naby\u0142 nowoczesny w tamtym czasie sprz\u0119t rolniczy by\u0142 Czes\u0142aw Parzych syn J\u00f3zefa \u201eZ Nadlasku\u201d. Gdy w 1926 roku przyjecha\u0142 z matk\u0105 i siostrami na sw\u0105 ojcowizn\u0119 i jako 19-letni m\u0142odzieniec przej\u0105\u0142 gospodarstwo po swym dziadku po mieczu, Wiktorze Parzychu, kupi\u0142 p\u0142ug ca\u0142y metalowy, jednoskibowy i brony dwupolowe (rozk\u0142adane), parokonne oraz spr\u0119\u017cyn\u00f3wk\u0119. Kiedy pracowa\u0142 tym nowym sprz\u0119tem w polu, przychodzili rolnicy \u2013 s\u0105siedzi ogl\u0105da\u0107 efekty tej pracy. Nieco p\u00f3\u017aniej kupi\u0142 kierat i lad\u0119 \u2013 sieczkarni\u0119 kieratow\u0105. By\u0142 to r\u00f3wnie\u017c pierwszy we wsi kierat i sieczkarnia kieratowa, nap\u0119dzana przez zwierz\u0119ta (do tego czasu u\u017cywano we wsi sieczkarni poruszanych r\u0119cznie). Wszystek ten sprz\u0119t Czes\u0142aw Parzych naby\u0142 w zak\u0142adzie \u015blusarskim Wo\u0142osza w Ostro\u0142\u0119ce. W og\u00f3le wprowadza\u0142 on w swym gospodarstwie, a tym samym we <\/strong><\/em>wsi Durlasy, nowoczesn\u0105 na owe czasy upraw\u0119 ziemi, siew, piel\u0119gnacj\u0119 i zbi\u00f3r ziemiop\u0142od\u00f3w<\/strong><\/em> – s. 24.<\/p>\n

Ludzie ze wsi posiadali wielk\u0105 m\u0105dro\u015b\u0107 i umiej\u0119tno\u015b\u0107 nie komplikowania sobie \u017cycia, jak\u017ce pi\u0119knego, zwyczajnego. \u017bycia we wzajemnej przyja\u017ani i pomocy. Najwa\u017cniejsze by\u0142o to, co podstawowe, najprostsze: rodzina, wsp\u00f3lnota s\u0105siedzka, ca\u0142o-wioskowa, kultywowanie tradycji, kt\u00f3re przejawia\u0142o si\u0119 we wsp\u00f3lnym dzia\u0142aniu zar\u00f3wno w kr\u0119gach rodzinnych, jak i na rzecz ca\u0142ej spo\u0142eczno\u015bci: praca, zabawa, nawet po\u017cegnania te ostatnie, te\u017c by\u0142y zwyczajne, ca\u0142o-wsiowe. <\/strong><\/em>Bo wszyscy razem wspomagali si\u0119 prac\u0105 wzajemn\u0105 (do\u017cynki, dokopki, docierki, dokrajki, doprz\u0105dki, darcie pierza itp.), bawili si\u0119 (zabawy, wesela), \u017cegnali (ca\u0142a wie\u015b schodzi\u0142a si\u0119 na modlitw\u0119 i \u015bpiewy pobo\u017cne, po\u017cegnalne za dusz\u0119 zmar\u0142ego, odprowadzaj\u0105c go ca\u0142\u0105 wiosk\u0105 z domu \u017ca\u0142oby do wiejskiego krzy\u017ca, stoj\u0105cego na skraju wioski, obok domu Marzewskich). To takie by\u0142o normalne: troska o przysz\u0142o\u015b\u0107, ale olbrzymi szacunek dla tradycji i przesz\u0142o\u015bci, dla ojc\u00f3w i dziad\u00f3w. <\/strong><\/em>Troska o chleb, o ka\u017cdego, kto tworzy\u0142 t\u0119 spo\u0142eczno\u015b\u0107, ale te\u017c i o to, co przekaza\u0142y w spadku pokolenia poprzednie. Tak wi\u0119c wzajemna wsp\u00f3\u0142praca i zaufanie tworzy\u0142y sp\u00f3jn\u0105 spo\u0142eczno\u015b\u0107 wiejsk\u0105. Oczywi\u015bcie, ludzie nie anio\u0142y, by\u0142y i kwasy, czasem chwytanie za orczyki albo sztachety z p\u0142otu i zwyk\u0142e pysk\u00f3wki a to za kury s\u0105siada, co na polu za miedz\u0105 ziarna ledwie co zasianego zbo\u017ca wydziobywa\u0142y, a to zn\u00f3w krowa s\u0105siada k\u0119s koniczyny chytrze zagarn\u0119\u0142a\u2026 Ale og\u00f3lnie ujmuj\u0105c, wi\u0119zi s\u0105siedzkie, przyja\u017a\u0144, \u017cyczliwo\u015b\u0107 wzajemna wobec siebie, to by\u0142y trwa\u0142e elementy \u017cycia durlaskiej spo\u0142eczno\u015bci wiejskiej<\/strong><\/em>. s. 46-47.<\/p>\n

