{"id":46899,"date":"2026-10-11T06:11:55","date_gmt":"2026-10-11T04:11:55","guid":{"rendered":"https:\/\/edabrowka.net\/?p=46899"},"modified":"2026-10-11T06:11:55","modified_gmt":"2026-10-11T04:11:55","slug":"dzieje-gminnej-oswiaty-cd-szafarczyska","status":"publish","type":"post","link":"http:\/\/edabrowka.net\/?p=46899","title":{"rendered":"Dzieje gminnej o\u015bwiaty cd. – Szafarczyska"},"content":{"rendered":"\n

Szafarczyska<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Pierwsza wzmianka o istnieniu szko\u0142y w wiosce pochodzi z 1891 r. Zapis o istnieniu szko\u0142y w Szafarczyskach znajduje si\u0119 w aktach Powszechnego Spisu w Cesarstwie Rosyjskim z 1897 roku. Budynek szkolny sk\u0142ada\u0142 si\u0119 z 1 izby lekcyjnej i 1 mieszkania dla nauczyciela i by\u0142 murowany. By\u0142a to szko\u0142a carska. Budynek zosta\u0142 zniszczony w czasie II wojny \u015bwiatowej. W\u00f3wczas w gminie Nasiadki na 5863 mieszka\u0144c\u00f3w zamieszka\u0142ych w 23 wioskach, z kt\u00f3rych najdalsza oddalona by\u0142a  o ponad 20 km od siedziby szko\u0142y, by\u0142o tylko 25 uczni\u00f3w. Wioska liczy\u0142a w\u00f3wczas 154 mieszka\u0144c\u00f3w1<\/sup><\/a>.<\/p>\n\n\n\n

Dane roku 1922 m\u00f3wi\u0105 o szkole z 1 klas\u0105  i 44 uczniami. Lata nast\u0119pne przedstawiaj\u0105 si\u0119 nast\u0119puj\u0105co: rok 1922 \u2013 44 uczni\u00f3w. 1923 \u2013 44 uczni\u00f3w , rok 1924 \u2013 49 uczni\u00f3w, rok 1925 \u2013 67 uczni\u00f3w, rok 1930 \u2013 64 uczni\u00f3w2<\/sup><\/a>.<\/p>\n\n\n\n

W roku szkolnym 1925\/26 w miejscowo\u015bci tej funkcjonowa\u0142a szko\u0142a z 1 izb\u0105 o powierzchni 66,3 m2.<\/sup> oraz jednym pomieszczeniem dla nauczyciela. Budynek by\u0142 murowany. Ucz\u0119szcza\u0142o do niej 67 uczni\u00f3w. Tygodniowy wymiar zaj\u0119\u0107 wynosi\u0142 36 godzin. Pracowa\u0142 w niej 1 nauczyciel. Szko\u0142a posiada\u0142a dzia\u0142k\u0119 o powierzchni 0,6 ha, b\u0119d\u0105c\u0105 w u\u017cyciu nauczycieli3<\/sup><\/a>Kierownikiem szko\u0142y w by\u0142 Lewi\u0144ski Edmund Uczyli w niej m.in. W\u0142adys\u0142aw Szumi\u0144ski (1929-34) \u2013 w roku szkolnym 1934\/35 przeniesiony do 2 klasowej szko\u0142y w Wilczewie obw\u00f3d \u0142om\u017cy\u0144ski4<\/sup><\/a>, Kornelia Soko\u0142owska (przyby\u0142a w1934 r.), J. Tomaszewska (1936 r.)5<\/sup><\/a>. Do szko\u0142y ucz\u0119szcza\u0142y tak\u017ce dzieci z Nasiadk.<\/p>\n\n\n\n

