{"id":46850,"date":"2026-10-04T12:36:25","date_gmt":"2026-10-04T10:36:25","guid":{"rendered":"https:\/\/edabrowka.net\/?p=46850"},"modified":"2026-10-04T12:36:25","modified_gmt":"2026-10-04T10:36:25","slug":"dzieje-gminnej-oswiaty-cd-nasiadki","status":"publish","type":"post","link":"http:\/\/edabrowka.net\/?p=46850","title":{"rendered":"Dzieje gminnej o\u015bwiaty cd. &#8211; Nasiadki"},"content":{"rendered":"<p><span style=\"font-family: Times New Roman, serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>Nasiadki \/<\/b>fragment<b>\/<\/b><\/span><\/span><\/p>\n<p align=\"justify\"><span style=\"font-family: Times New Roman, serif;\">W 1914 w Nasiadkach by\u0142a to 1 klasowa szko\u0142a prywatna\u00a0<a class=\"sdfootnoteanc\" href=\"#sdfootnote1sym\" name=\"sdfootnote1anc\"><sup>1<\/sup><\/a> i uczy\u0142 w niej Wiktor Podziunas<a class=\"sdfootnoteanc\" href=\"#sdfootnote2sym\" name=\"sdfootnote2anc\"><sup>2<\/sup><\/a> <span style=\"color: #3d3d3d;\"><span style=\"font-size: medium;\">Unikaln\u0105 plac\u00f3wk\u0105 by\u0142a dzia\u0142aj\u0105ca na\u00a0terenie gminy Pa\u0144stwowa W\u0119drowna Szko\u0142a Rolnicza \u017be\u0144ska, kt\u00f3ra cieszy\u0142a si\u0119 du\u017cym poparciem lokalnej spo\u0142eczno\u015bci. <\/span><\/span>Ludowe szko\u0142y rolnicze, zar\u00f3wno prywatne, jak i pa\u0144stwowe, mia\u0142y na celu przygotowanie zawodowe samodzielnych gospodarzy rolnych i gospody\u0144 oraz \u015bwiadomych swoich obowi\u0105zk\u00f3w obywateli kraju. Funkcjonowanie tego rodzaju edukacji rolnej regulowa\u0142a Ustawa z dnia 9 lipca 1920 r. o ludowych szko\u0142ach rolniczych<a class=\"sdfootnoteanc\" href=\"#sdfootnote3sym\" name=\"sdfootnote3anc\"><sup>3<\/sup><\/a> . Zak\u0142adano powstanie w powiecie co najmniej dw\u00f3ch publicznych ludowych szk\u00f3\u0142 rolniczych \u2013 m\u0119skiej i \u017ce\u0144skiej. <span style=\"color: #3d3d3d;\"><span style=\"font-size: medium;\">\u00a0<\/span><\/span><span style=\"color: #3d3d3d;\"><span style=\"font-size: medium;\">W\u0142a\u015bcicielem szko\u0142y mia\u0142y by\u0107 izby rolnicze, kt\u00f3ry <\/span><\/span>mia\u0142 zapewni\u0107 bezp\u0142atne mieszkanie, opa\u0142, \u015bwiat\u0142o. Kierownika szk\u00f3\u0142 powo\u0142anych przez powiatowe zwi\u0105zki komunalne lub izby rolnicze mianowa\u0142 minister rolnictwa i d\u00f3br pa\u0144stwowych. Kurs nauczania trwa\u0142 nie mniej ni\u017c 11 miesi\u0119cy, obejmowa\u0142 nauczanie teoretyczne i zaj\u0119cia praktyczne w gospodarstwach prowadzonych przy szkole. Przyjmowano kandydat\u00f3w maj\u0105cych nie mniej ni\u017c lat 16 i kandydatki maj\u0105ce nie mniej ni\u017c 14 lat, po uko\u0144czeniu powszechnej szko\u0142y ludowej. Uczniowie przez czas trwania nauki mieli prawo do zamieszkania w urz\u0105dzonych przy szkole internatach, po uiszczeniu op\u0142aty za koszty utrzymania. Szko\u0142ami rolniczymi mia\u0142y zarz\u0105dza\u0107 powiatowe komisje szkolne z udzia\u0142em trzech delegat\u00f3w wybranych przez sejmik powiatowy oraz z przedstawiciela izby rolniczej, przedstawiciela Ministerstwa Rolnictwa i D\u00f3br Pa\u0144stwowych, inspektora szkolnego. Szko\u0142y podlega\u0142y Ministerstwu Rolnictwa i D\u00f3br Pa\u0144stwowych<a class=\"sdfootnoteanc\" href=\"#sdfootnote4sym\" name=\"sdfootnote4anc\"><sup>4<\/sup><\/a>. <span style=\"color: #444444;\"><span style=\"font-size: medium;\">Jedn\u0105 z absolwentek tej szko\u0142y by\u0142 Stanis\u0142awa Piersa z domu Przygoda<a class=\"sdfootnoteanc\" href=\"#sdfootnote5sym\" name=\"sdfootnote5anc\"><sup>5<\/sup><\/a>.