\"Durlasy_010\"<\/p>\n

A do szko\u0142y po wojnie chodzili\u015bmy do Lelisa (w naszej wiosce wybudowano szko\u0142\u0119 wiele lat p\u00f3\u017aniej). Mie\u015bci\u0142a si\u0119 w obszernym, drewnianym domu W\u0142adys\u0142awa Pysk\u0142y, cz\u0142owieka bardzo \u017cyczliwego i pogodnego, domu po\u0142o\u017conym przy rozwidleniu dr\u00f3g, naprzeciwko budynku gminy, w kt\u00f3rym mie\u015bci\u0142 si\u0119 r\u00f3wnie\u017c posterunek milicji. Z pomieszcze\u0144 klasowych wychodzili\u015bmy przez ganek prosto na szeroki piaszczysty go\u015bciniec (wtedy wszystkie go\u015bci\u0144ce by\u0142y piaszczyste), na kt\u00f3rym w czasie przerw grali\u015bmy w pi\u0142k\u0119, g\u0142\u00f3wnie w \u201edwa ognie\u201d, gdy\u017c w tej grze mog\u0142a bra\u0107 udzia\u0142 du\u017ca ilo\u015b\u0107 uczestnik\u00f3w. A zim\u0105? To by\u0142a wielka frajda! Zje\u017cd\u017canie z wysokiej g\u00f3ry! Prosto na drog\u0119 <\/strong><\/em>w kierunku D\u0105br\u00f3wki. Zje\u017cd\u017ca\u0142o si\u0119 na czym kto m\u00f3g\u0142: przy kiju, na sztachecie okraczonej przykucni\u0119tymi nogami, na kawa\u0142ku deski, p\u0142yty, blachy po zu\u017cytych sprz\u0119tach czy naczyniach kuchennych (np. blacha do pieczenia chleba), najcz\u0119\u015bciej w \u201ekucki\u201d, tzw. w\u0119\u017cem, doczepiaj\u0105c si\u0119 jeden za drugim, a gdy \u201ew\u0105\u017c\u201d przewr\u00f3ci\u0142 si\u0119 dalsz\u0105 tras\u0119 pokonywano na ty\u0142ku i innych cz\u0119\u015bciach cia\u0142a, w jednym ogromnym k\u0142\u0119bowisku. Wa\u017cne by\u0142o, aby zjecha\u0107 i dojecha\u0107 jak najdale<\/strong><\/em>j s. 55-56<\/p>\n

Oczywi\u015bcie pod nadzorem kierownika szko\u0142y pana Henryka Szczepanka (kt\u00f3ry p\u0142ywa\u0142 wy\u015bmienicie) \u2013 wspania\u0142ego nauczyciela, cz\u0142owieka wszystkim \u017cyczliwego, godnego szacunku oraz pod czujnym okiem innych nauczycieli. Zawsze szli\u015bmy i wracali\u015bmy czw\u00f3rkami i zawsze ze \u015bpiewem. Pami\u0119tam i wci\u0105\u017c mile wspominam panie nauczycielki: Zofi\u0119 Szczepanek (siostr\u0119 pana kierownika) i Janin\u0119 Wo\u0142osz oraz pana Aleksandra Gontarzewskiego \u2013 to byli wspaniali nauczyciele. <\/strong><\/em>Tu\u017c po wojnie do szko\u0142y chodzi\u0142o du\u017co starszej m\u0142odzie\u017cy, gdy\u017c czas wojny i okupacji odebra\u0142 im mo\u017cliwo\u015b\u0107 nauki we w\u0142a\u015bciwym czasie. Razem wszyscy uczyli\u015bmy si\u0119. s. <\/strong><\/em>57<\/p>\n

