{"id":46864,"date":"2026-10-07T20:38:00","date_gmt":"2026-10-07T18:38:00","guid":{"rendered":"https:\/\/edabrowka.net\/?p=46864"},"modified":"2026-10-07T20:38:15","modified_gmt":"2026-10-07T18:38:15","slug":"dzieje-gminnej-oswiaty-cd-olszewka","status":"publish","type":"post","link":"http:\/\/edabrowka.net\/?p=46864","title":{"rendered":"Dzieje gminnej o\u015bwiaty cd. – Olszewka"},"content":{"rendered":"

Olszewka<\/b><\/span><\/span><\/span><\/p>\n

Jerzy Kijowski pisa\u0142: \u201e<\/span><\/em>…<\/i><\/span><\/em>Szkolnictwo w Olszewce si\u0119ga jeszcze XIX wieku<\/i><\/span><\/em><\/span><\/span>\u00a0\u2013 dowiadujemy si\u0119 z kolejnych informacji z cyklu \u201eO\u015bwiata w gminie\u2019 zamieszczonym w numerze 5 (8) z sierpnia 2006 r. \u2013\u00a0<\/i><\/span>nauka odbywa\u0142a si\u0119 w\u00f3wczas w domach prywatnych. Na pocz\u0105tku XX wieku w centrum wsi powsta\u0142 okaza\u0142y budynek o ciekawej architekturze z przeznaczeniem na szko\u0142\u0119. W latach mi\u0119dzywojennych pracowa\u0142o w nim dwoje nauczycieli. Do tej szko\u0142y ucz\u0119szczali uczniowie z Olszewki, Szwendrowego Mostu, Przystani, a nawet Bia\u0142obrzegu Dalszego…<\/i><\/span><\/em>\u201d1<\/sup><\/a>.<\/span><\/em><\/p>\n

\u201e..Wie\u015b Olszewka sk\u0142ada si\u0119 z 37-miu osad czyli kolo\u0144ij i\u00a0\u00a03-ch morgownik\u00f3w, to jest takich, co na jednym morgu gruntu siedz\u0105. Dym\u00f3w ma 57. Ludno\u015bci wszystkiej, opr\u00f3cz dzieci nie maj\u0105cych jeszcze lat o\u015bmiu, jest 306 dusz; w tej liczbie umiej\u0105cych czyta\u0107 znajduje si\u0119 181, a takich, co napisa\u0107 potrafi\u0105, 51. Nie umiej\u0105cych czyta\u0107 ani pisa\u0107 jest 125. Szko\u0142\u0119 mamy w gminie,\u00a0 we wsi Kadzidle, kt\u00f3r\u0105 co\u00a0 rok op\u0142acamy. Ale c\u00f3\u017c z tego, kiedy do niej mamy 10 wiorst! Z tego powodu ani jedno dziecko od nas w niej si\u0119 nie uczy, tylko sami jak mo\u017cera\u2019 staramy si\u0119, aby swoje dzieci o\u015bwieca\u0107. I jako\u015b przy pomocy Bo\u017cej wi\u0119cej nas jest czytelnych, ni\u017c nieo\u015bwieconych, bo teraz, dzi\u0119ki Bogu, lepi<\/i><\/span><\/strong>ej<\/i><\/span><\/strong> lud bierze si\u0119 do nauki, ni\u017ali pierwej. Spodziewam si\u0119, \u017ce za 10 lat zaledwie ju\u017c czwarta cz\u0119\u015b\u0107 zostanie tych ciemnych, co to tylko g\u0142owami potrz\u0105saj\u0105 i m\u00f3wi\u0105: \u201eCo tam uczy\u0107 si\u0119! m\u00f3j dziad i ojciec nie byli uczeni, a chleb jedli<\/i><\/span><\/strong>!\u201d2<\/sup><\/a> \u2013 <\/span><\/strong>tak o o\u015bwiacie na terenie wioski pisa\u0142 J\u00f3zef Paw\u0142owski z Olszewki na \u0142amach Gazety \u015awi\u0105tecznej,.<\/span><\/strong><\/p>\n

Now\u0105 szko\u0142\u0119 w wiosce pobudowano w 1920 roku. W\u00f3<\/span><\/span>w<\/span><\/span>czas jej kierownikiem by\u0142 Stanis\u0142aw Kubrak3<\/sup><\/a>. <\/span><\/span>W roku szkolnym 19205\/26 mia\u0142a 2 izby o powierzchni 103,2 m<\/span><\/span>24<\/a><\/span><\/sup><\/span>. W <\/span><\/span>1926 roku kierownikiem szko\u0142y by\u0142 <\/span><\/span>Boles\u0142aw R\u0105owski<\/span><\/span>, pracowa\u0142o w niej 2 nauczycieli, uczy\u0142o si\u0119 86 uczni\u00f3w5<\/sup><\/a><\/span><\/span> Pracowali w niej m.in. Maria i Mieczys\u0142aw Gudz (1929), Koczo\u0144 <\/span><\/span>odszed\u0142 w 19296<\/sup><\/a><\/span><\/span>, <\/span><\/span>Nauczycielka Maria <\/span><\/span>Gudz pracowa\u0142 w szkole w 1933 i 19347<\/sup><\/a>. <\/span><\/span>W roku szkolnym 1925\/26 w miejscowo\u015bci tej funkcjonowa\u0142a szko\u0142a z <\/span><\/span>2 izbami lekcyjnymi <\/span><\/span>o powierzchni <\/span><\/span>103,8<\/span><\/span> m<\/span><\/span>2…<\/span><\/sup><\/span>Dodatkowo by\u0142y w niej 2 pomieszczenia dla nauczycieli. U<\/span><\/span>cz\u0119szcza\u0142o do niej <\/span><\/span>87<\/span><\/span> uczni\u00f3w. <\/span><\/span>Pracowa\u0142<\/span><\/span>o <\/span><\/span>w niej <\/span><\/span>2<\/span><\/span> nauczyciel, a tygodniowo by\u0142o <\/span><\/span>64<\/span><\/span> godzin<\/span><\/span>y<\/span><\/span> zaj\u0119\u0107. <\/span><\/span>Szko\u0142a mia\u0142a 208 m<\/span><\/span>2 <\/span><\/sup><\/span>powierzchni <\/span><\/span>w roku szkolnym 1930\/31<\/span><\/span>8<\/sup><\/a>. <\/span><\/span>W poszczeg\u00f3lnych latach ilo\u015b\u0107 uczni\u00f3w przedstawia\u0142a si\u0119 nast\u0119puj\u0105co: 1922- 43, 1923 \u2013 57. 1924 \u2013 46, 1925 \u2013 55, 1930 \u2013 1109<\/sup><\/a>.<\/span><\/span><\/span><\/p>\n