<\/span><\/span><\/span><\/p>\n<p align=\"justify\"><strong><span style=\"color: #444444;\"><span style=\"font-family: Times New Roman, serif;\"><span style=\"font-size: medium;\">\u201e<\/span><\/span><\/span><\/strong><strong><span style=\"color: #444444;\"><span style=\"font-family: Times New Roman, serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><i>Dla po\u017cytku okolicznych K\u00f3\u0142 Zwi\u0105zku M\u0142odej Wsi\u201d<\/i><\/span><\/span><\/span><\/strong><span style=\"color: #444444;\"><span style=\"font-family: Times New Roman, serif;\"><span style=\"font-size: medium;\">\u00a0\u2013 takie s\u0142owa <\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #444444;\"><span style=\"font-family: Times New Roman, serif;\"><span style=\"font-size: medium;\">mo\u017cna odnale\u017a\u0107 przy utworzeniu w<\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #444444;\"><span style=\"font-family: Times New Roman, serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"> Nasiadkach w 06 lutego 1936 roku Szko\u0142y Rolniczej dla dziewcz\u0105t. Starania ludzi dobrej woli przynios\u0142y efekt i 30 m\u0142odych dziewcz\u0105t mog\u0142o rozpocz\u0105\u0107 w niej nauk\u0119. Ch\u0119tnych by\u0142o dwa razy wi\u0119cej. Szko\u0142a mie\u015bci\u0142a si\u0119 w by\u0142ym budynku gminy, posiada\u0142a tak\u017ce w\u0142asny internat,wsp\u00f3ln\u0105 kuchni\u0119, a gmina sponsorowa\u0142a osoby mniej zamo\u017cne. W\u00f3jt gminy Nasiadki Pan A. Nalewajk zwr\u00f3ci\u0142 si\u0119 z apelem do swych mieszka\u0144c\u00f3w o wsparcie inicjatywy otwarcia i utrzymania szko\u0142y, co spotka\u0142o si\u0119 z pozytywnym odzewem. Dla przyk\u0142adu Komendant Posterunku Policji w Nasiadkach \u2013 niejaki Pan Zielinski, wykaza\u0142 w tym zakresie wiele dobrego serca i zaanga\u017cowania.<\/span><\/span><\/span><\/p>\n<p align=\"justify\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone size-full wp-image-45677\" src=\"http:\/\/edabrowka.net\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/szkola-wedrowna-nasiadki-scaled.jpg\" alt=\"\" width=\"2560\" height=\"1470\" srcset=\"http:\/\/edabrowka.net\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/szkola-wedrowna-nasiadki-scaled.jpg 2560w, http:\/\/edabrowka.net\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/szkola-wedrowna-nasiadki-300x172.jpg 300w, http:\/\/edabrowka.net\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/szkola-wedrowna-nasiadki-1024x588.jpg 1024w, http:\/\/edabrowka.net\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/szkola-wedrowna-nasiadki-768x441.jpg 768w, http:\/\/edabrowka.net\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/szkola-wedrowna-nasiadki-1536x882.jpg 1536w, http:\/\/edabrowka.net\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/szkola-wedrowna-nasiadki-2048x1176.jpg 2048w, http:\/\/edabrowka.net\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/szkola-wedrowna-nasiadki-624x358.jpg 624w\" sizes=\"auto, (max-width: 2560px) 100vw, 2560px\" \/><\/p>\n<p align=\"center\"><span style=\"font-family: Times New Roman, serif;\"><span style=\"font-size: medium;\">W\u0119drowna \u017be\u0144ska Szko\u0142a Rolnicza w Nasiadkach. Zdj\u0119cie ze zbior\u00f3w Krzysztofa Piersy z Nasiadk.