Na innym miejscu Czes\u0142aw Parzych wspomina, i\u017c w\u00a0gronie pedagog\u00f3w szko\u0142y w Durlasach by\u0142a My\u015bkiewicz Hanna \/1938 \u2013 14.11.2007\/ – <\/span>\u201e200 lat cmentarza parafialnego w Ostro\u0142\u0119ce\u201d. Obecnie w szkole znajduje si\u0119\u00a0Dzienny Dom Seniora Senior +.<\/span><\/p>\n

Durlasy mia\u0142y te\u017c swoje \u201e\u015awi\u0119te Drzewo\u201d \u2013 star\u0105 sosn\u0119 \u2013 z rodzajem szczeg\u00f3lnej kapliczki. Sta\u0142o ono na skraju lasu, przy drodze (obecnej szosie) z Ostro\u0142\u0119ki do Durlas\u00f3w, w pobli\u017cu wy\u017cej przedstawionej kapliczki Matki Boskiej Durlaskiej, naprzeciw domostwa Mierzejewskich<\/strong><\/em>
\nz Jeglijn. Sosna by\u0142a pot\u0119\u017cna, pami\u0119ta\u0142a dawne dzieje puszczy, a kapliczka by\u0142a o tyle szczeg\u00f3lna, \u017ce mie\u015bci\u0142a si\u0119 w dziupli, stanowi\u0105cej niegdy\u015b bar\u0107 pszczel\u0105. W tej w\u0142a\u015bnie dziupli \u2013 kapliczce <\/strong><\/em>sta\u0142a figurka Anio\u0142a Str\u00f3\u017ca. Kto j\u0105 tam ustawi\u0142 i kiedy, nikt nie pami\u0119ta. Prawdopodobnie uczyni\u0142 to kto\u015b z rodziny Mierzejewskich, mieszkaj\u0105cych najbli\u017cej tego miejsca. Tradycja g\u0142osi, \u017ce drzew takich <\/strong><\/em>\u2013 pod gro\u017ab\u0105 ci\u0119\u017ckiego grzechu i kary Bo\u017cej \u2013 nie wolno \u015bcina\u0107, nawet gdy uschn\u0105. Cz\u0142owieka, kt\u00f3ry by si\u0119 na to wa\u017cy\u0142, spotka nieszcz\u0119\u015bcie lub \u015bmier\u0107. Dorodna i pot\u0119\u017cna sosna, naznaczona symbolem wiary, zdecydowanie wyr\u00f3\u017cnia\u0142a si\u0119 na tle odm\u0142odzonego ju\u017c dzisiaj lasu. Ustny przekaz podaje, \u017ce w\u0142adze carskie, nieprzychylne wszelkim przejawom religijno\u015bci Polak\u00f3w, w czasie zabor\u00f3w nakaza\u0142y \u015bci\u0119cie sosny, lecz nikt z miejscowej ludno\u015bci nie chcia\u0142 tego uczyni\u0107, nawet za sowit\u0105 zap\u0142at\u0105. Wynaj\u0119to wi\u0119c za w\u00f3dk\u0119 rosyjskich robotnik\u00f3w. Ci z zapa\u0142em przyst\u0105pili do pi\u0142owania sosny, lecz szybko z l\u0119kiem i przestrachem opu\u015bcili to miejsce. A sosna z Anio\u0142em Str\u00f3\u017cem wci\u0105\u017c sta\u0142a<\/strong><\/em>
\ndumnie, wysoka i wysmuk\u0142a, pot\u0119\u017cna w\u0142adczyni durlaskiego boru. Przechodz\u0105cy obok ludzie sk\u0142aniali przed ni\u0105 g\u0142owy i prosili w swych modlitwach i westchnieniach Anio\u0142a Str\u00f3\u017ca o opiek\u0119. Ale czas zrobi\u0142 swoje. Z wiekiem powoli usycha\u0142y konar za konarem. D\u0142ugo stawia\u0142a czo\u0142o, cho\u0107 by\u0142a coraz s\u0142absza. Stare\u0144kie korzenie i pie\u0144 coraz trudniej, coraz wolniej i mniej podawa\u0142y od\u017cywczych sok\u00f3w. Kt\u00f3rego\u015b roku usech\u0142 ostatni konar, odpada\u0107 zacz\u0119\u0142a kora, a\u017c w ko\u0144cu dokona\u0142 <\/strong><\/em>si\u0119 w niej ca\u0142y dramat przemijania \u2013 stan\u0119\u0142a obna\u017cona z zielonej szaty i kory, wci\u0105\u017c pot\u0119\u017cna w swym fizycznym kszta\u0142cie, ale ju\u017c bezsilna wobec Bo\u017cych praw natury. Wreszcie, w 1994 roku, przysz\u0142a noc z burz\u0105 i wichur\u0105, kt\u00f3re zmog\u0142y j\u0105, powalaj\u0105c w m\u0142odnikowy g\u0105szcz sosen \u2013 jej praprawnuczek –<\/strong><\/em> s. 131-132.<\/p>\n

