{"id":46852,"date":"2026-10-06T05:05:29","date_gmt":"2026-10-06T03:05:29","guid":{"rendered":"https:\/\/edabrowka.net\/?p=46852"},"modified":"2026-10-06T05:05:30","modified_gmt":"2026-10-06T03:05:30","slug":"dzieje-gminnej-oswiaty-cd-obierwia","status":"publish","type":"post","link":"http:\/\/edabrowka.net\/?p=46852","title":{"rendered":"Dzieje gminnej o\u015bwiaty cd. – Obierwia"},"content":{"rendered":"\n

Obierwia<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Z relacji najstarszych obierwianin\u00f3w wiadomo, i\u017c pierwszym nauczycielem by\u0142 pan D\u0105browski. Zorganizowa\u0142 on w 1870 r. grup\u0119 ch\u0119tnych uczni\u00f3w, kt\u00f3rych w miesi\u0105cach zimowych uczy\u0142 czyta\u0107 i pisa\u0107. Robi\u0142 to dobrowolnie, bez zap\u0142aty, z potrzeby serca. Za swoj\u0105 dzia\u0142alno\u015b\u0107 by\u0142 prze\u015bladowany przez w\u0142adze carskie, a p\u00f3\u017aniej wywieziony na Sybir1<\/sup><\/a>.<\/em><\/p>\n\n\n\n

J\u00f3zef Paw\u0142owski w 1887 r.<\/em> pisa\u0142:<\/em> \u201e<\/em>\u2026Oj! bieda tam, bieda, gdzie szko\u0142y nie ma\u2026<\/em>\u201d, \u201e\u2026Wszystko by u nas by\u0142o jako tako, tylko to najgorsza, \u017ce szko\u0142y nie mamy. Jest kilka wiosek takich, a mianowicie: Obierwia, Olszewka, Szwendrowy Most, \u0141odziska, Chudek, Czarnotrzew i Gleba, od kt\u00f3rych we wszystkie strony daleko do szko\u0142y\u2026 \u201e; \u201e\u2026Oj! bieda tam, bieda, gdzie szko\u0142y nie ma, bo tam ludzie okryci s\u0105 grub\u0105 ciemnot\u0105. I nie\u0142atwo, te\u017c dadz\u0105 si\u0119 oni nawr\u00f3ci\u0107 do tego, co jest prawdziwe i po\u017cyteczne. Mo\u017cna to widzie\u0107 i u nas jak zbior\u0105 si\u0119 dla obrania w\u00f3jta, \u0142awnika, kasjera, albo dla narady nad innymi sprawami..<\/em> Bo w samym \u015brodku tych wsi, co je wy\u017cej wymieni\u0142em, le\u017cy wie\u015b Obierwia, a w niej od dawna jest wydzielony ogr\u00f3d dobrej ziemi dla szko\u0142y. Ale z powodu tego ogrodu obierwiaki, tylko g\u0142owy sobie zaprz\u0105taj\u0105, aby go kt\u00f3ry m\u00f3g\u0142 dosta\u0107 w dzier\u017caw\u0119, bo dobrze si\u0119 op\u0142aca. Przez ten ogr\u00f3d bywa nieraz mi\u0119dzy nimi i nienawi\u015b\u0107.<\/em> A czy\u017cby, to nie lepiej by\u0142o, \u017ceby ci ludzie uradzili mi\u0119dzy sob\u0105, pobudowa\u0107 na tym ogrodzie szko\u0142\u0119.<\/em> Oj mieliby podzi\u0119kowanie, od swoich dzieci i wnuk\u00f3w, \u017ce ich przodkowie byli kiedy\u015b dbali o dobro swoich m\u0142odych pokole\u0144<\/em>\u201d<\/em>2<\/sup><\/a>.<\/em><\/p>\n\n\n\n