\u00a0<\/span><\/span><span style=\"font-family: Times New Roman, serif;\"><span style=\"font-size: medium;\">Kierownik tej szko\u0142y Adam Wasilewski wyruszy\u0142 na front jako \u017co\u0142nierz wrze\u015bnia.<\/span><\/span><\/p>\n<p align=\"justify\">\n<h3 class=\"western\" align=\"justify\"><span style=\"color: #444444;\"><span style=\"font-family: Times New Roman, serif;\"><span style=\"font-size: medium;\">6 lutego 1936 roku Kuratorium Okr\u0119gu Szkolnego utworzy\u0142o w Nasiadkach i Grodzisku Szko\u0142\u0119 Gospodarstwa Domowego, kt\u00f3ra dawa\u0142a kilkudziesi\u0119ciu dziewcz\u0119tom \u201ekwalifikacje na rozumne gosposie wiejskie\u201d. Zg\u0142osi\u0142o si\u0119 54 kandydatki, z czego przyj\u0119to 30. Prawdopodobnie w wyniku zatarg\u00f3w \/Pewne czynniki, kt\u00f3rym zale\u017cy na ciemnocie ludu, czyni\u0105 kreci\u0105 robot\u0119\/ plac\u00f3wka zosta\u0142a przekszta\u0142cona w W\u0119drown\u0105 Szko\u0142\u0119 Gospodarstwa Domowego i przeniesiona do Gawrych. Sprawa musia\u0142a by\u0107 powa\u017cna, skoro szko\u0142\u0119 odwiedzi\u0142 wojewoda Pas\u0142awski, witany przez kierowniczk\u0119 H. Ambroziewicz\u00f3wn\u0119 i w\u00f3jta A. Nalewajka\u201d<a class=\"sdfootnoteanc\" href=\"#sdfootnote6sym\" name=\"sdfootnote6anc\"><sup>6<\/sup><\/a>. O funkcjonowaniu tej szko\u0142y donosi\u0142 tak\u017ce \u201ePrzegl\u0105d Ostro\u0142\u0119cki\u201d:<\/span><\/span><\/span><\/h3>\n<div id=\"sdfootnote1\">\n<p class=\"sdfootnote\"><span style=\"font-family: Liberation Serif, serif;\"><a class=\"sdfootnotesym\" href=\"#sdfootnote1anc\" name=\"sdfootnote1sym\">1<\/a><\/span><span style=\"font-family: Liberation Serif, serif;\">H.Ma\u0107kowiak, <span style=\"color: #444444;\"><span style=\"font-size: small;\">\u201eSzkolnictwo na Kurpiach 1905-1939\u201d, Ostro\u0142\u0119ka-\u0141om\u017ca 1990,<\/span><\/span><\/span><\/p>\n<\/div>\n<div id=\"sdfootnote2\">\n<p class=\"sdfootnote\"><a class=\"sdfootnotesym\" href=\"#sdfootnote2anc\" name=\"sdfootnote2sym\">2<\/a>J,Kijowski, <i>O\u015bwiata w Ostro\u0142\u0119ce i powiecie ostro\u0142\u0119ckim w latach 1914-192<\/i>1, [w] Lata prze\u0142omu. Miasto i powiat 1914-1921, red.Ma\u0142gorzata Lubecka i Jan Miro\u0144czuk,.Ostro\u0142\u0119ka 2023, s.35.<\/p>\n<\/div>\n<div id=\"sdfootnote3\">\n<p class=\"sdfootnote\"><a class=\"sdfootnotesym\" href=\"#sdfootnote3anc\" name=\"sdfootnote3sym\">3<\/a>Dziennik Ustaw 1929, nr 62, poz. 398.<\/p>\n<\/div>\n<div id=\"sdfootnote4\">\n<p class=\"sdfootnote\"><a class=\"sdfootnotesym\" href=\"#sdfootnote4anc\" name=\"sdfootnote4sym\">4<\/a><a href=\"http:\/\/www.bibliotekanauki.pl\/\"><span style=\"color: #000000;\">www.bibliotekanauki.pl<\/span><\/a>, Janusz Go\u0142ota, Pa\u0144stwowa W\u0119drowna Szko\u0142a Rolnicza \u017be\u0144ska w powiecie ostro\u0142\u0119ckim (1935-1937 , Uniwersytet Warmi\u0144sto-Mazurski, Olsztyn, s. 93-94. [dost\u0119p:10.06.2026 r.].