{"id":4711,"date":"2017-12-11T13:01:37","date_gmt":"2017-12-11T12:01:37","guid":{"rendered":"http:\/\/barc-dabrowka.pl\/?p=4711"},"modified":"2017-12-11T13:01:37","modified_gmt":"2017-12-11T12:01:37","slug":"zwyczaje-adwentowe","status":"publish","type":"post","link":"http:\/\/edabrowka.net\/?p=4711","title":{"rendered":"Zwyczaje adwentowe"},"content":{"rendered":"

Dzi\u015b, czas oczekiwania na przyj\u015bcie Jezusa zosta\u0142 ogo\u0142ocony. Jest w nim wiele krzyku, bieganiny. Nasi przodkowie przeznaczali go na duchowe przygotowanie. Ten czas pojmowali jako wielkie wydarzenie. Skupiali si\u0119 na tym, by si\u0119 wyciszy\u0107. Robili wszystko, \u017ceby przywita\u0107 Nowonarodzonego czystym sercem i z rado\u015bci\u0105.<\/h2>\n

Czas oczekiwania zaznaczano w przestrzeni publicznej, jakimi s\u0105: parafia, rodzina, dom. Ludzie t\u0142umnie uczestniczyli w roratach. W\u0119drowali do \u015bwi\u0105ty\u0144 wiele kilometr\u00f3w, niekiedy w zaspach, rodzice zabierali ze sob\u0105 male\u0144kie dzieci, szko\u0142y publiczne wys\u0142a\u0142y ca\u0142e klasy. Id\u0105c na roraty, ludzie o\u015bwietlali przestrze\u0144 \u015bwiec\u0105 nazywan\u0105 roratk\u0105. By\u0142 to jeden z rekwizyt\u00f3w polskiego Adwentu tak, jak \u015bwieca jest rekwizytem ka\u017cdego cz\u0142owieka od jego narodzin po ostatnie tchnienie.<\/h2>\n

Podczas Adwentu nie spieszono si\u0119, nie sprz\u0105tano dom\u00f3w przez ca\u0142e cztery tygodnie. Ten czas oczekiwania\u00a0charakteryzowa\u0142 si\u0119 cisz\u0105, rado\u015bci\u0105 z przyj\u015bcia nowego \u017cycia. \u015apiewano w\u00f3wczas wy\u0142\u0105cznie pie\u015bni adwentowe. W niekt\u00f3rych regionach, w tym i na Kurpiach, \u201eotr\u0105bywano adwent\u201d na ligawkach. Organizowano nawet konkursy na nut\u0119 adwentow\u0105.<\/h2>\n

O ligawkach pisa\u0142 badacz kultury staropolskiej Zygmunt Gloger: Ligawka, legawka, wielka drewniana tr\u0105ba, instrument muzyczny wiejski, pod go\u0142em niebem tylko u\u017cywany, mo\u017ce najstarszy z narz\u0119dzi muzycznych w Polsce. Arab Al-Bekri, pisz\u0105cy o Polsce i S\u0142owianach w wieku X i XI, tak si\u0119 wyra\u017ca o ich muzyce: \u201eMaj\u0105 r\u00f3\u017cne instrumenta ze strunami i d\u0119te. Maj\u0105 instrument d\u0119ty, kt\u00f3rego d\u0142ugo\u015b\u0107 przechodzi 2 \u0142okcie\u201d. By\u0142a to niew\u0105tpliwie ligawka. Ligawka dzisiejsza, d\u0142uga na kilka st\u00f3p, czasem prosta, cz\u0119\u015bciej nieco \u0142ukowata, w szerszym ko\u0144cu kilka cali \u015brednicy maj\u0105ca, w w\u0119\u017cszym do ust zako\u0144czona kr\u00f3tkim lejkiem. G\u0142os jej przenikliwy, podobny nieco do tonu oboja, lubo ostrzejszy i znacznie silniejszy.<\/h2>\n

Nazwa ligawki pochodzi od legania, czyli opierania jej (zwykle na p\u0142ocie) podczas tr\u0105bienia, w\u0142a\u015bciwa bowiem ligawka, 2 do 3 \u0142okci d\u0142uga, jest zbyt ci\u0119\u017ck\u0105, aby gra\u0107 mo\u017cna by\u0142o na niej swobodnie bez oparcia. St\u0105d nazwa ta nie stosowa\u0142a si\u0119 do ma\u0142ych tr\u0105bek pastuszych. Kluk w swojem dziele o ro\u015blinach w XVIII w. powiada, \u017ce \u201eligawki pastuch\u00f3w bywaj\u0105 osowe i wierzbowe\u201d. Na Mazowszu i Podlasiu w ka\u017cdej wsi miewano po kilka ligawek i dot\u0105d jeszcze niekt\u00f3rzy maj\u0105. W lasach nawo\u0142ywano niemi byd\u0142o, a przy domu grano codziennie ca\u0142y adwent, dobywaj\u0105c uroczyste tony g, c, e, g, c, a, g, c, i t. p., dla przypomnienia s\u0105du ostatecznego, do kt\u00f3rego pobudk\u0119 zatr\u0105bi \u015bwiatu archanio\u0142. G\u0142os ligawki w cichy pogodny wiecz\u00f3r zimowy, podczas Adwentu, s\u0142ysze\u0107 mo\u017cna w odleg\u0142o\u015bci p\u00f3\u0142milowej<\/h2>\n
<\/div>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Dzi\u015b, czas oczekiwania na przyj\u015bcie Jezusa zosta\u0142 ogo\u0142ocony. Jest w nim wiele krzyku, bieganiny. Nasi przodkowie przeznaczali go na duchowe przygotowanie. Ten czas pojmowali jako wielkie wydarzenie. Skupiali si\u0119 na tym, by si\u0119 wyciszy\u0107. Robili wszystko, \u017ceby przywita\u0107 Nowonarodzonego czystym sercem i z rado\u015bci\u0105. Czas oczekiwania zaznaczano w przestrzeni publicznej, jakimi s\u0105: parafia, rodzina, dom. Ludzie t\u0142umnie uczestniczyli w roratach…. Read more »<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":633,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[3,2,4],"tags":[],"class_list":["post-4711","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-aktualnosci","category-ciekawostki","category-historia"],"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/edabrowka.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4711","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"http:\/\/edabrowka.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/edabrowka.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/edabrowka.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/edabrowka.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=4711"}],"version-history":[{"count":0,"href":"http:\/\/edabrowka.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4711\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/edabrowka.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/633"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/edabrowka.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=4711"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/edabrowka.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=4711"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/edabrowka.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=4711"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}