W latach 1909 \u2013 1910 uzyskano zezwolenie w\u0142adz carskich na budow\u0119 szko\u0142y. Wybudowano j\u0105 przy ogromnym wysi\u0142ku mieszka\u0144c\u00f3w, 3<\/sup><\/a>.<\/em> Rok 1918 przynosi zapis o istnieniu w Obierwi szko\u0142y z budynkiem murowanym o i izbie lekcyjnej i mieszkaniu dla nauczyciela4<\/sup><\/a>. W dokumencie Ministerstwa Wyzna\u0144 Religijnych i O\u015bwiecenia Publicznego z 1927 roku:  Szko\u0142y powszechne Rzeczypospolitej Polskiej w roku szkolnym 1925\/26 : (stan z dn. 1 grudnia 1925 roku), widnieje zapis o szkole w Obierwi:  2 izby, 84 m. kw. w budynku w\u0142asnym z 1 mieszkaniem dla nauczyciela, dzia\u0142ka szkolna 0,9 ha, 2 nauczycieli etatowych, 66 godzin lekcyjnych tygodniowo, 86 uczni\u00f3w5<\/sup><\/a>. Budynek szko\u0142y by\u0142 murowany. Pierwszym nauczycielem w nowo powsta\u0142ej szkole by\u0142 Kazimierz Smidt6<\/sup><\/a>, kt\u00f3ry pracowa\u0142 w niej do 1914 roku. Od tego te\u017c czasu, a\u017c do zako\u0144czenia I wojny \u015bwiatowej szko\u0142a by\u0142a nieczynna. Dopiero w 1919 roku zosta\u0142y wznowione zaj\u0119cia przez pani\u0105 Ostrowsk\u0105, kt\u00f3ra prowadzi\u0142a j\u0105 do 1924 roku. Wanda Andruchowicz\u00f3wna by\u0142a w niej kierownikiem w 1926 roku. W tym czasie uczy\u0142o si\u0119 w niej 60 uczni\u00f3w i pracowa\u0142o 2 nauczycieli7<\/sup><\/a>. W okresie mi\u0119dzywojennym obsada w szkole by\u0142a nadal jednoosobowa. W 1924 r. prac\u0119 podj\u0105\u0142 pan Seremet. Pracowa\u0142 do 1930 roku. W tym czasie w szkole funkcjonowa\u0142y cztery oddzia\u0142y8<\/sup><\/a>. W latach 1935-1939 kierownikiem szko\u0142y by\u0142 Eugeniusz Dudzi\u0144ski9<\/sup><\/a>. W szkole uczy\u0142y m.in. w roku 1929 Zofia Nyczk\u00f3wna (odesz\u0142a w w 1931 r.) i J\u00f3zef Serenak (1923 r.), Maria i i Eugeniusz Dudzi\u0144scy (1934 r.). Maria Dudzi\u0144ska pracowa\u0142a jeszcze w 1935 r.10<\/sup><\/a> W latach 1930 \u2013 1935 w szkole pracowa\u0142 Jan Che\u0142stowski.<\/p>\n\n\n\n

W poszczeg\u00f3lnych latach ilo\u015b\u0107 uczni\u00f3w przedstawia\u0142a si\u0119 nast\u0119puj\u0105co: 1922- 89, 1923 \u2013 124. 1924 \u2013 162, 1925 \u2013 163, 1930 \u2013 13611<\/sup><\/a>. W roku szkolnym 1930\/31 szko\u0142a mia\u0142a 2 w\u0142asne izby o powierzchni 98 m212<\/sup><\/a><\/sup>.<\/p>\n\n\n\n

1<\/a>J.Kijowski, Historia Lelisa w \u201eWie\u015bciach Gminnych\u201d<\/em>, Lelis 18.11.2021, referat w zbiorach autora.<\/p>\n\n\n\n

2<\/a>\u201eGazeta \u015awi\u0105teczna\u201d, R.7, 1887, nr 27 \/339\/, W sprawie szkolnej, s.1.<\/p>\n\n\n\n

3<\/a>www.spobierwia.edu.pl, [dost\u0119p:10.06.2026 r.].<\/p>\n\n\n\n

4<\/a>J,Kijowski, O\u015bwiata w Ostro\u0142\u0119ce i powiecie ostro\u0142\u0119ckim w latach 1914-1921,<\/em> [w] Lata prze\u0142omu. Miasto i powiat 1914-1921, red. Ma\u0142gorzata Lubecka i Jan Miro\u0144czuk,.Ostro\u0142\u0119ka 2023, s.44.<\/p>\n\n\n\n

5<\/a>Szko\u0142y Powszechne\u2026<\/em>, s. 205.<\/p>\n\n\n\n

6<\/a>J,Kijowski, O\u015bwiata w Ostro\u0142\u0119ce i powiecie ostro\u0142\u0119ckim w latach 1914-1921, [w] Lata prze\u0142omu. Miasto i powiat 1914-1921, red. Ma\u0142gorzata Lubecka i Jan Miro\u0144czuk,.Ostro\u0142\u0119ka 2023, s.35.<\/p>\n\n\n\n