<\/p>\n<\/div>\n<div id=\"sdfootnote5\">\n<p class=\"sdfootnote\"><a class=\"sdfootnotesym\" href=\"#sdfootnote5anc\" name=\"sdfootnote5sym\">5<\/a>Informacja od Krzysztofa Piersy zam Nasiadki wnuka Stanis\u0142awy Piersa.<\/p>\n<\/div>\n<div id=\"sdfootnote6\">\n<p class=\"sdfootnote\"><a class=\"sdfootnotesym\" href=\"#sdfootnote6anc\" name=\"sdfootnote6sym\">6<\/a><a href=\"http:\/\/www.bibliotekanauki.pl\/\"><span style=\"color: #000080;\"><u>www.bibliotekanauki.pl<\/u><\/span><\/a><span style=\"color: #000000;\">,<\/span> Janusz Go\u0142ota, Pa\u0144stwowa W\u0119drowna Szko\u0142a Rolnicza \u017be\u0144ska w powiecie ostro\u0142\u0119ckim (1935-1937 , Uniwersytet Warmi\u0144sto-Mazurski, Olsztyn,.s. 95, [dost\u0119p:10.06.2026 r.].<\/p>\n<\/div>\n<div style=text-align:left;><\/div>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Nasiadki \/fragment\/ W 1914 w Nasiadkach by\u0142a to 1 klasowa szko\u0142a prywatna\u00a01 i uczy\u0142 w niej Wiktor Podziunas2 Unikaln\u0105 plac\u00f3wk\u0105 by\u0142a dzia\u0142aj\u0105ca na\u00a0terenie gminy Pa\u0144stwowa W\u0119drowna Szko\u0142a Rolnicza \u017be\u0144ska, kt\u00f3ra cieszy\u0142a si\u0119 du\u017cym poparciem lokalnej spo\u0142eczno\u015bci. Ludowe szko\u0142y rolnicze, zar\u00f3wno prywatne, jak i pa\u0144stwowe, mia\u0142y na celu przygotowanie zawodowe samodzielnych gospodarzy rolnych i gospody\u0144 oraz \u015bwiadomych swoich obowi\u0105zk\u00f3w obywateli kraju&#8230;. <a href=\"http:\/\/edabrowka.net\/?p=46850\">Read more &raquo;<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":15437,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[3],"tags":[],"class_list":["post-46850","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-aktualnosci"],"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/edabrowka.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/46850","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"http:\/\/edabrowka.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/edabrowka.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/edabrowka.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/edabrowka.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=46850"}],"version-history":[{"count":1,"href":"http:\/\/edabrowka.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/46850\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":46851,"href":"http:\/\/edabrowka.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/46850\/revisions\/46851"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/edabrowka.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/15437"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/edabrowka.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=46850"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/edabrowka.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=46850"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/edabrowka.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=46850"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}