W 1926 roku kierownikiem szko\u0142y by\u0142 Adam Liss, szko\u0142a liczy\u0142a 3 oddzia\u0142y i uczy\u0142o si\u0119 w niej 60 uczni\u00f3w6<\/sup><\/a>. Powierzchnia 1 w\u0142asnej sali lekcyjnej szko\u0142y w roku szkolnym 1930\/31 wynosi\u0142a 68 m2<\/sup>7<\/sup><\/a>. Pod Deklaracj\u0105 Podziwu i Przyja\u017ani dla Stan\u00f3w Zjednoczonych, w podzi\u0119ce za pomoc w stanowieniu Niepodleg\u0142ej znajduj\u0105 si\u0119 podpisali si\u0119 uczniowie: Franciszek Parzych, Stanis\u0142aw Kaczy\u0144ski, Wincenty Wiski, W\u0142adys\u0142aw D\u00f3re\u0144ski, J\u00f3zef Wiski, Aleksander D\u00f3re\u0144ski, W\u0142adys\u0142aw Szczube\u0142ek, Czes\u0142aw Mrozek, Boles\u0142aw Kaczy\u0144ski, Czes\u0142aw Orze\u0142ek, W\u0142adys\u0142aw Parzych, Antoni Gontarz, Maria Czy\u017cewska, Aleksandra Parzych, Bronis\u0142awa Gontarz, Aleksandra D\u00f3re\u0144ska, Genowefa Gudelska, Stanis\u0142awa Depta, Julia Marczak, Helena Wiska, Stanis\u0142aw Gudelski, Aleksander Gawrych, Czes\u0142aw Wiski, Walenty P\u0119dzich, Walenty Kaliszewski, W\u0142adys\u0142aw Zy\u015bk, Aleksander Gontarz, Marian P\u0119dzich, Henryk Laskowski, Stanis\u0142aw Marcinkowski, Stanis\u0142awa Lutrzykowska, Aleksandra Mamajek, Maria Mure\u0144ska, Franciszka Przygoda, J\u00f3zefa Tercyjak, Zofia Szczube\u0142ek, Maria Parzych, Stanis\u0142awa Podkaj, Maria Zera, W\u0142adys\u0142awa Zera, Czes\u0142awa Marczak, Janina Malewska, Anna Gawrych, Katarzyna Gontarz, J\u00f3zefa Laskowska, Stefania Wiska, J\u00f3zefa Wiska, Anastazja Kaliszewska, Czes\u0142aw Brzostek, Marian Ziomak, Eugeniusz Marcinkowski, Stefan Marcinkowski, Edward Wiski, J\u00f3zef Kruczyk, Stefan Prusi\u0144ski, Stanis\u0142aw Kruczyk, Feliks Pupiecki, W\u0142adys\u0142awa Wo\u0142osz, Aleksander Lutrzykowski, Roch Laskowski, Adam Lisy, Stefan Wiski, Antoni Borkowski, Walenty Pi\u0144dzik, Rozalia Kowalicka, Konstanty Mamczak, Anastazja Parzych, Stefania Ziomak, Jadwiga Parzych, Marianna Kacze\u0144ska, Wiktoria Mazewska, Rozalia P\u0119dzich, Stefania Marzewska, J\u00f3zefa Tercjak, Czes\u0142awa Laskowska, Anastazja Parzych, Stefania Kaliszewska, Antonina Kaliszewska, Adam Laskowski, Boles\u0142aw Laskowski, Feliks Parzych, Czes\u0142aw Parzych, Konstanty Zaniewski, Aleksander Parzych, Antoni Kaliszewski, Czes\u0142aw Laskowski, Feliks Nasiatka, Marianna Potkajowa, Helena Potkajowa, Franciszek Mrozek, Leonora Staszkiewicz, Katarzyna Nasiatka, Leonora Wiska, J\u00f3zefa Parzych, Wincenty Szewczyk, Marianna Wiska, Franciszka Wiska, Bronis\u0142awa Wiska, W\u0142adys\u0142awa Tercjak, Aleksander Tercjak, Antonina Tercjak, Franciszka Wiska, Marianna Osowska, Stanis\u0142awa Szewczyk, Bronis\u0142awa Wiska, Walenty Wiski, Wiktor Laskowski, Franciszek Baldek, J\u00f3zefa Gawrych8<\/sup><\/a>.<\/p>\n\n\n\n

1<\/a>www.cejs.icm.edu.pl<\/u><\/a>, www.otn.ostroleka.pAdam Czes\u0142aw Dobro\u0144ski, Powiat ostro\u0142\u0119cki w guberni \u0142om\u017cy\u0144skiej, Uniwersytet w Bia\u0142ymstoku,<\/em> [w] Zeszyty Naukowe OTN Ostro\u0142\u0119ka 2022,<\/em> s.115, [dost\u0119p:14.06.2026 r.].<\/em><\/p>\n\n\n\n

2<\/a>W Jemielity, Szkolnictwo powszechne<\/em>\u2026, s.59.<\/p>\n\n\n\n

3<\/a>Szko\u0142y Powszechne\u2026, s. 206.<\/p>\n\n\n\n

4<\/a>Dziennik Urz\u0119dowy Kuratorium Okr\u0119gu Szkolnego Brzeskiego, wrzesie\u0144 1934, R.XI, nr 7-95, s.467.<\/p>\n\n\n\n

5<\/a>W Jemielity, Szkolnictwo powszechne\u2026,<\/em> s.62.<\/p>\n\n\n\n

6<\/a>www.polska1926.pl<\/a>, [dost\u0119p:11.06.2026 r.].<\/p>\n\n\n\n

7<\/a>W Jemielity, Szkolnictwo powszechne\u2026, s.65.<\/p>\n\n\n\n

8<\/a>www.polska1926.pl<\/a>, [dost\u0119p:11.06.2026 r.].<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Uczniowie szko\u0142y w Szafarczyskach na tle budynku szko\u0142y.<\/p>\n\n\n\n

Zdj\u0119cie w zasobach pa\u0144stwa Waldemara i Marianny P\u0119dzich z Szafarczysk,<\/p>\n\n\n\n

„Zdj\u0119cie archiwalne poddane cyfrowej renowacji i koloryzacji z wykorzystaniem sztucznej inteligencji. Kolory maj\u0105 charakter interpretacyjny i zosta\u0142y odtworzone na podstawie widocznych detali fotografii.”<\/p>\n

<\/div>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Szafarczyska Pierwsza wzmianka o istnieniu szko\u0142y w wiosce pochodzi z 1891 r. Zapis o istnieniu szko\u0142y w Szafarczyskach znajduje si\u0119 w aktach Powszechnego Spisu w Cesarstwie Rosyjskim z 1897 roku. Budynek szkolny sk\u0142ada\u0142 si\u0119 z 1 izby lekcyjnej i 1 mieszkania dla nauczyciela i by\u0142 murowany. By\u0142a to szko\u0142a carska. Budynek zosta\u0142 zniszczony w czasie II wojny \u015bwiatowej. W\u00f3wczas w gminie… Read more »<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":15437,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[3],"tags":[],"class_list":["post-46899","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-aktualnosci"],"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/edabrowka.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/46899","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"http:\/\/edabrowka.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/edabrowka.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/edabrowka.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/edabrowka.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=46899"}],"version-history":[{"count":1,"href":"http:\/\/edabrowka.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/46899\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":46901,"href":"http:\/\/edabrowka.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/46899\/revisions\/46901"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/edabrowka.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/15437"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/edabrowka.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=46899"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/edabrowka.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=46899"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/edabrowka.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=46899"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}