Pod Deklaracj\u0105 Podziwu i Przyja\u017ani dla Stan\u00f3w Zjednoczonych, w podzi\u0119ce za pomoc w stanowieniu Niepodleg\u0142ej, <\/span>w 1926 roku <\/span>podpisali si\u0119 uczniowie szko\u0142<\/span>y: Wincenty Pierzcha\u0142a, W\u0142adys\u0142aw Kilimon, Aleksander Augustyniak, J\u00f3zef Mierzejewski, Aleksander Wo\u0142osz, J\u00f3zef Wo\u0142osz, Halina B\u0105kowska, W\u0142adys\u0142awa Wo\u0142osz, Czes\u0142awa Wo\u0142osz, Czes\u0142awa Kra\u015bniewska, W\u0142adys\u0142awa Wyszo\u0142mirska, Czes\u0142awa Wo\u0142osz, Julia Cuchta, Stanis\u0142awa Laskowska, Aleksandra Wo\u0142osz, Czes\u0142aw Dobek, Aleksander Dawid, Antoni Kaliszewski, J\u00f3zef Wo\u0142osz, Damazy Pierzcha\u0142a, Czes\u0142aw La\u0107kowski, Genowefa Gers, Stanis\u0142awa Wo\u0142osz, Stanis\u0142aw Paw\u0142owski, Stefan Pianka, W\u0142adys\u0142awa Prusaczyk, Genowefa Wo\u0142osz, Anna Wo\u0142osz, Stanis\u0142awa Horoszewska, Genowefa Ciak, J\u00f3zefa Wo\u0142osz, Wincenty Gers, Stanis\u0142awa Grygorczyk, Stanis\u0142aw Pi\u0105tkowski, Jadwiga Lenkiewicz, Stefania Kluczkowska10<\/sup><\/a><\/span><\/span><\/span><\/span><\/p>\n

\n

1<\/a>J.Kijowski, Historia Lelisa w \u201eWie\u015bciach Gminnych\u201d<\/i>, Lelis 18.11.2021, referat w zbiorach autora.<\/p>\n<\/div>\n

\n

2<\/a>\u201eGazeta \u015awi\u0105teczna\u201d, R6, nr 26(286) z 1886 roku,<\/span><\/span><\/span> Z parafii ostro\u0142\u0119ckiej, s. 5.<\/span><\/span><\/p>\n<\/div>\n

\n

3<\/a>J. Kijowski, Dzieje\u2026, s.121.<\/p>\n<\/div>\n

\n

4<\/a>W Jemielity, Szkolnictwo powszechne\u2026<\/i>, s.65.<\/p>\n<\/div>\n

\n

5<\/a>www.polska1926.pl<\/a>, [dost\u0119p:10.06.2026 r.].<\/p>\n<\/div>\n

\n

6<\/a>W Jemielity, Szkolnictwo powszechne\u2026<\/i>, s.61.<\/p>\n<\/div>\n

\n

7<\/a>Tam\u017ce, s.61.<\/p>\n<\/div>\n

\n

8<\/a>Szko\u0142y Powszechne\u2026<\/i>.,s. 205.<\/p>\n<\/div>\n

\n

9<\/a>W Jemielity, Szkolnictwo powszechne\u2026, s.57.<\/p>\n<\/div>\n

\n

10<\/a>www.polska1926.pl<\/a>, [dost\u0119p:11.06.2026 r.].<\/p>\n<\/div>\n

<\/div>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Olszewka Jerzy Kijowski pisa\u0142: \u201e…Szkolnictwo w Olszewce si\u0119ga jeszcze XIX wieku\u00a0\u2013 dowiadujemy si\u0119 z kolejnych informacji z cyklu \u201eO\u015bwiata w gminie\u2019 zamieszczonym w numerze 5 (8) z sierpnia 2006 r. \u2013\u00a0nauka odbywa\u0142a si\u0119 w\u00f3wczas w domach prywatnych. Na pocz\u0105tku XX wieku w centrum wsi powsta\u0142 okaza\u0142y budynek o ciekawej architekturze z przeznaczeniem na szko\u0142\u0119. W latach mi\u0119dzywojennych pracowa\u0142o w nim… Read more »<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":15437,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[3],"tags":[],"class_list":["post-46864","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-aktualnosci"],"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/edabrowka.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/46864","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"http:\/\/edabrowka.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/edabrowka.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/edabrowka.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/edabrowka.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=46864"}],"version-history":[{"count":2,"href":"http:\/\/edabrowka.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/46864\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":46866,"href":"http:\/\/edabrowka.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/46864\/revisions\/46866"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/edabrowka.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/15437"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/edabrowka.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=46864"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/edabrowka.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=46864"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/edabrowka.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=46864"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}