Na zdj\u0119ciu poni\u017cej, 6 lipca 1975 roku. Wujeczny brat Czes\u0142awa, o. Dariusz, na zako\u0144czenie swej Mszy \u015bw. prymicyjnej udziela prymicyjnego b\u0142ogos\u0142awie\u0144stwa wiernym.<\/p>\n

\"\"Z Durlas pochodzi Dariusz Wiktorek – kap\u0142an, wy\u015bwi\u0119cony 6 czerwca 1975 roku. Pos\u0142ug\u0119<\/strong><\/em>
\nzakonn\u0105 pe\u0142ni\u0142 w klasztorach i ko\u015bcio\u0142ach zakonu Karmelit\u00f3w Bosych w Krakowie, Zawoi, \u0141odzi, Czerni k. Krzeszowic, Wadowicach, Lublinie (przeor klasztoru), Warszawie (ekonom i radny prowincjonalny), \u0141odzi i od 2005 roku w Zamartem w pow. sempole\u0144skim jako rekolekcjonista i spowiednik si\u00f3str. Msz\u0119 \u015bw. prymicyjn\u0105 odprawi\u0142 w swym ko\u015bciele parafalnym w ostro\u0142\u0119ckiej farze w niedziel\u0119 6 lipca 1975 roku. Ca\u0142a spo\u0142eczno\u015b\u0107 wioski Durlasy wita\u0142a go przy wiejskim <\/strong><\/em>krzy\u017cu na pocz\u0105tku wioski. Tam panienki z naszej wioski otoczy\u0142y go uplecionym z kwiat\u00f3w wie\u0144cem i prowadzi\u0142y \u2013 razem ze wszystkimi mieszka\u0144cami Durlas\u00f3w \u2013 w progi rodzinnego domu, gdzie rodzice jego przygotowali obfity pocz\u0119stunek dla mieszka\u0144c\u00f3w wioski (taki, jakie przygotowywano na wesela, tyle, \u017ce bezalkoholowy)<\/strong> <\/em>s. 78.<\/p>\n

\u015apiewali wi\u0119c wszyscy w naszej wiosce. Czyniono tak przy ka\u017cdej sposobno\u015bci i nadarzaj\u0105cej si\u0119 okazji: dzieci na pastwisku, gdy pas\u0142y krowy, doro\u015bli przy wszystkich swych pracach: kopaniu kartofli,<\/strong><\/em>docierkach lnu (tarcie s\u0142omy lnianej na cierlicach w celu uzyskania w\u0142\u00f3kna), dokrajkach (krojeniu kapusty do ukiszenia w beczce na zim\u0119), doprz\u0105dkach (prz\u0119dzeniu lnu), tkaniu na krosnach i innych. Od wiek\u00f3w istnia\u0142 te\u017c zwyczaj, \u017ce ze \u015bpiewem zawsze powracali z pola \u017cniwiarze. By\u0142o bowiem ju\u017c lato, pola spi\u0119trzone \u017cniwnym trudem. A powracanie \u017cniwiarzy ze \u015bpiewem to by\u0142 pi\u0119kny zwyczaj. I \u015bpiew by\u0142 to najpi\u0119kniejszy, jakby najbardziej uroczysty, dostojny, z tych wszystkich \u015bpiew\u00f3w przy pracy<\/strong><\/em> – s. 141-142<\/p>\n