7<\/a>www.polska1926.pl<\/a>, [dost\u0119p:10.06.2026 r.].<\/p>\n\n\n\n

8<\/a>www.spobierwia.edu.pl<\/a>, [dost\u0119p:09.06.2026 r.].<\/p>\n\n\n\n

9<\/a>J.Kijowski, Dzieje.<\/em>..s.119.<\/p>\n\n\n\n

10<\/a>W Jemielity, Szkolnictwo powszechne\u2026, s.61.<\/p>\n\n\n\n

11<\/a>Tam\u017ce, s.57.<\/p>\n\n\n\n

12<\/a>Tam\u017ce, s.65.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n


Szko\u0142a w Obierwi \u017br\u00f3d\u0142o:<\/em> zsobierwia<\/strong>@bulakk<\/p>\n\n\n\n

W 1926 roku pod Deklaracj\u0105 Podziwu i Przyja\u017ani dla Stan\u00f3w Zjednoczonych, w podzi\u0119ce za pomoc w stanowieniu Niepodleg\u0142ej, w 1926 roku podpisali si\u0119 uczniowie szko\u0142y: Mateusz Boruch, Wanda Andruchowicz, Dionizy Majewski, Czes\u0142awa Olbry\u015b, Helena Domrad, Zofia \u015awi\u0119cicka, Czes\u0142awa Nurczek, J\u00f3zefa Nalewajk, St. Koz\u0142owski, A. Fyszer, Czes\u0142aw Iwanowicz, W\u0142 Kozicka, Czes\u0142awa Madrak, St. Nalewajk, Zofia Duma\u0142a, Stanis\u0142awa \u015awi\u0119cka, W\u0142adys\u0142aw Gadomski, Stanis\u0142aw Kokornacki, W\u0142. Bednarczyk, Antonina Kaczy\u0144ska, Helena Grala, Marianna \u017bubrowska, Stefan Gadomski, Franciszek Szczepanek, J\u00f3zef Boruch, J\u00f3zefa Fyszer, Franciszek Szczepanek, J\u00f3zef Gorczyca, Z. Sad\u0142owska, W. Grala, J\u00f3zef \u015awi\u0119cki, J\u00f3zef Dzi\u0119gielewski, Stanis\u0142aw Prot, A. Sad\u0142owski, Czes\u0142awa \u017bubrowska, Czes\u0142awa Kaczy\u0144ska, Czes\u0142aw Kaczy\u0144ski, W. Modrak, St. Dawid, A. \u015awi\u0119cki, Czes\u0142aw Parciak, Roman Sypniewski, Czes\u0142aw Kipert, W\u0142adys\u0142aw Berek, Aleksandra Modrak, M. Zadro\u017cna, W\u0142adys\u0142aw Szczepanek, Z. Kokornacka, Czes\u0142awa Szczepanek, Henryka Antoszewska, Zofia Dawid, W. Kra\u015bniewska, Czes\u0142awa Tod\u017a, Stanis\u0142aw Mazurski, St. Widasz, Ludwik Parciak, W\u0142adys\u0142aw Dawid, Czes\u0142aw Parzych, Stanis\u0142aw Parciak, Antonina Ci\u0119\u017car, W\u0142. Waszkiewicz, Genowefa Antoszewska, A. Modrak, J\u00f3zef Grzeszczyk, Wanda Andruchowicz, Leokadia Waszukaniec1<\/sup><\/a>.<\/p>\n\n\n\n

1<\/a>www.polska1926.pl<\/a>, [dost\u0119p:10.06.2026 r.].<\/p>\n

<\/div>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Obierwia Z relacji najstarszych obierwianin\u00f3w wiadomo, i\u017c pierwszym nauczycielem by\u0142 pan D\u0105browski. Zorganizowa\u0142 on w 1870 r. grup\u0119 ch\u0119tnych uczni\u00f3w, kt\u00f3rych w miesi\u0105cach zimowych uczy\u0142 czyta\u0107 i pisa\u0107. Robi\u0142 to dobrowolnie, bez zap\u0142aty, z potrzeby serca. Za swoj\u0105 dzia\u0142alno\u015b\u0107 by\u0142 prze\u015bladowany przez w\u0142adze carskie, a p\u00f3\u017aniej wywieziony na Sybir1. J\u00f3zef Paw\u0142owski w 1887 r. pisa\u0142: \u201e\u2026Oj! bieda tam, bieda, gdzie… Read more »<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":15437,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[3],"tags":[],"class_list":["post-46852","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-aktualnosci"],"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/edabrowka.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/46852","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"http:\/\/edabrowka.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/edabrowka.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/edabrowka.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/edabrowka.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=46852"}],"version-history":[{"count":1,"href":"http:\/\/edabrowka.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/46852\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":46854,"href":"http:\/\/edabrowka.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/46852\/revisions\/46854"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/edabrowka.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/15437"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/edabrowka.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=46852"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/edabrowka.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=46852"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/edabrowka.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=46852"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}