Miejsca Pami\u0119ci Narodowej w Gminie Lelis \u2013 Gaj\u00f3wk\u0119 w Durlasach. Obelisk ods\u0142oni\u0119to 11 listopada 2014 roku, jest dobrym przyk\u0142adem troski o pami\u0119\u0107 narodow\u0105. Tu, na gruzach starej gaj\u00f3wki i w lesie ko\u0142o wsi Durlasy, usytuowany jest symboliczny pomnik \u2013 obelisk ku czci wachmistrza W\u0142adys\u0142awa Ma\u0142kowskiego. Napis na obelisku g\u0142osi: \u201eKu czci wachmistrza W\u0142adys\u0142awa Ma\u0142kowskiego, gajowego z Durlas, kt\u00f3ry mieszka\u0142 w tym miejscu z rodzin\u0105 , \u017co\u0142nierza Korpusu Ochrony Pogranicza w Kampanii Wrze\u015bniowej 1939 r., wi\u0119\u017ania obozu w Ostaszkowie, zamordowanego w kwietniu 1940 r. przez NKWD w Twerze. Spoczywa na Polskim Cmentarzu Wojennym w Miednoje\u201d<\/em>.<\/p>\n

Tu\u017c obok drogi wiod\u0105cej do \u0141odzisk znajduje si\u0119 gr\u00f3b nieznanego \u017co\u0142nierza radzieckiego z okresu II wojny \u015bwiatowej.<\/p>\n

Na \u0142amach gazety Front Ludowy : organ Ch\u0142opskiego Stronnictwa Rolniczego na Ma\u0142opolsk\u0119, R. 3, nr 17 (4 maja 1935) widnieje informacja, i\u017c WIktorek J\u00f3zef z Durlas wchodzi\u0142 w sk\u0142ad \u015bcis\u0142ego kierownictwa lokalnych struktur Ch\u0142opskiego Stronnictwa Rolniczego.<\/span><\/p>\n

\"Durlasy_020\"<\/p>\n

Po\u015br\u00f3d dzia\u0142aczy AK w Durlasach by\u0142 Czes\u0142aw Parzych\u00a0<\/strong>\u201eJask\u00f3\u0142ka\u201d, ur. 11 listopada 1913 r. w Durlasach, tam te\u017c mieszka\u0142 i prowadzi\u0142 gospodarstwo rolne. S\u0142u\u017cb\u0119 wojskow\u0105 odbywa\u0142 w Grodnie. W 1938 r. wst\u0105pi\u0142 do Zwi\u0105zku \u017bywych Torped (z ca\u0142ego powiatu wst\u0105pi\u0142o ok. 7 os\u00f3b). W 1939 r. zmobilizowany do 15 pu\u0142ku piechoty jako dow\u00f3dca ckm opl w \u0141om\u017cy. Ranny w nog\u0119 dosta\u0142 si\u0119 do niewoli radzieckiej, przebywa\u0142 w szpitalu w R\u00f3wnem, sk\u0105d zosta\u0142 zwolniony i na pocz\u0105tku grudnia przedosta\u0142 si\u0119 do domu. Jeszcze w tym samym miesi\u0105cu nawi\u0105za\u0142 kontakt z kom\u00f3rk\u0105 konspiracyjn\u0105 i w dniu 26 grudnia 1939 r. razem z J\u00f3zefem Kaczy\u0144skim z Gnat\u00f3w, zosta\u0142 zaprzysi\u0119\u017cony w kru\u017cgankach ko\u015bcio\u0142a poklasztornego przez Wac\u0142awa Fidrycha \u201eZwiada\u201d. Na pocz\u0105tku 1940 r. wraz z innymi podoficerami: Stanis\u0142awem \u0141ad\u0105 z Giba\u0142ki, J\u00f3zefem Kaczy\u0144skim z Gnat\u00f3w, Toflem z D\u0142ugiego K\u0105tu, Bac\u0142awskim i Franciszkiem Krask\u0105 ze Szkwy, zorganizowa\u0142 na tym terenie Zwi\u0105zek Walki Zbrojnej, przekszta\u0142cony p\u00f3\u017aniej w AK. Za zas\u0142ugi awansowany do stopnia sier\u017canta. Po wojnie by\u0142 radnym i pod w\u00f3jtem gminy Lelis, so\u0142tysem wsi Durlasy, ostatnio mieszka\u0142 w Ostro\u0142\u0119ce przy ul. Psarskiego. Zmar\u0142 29 listopada 1987 r.<\/p>\n

<\/p>\n

Czes\u0142aw Parzych, 600 lat parafii w Ostro\u0142\u0119ce, Ostro\u0142\u0119ka 1999<\/p>\n

Obecnie wioska ma nowoczesny obraz. Przebiegaj\u0105 przez ni\u0105 asfaltowe drogi, sie\u0107 elektryczna, \u015bwiat\u0142owodowa,\u00a0 gazowa, kanalizacyjna i wodoci\u0105gowa. Zabudowa w wi\u0119kszo\u015bci nowoczesna. <\/span>W wiosce dzia\u0142aj\u0105 tak\u017ce: Stowarzyszenie Strzelc\u00f3w Kurpiowskich, Ko\u0142o Gospody\u0144 Wiejskich. Jest kilka<\/span> Nowoczesne domy. We wsi Durlasy w roku 2023 w rejestrze REGON zarejestrowanych by\u0142o 55 podmiot\u00f3w gospodarki narodowej, W 2024 roku miejscowo\u015b\u0107 zamieszkiwa\u0142a 489 os\u00f3b.<\/span><\/p>\n

<\/p>\n

 <\/p>\n

 <\/p>\n

Na zdj\u0119ciu \/lata 50 XX wieku\/ figura Chrystusa Frasobliwego z miejscowo\u015bci Durlasy, autorstwa \u0141ukasza Raczkowskiego z ko\u0144ca XIX wiek. Zdj\u0119cie Jacek Ol\u0119dzki.\u00a0Sztuka Kurpi\u00f3w<\/i>. Wroc\u0142aw: Zak\u0142ad Narodowy imienia Ossoli\u0144skich, 1970.<\/span><\/p>\n

 <\/p>\n

Czes\u0142aw Parzych w publikacji \u201e200 lat cmentarza parafialnego w Ostro\u0142\u0119ce\u201d podaje m.in. d\u0142ugoletnim so\u0142tysem\u00a0 wioski Durlasy by\u0142 Parzych Henryk \/1932 \u2013 7.02.1996\/. Funkcje so\u0142tysa wioski pe\u0142ni\u0142 te\u017c przez wiele lat J\u00f3zef Piersa. Obecnie funkcj\u0119 t\u0105 pe\u0142ni\u00a0 Szczepanek Stanis\u0142aw, a w sk\u0142ad rady so\u0142eckiej wchodz\u0105: Szczube\u0142ek Zofia, Parzych Tomasz i Szymczyk Tadeusz. Funkcje radnego w GRN pe\u0142ni Korzeniecki Rados\u0142aw.<\/span><\/p>\n

S\u0142owa podzi\u0119kowania dla Piotra Parzycha i Rados\u0142awa Korzenieckiego za pomoc w redagowaniu tekstu.<\/p>\n

Foto: UG Lelis, FB, Czes\u0142aw Parzych, Tygodnik Ostro\u0142\u0119cki<\/p>\n

 <\/p>\n

Opr. Krzysztof Bulak – Wy\u017csza Szko\u0142a Spo\u0142eczno-Ekonomiczna w Gda\u0144sku<\/p>\n

<\/div>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Durlasy to wie\u015b po\u0142o\u017cona w wojew\u00f3dztwie mazowieckim, w powiecie ostro\u0142\u0119ckim, w gminie Lelis.\u00a0 W latach 1921\u20131939 Durlasy znajdowa\u0142y si\u0119 w wojew\u00f3dztwie bia\u0142ostockim, w powiecie ostro\u0142\u0119ckim, w gminie Nasiadki, a od 1931 roku w gminie Durlasy. Wed\u0142ug Powszechnego Spisu Ludno\u015bci z 1921 roku wie\u015b liczy\u0142a 219 mieszka\u0144c\u00f3w w 36 budynkach mieszkalnych. W latach 1975\u20131998 Durlasy administracyjnie nale\u017ca\u0142y do wojew\u00f3dztwa ostro\u0142\u0119ckiego. Do… Read more »<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":41044,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[3],"tags":[],"class_list":["post-40614","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-aktualnosci"],"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/edabrowka.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/40614","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"http:\/\/edabrowka.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/edabrowka.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/edabrowka.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/edabrowka.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=40614"}],"version-history":[{"count":24,"href":"http:\/\/edabrowka.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/40614\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":41101,"href":"http:\/\/edabrowka.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/40614\/revisions\/41101"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/edabrowka.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/41044"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/edabrowka.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=40614"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/edabrowka.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=40614"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/edabrowka.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=40614"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}