![\"kurpie3[1]\"](\"http:\/\/barc-dabrowka.pl\/wp-content\/uploads\/2018\/04\/kurpie31-300x157.png\")
Bogatsi staraj\u0105 si\u0119 o ryby, kt\u00f3re sma\u017c\u0105 na oleju. Po wieczerzy wigilijnej \u015bpiewano pie\u015bni z kantyczek<\/p>\n„Zwyczaje kurpiowskie nie wszystkie i nie wsz\u0119dzie dotrzyma\u0142y si\u0119 do naszych czas\u00f3w. Tu i \u00f3wdzie uleg\u0142y zmianom, a w niekt\u00f3rych miejscowo\u015bciach zupe\u0142nie zanik\u0142y. Te, kt\u00f3re podaj\u0119, by\u0142y przed laty 50, 30, wiele z nich zmiot\u0142a wojna, cz\u0119\u015b\u0107 za\u015b przetrwa\u0142a do obecnych czas\u00f3w.i<\/p>\n
W wiele zwyczaj\u00f3w obfituje okres Bo\u017cego Narodzenia, zwany tu powszechnie godami. Wigilja (wilja, zilija) jest przygotowaniem si\u0119 do \u015bwi\u0105t. Nawet najbiedniejszy stara si\u0119 upiec wtedy placek pszenny, bogatsi piek\u0105 tyle, \u017ce starczy a\u017c do Trzech Kr\u00f3li. Wieczerza wigilijna rozpoczyna si\u0119 op\u0142atkiem, a sk\u0142ada si\u0119 z kilku potraw \u201enie do pary”, zwykle jest \u015bled\u017a, kapusta kwaszona z grzybami, kasza i kluski z makiem, zupa owocowa z miodem \u2014 oto najwa\u017cniejsze potrawy. Bogatsi staraj\u0105 si\u0119 o ryby, kt\u00f3re sma\u017c\u0105 na oleju. Po wieczerzy wigilijnej \u015bpiewano pie\u015bni z kantyczek<\/p>\n
\u201eZ raju pi\u0119knego miasta, Wygnana jest niewiasta”.<\/p>\n
Cz\u0119\u015b\u0107 potraw wraz z op\u0142atkiem daj\u0105 byd\u0142u \u2014 owcom, krowom i wo\u0142om. Wed\u0142ug- podania, nocy tej byd\u0142o prowadzi ze sob\u0105 rozmow\u0119, kt\u00f3r\u0105 nawet ludzie mog\u0105 zrozumie\u0107. Jeden z takich ciekawych wlaz\u0142 \u25a0 \u201ena dr\u0105gi”, gdzie sk\u0142adano siano; Pan B\u00f3g jednak skara\u0142 go za ciekawo\u015b\u0107, gdy\u017c us\u0142ysza\u0142, jak wo\u0142y m\u00f3wi\u0142y, \u017ce \u201ejutro naszego gospodarza wywieziemy na cmentarz”. Jako\u017c gospodarz spad\u0142 z drabiny i w par\u0119 godzin umar\u0142. Od tej pory nikt nie idzie pods\u0142uchiwa\u0107 rozmowy dobytku. Na pasterk\u0119, czy jest w nocy o 12-ej, czy rano do dnia, spiesz\u0105 wszyscy z bli\u017cszych i dalszych okolic, niekiedy z pochodniami, latarkami lub \u0142uczywem, je\u017celi bardzo ciemno. Pierwszego dnia \u015bwi\u0105t rzucano w ko\u015bciele grochem z ch\u00f3ru na modl\u0105cych si\u0119: na dobry urodzaj. W ko\u015bcio\u0142ach stawiano jase\u0142ka, z kt\u00f3rych w dawne lata najpi\u0119kniejsze by\u0142y w Myszy\u0144cu, postacie bowiem ubrane by\u0142y w str\u00f3j kurpiowski. W okresie \u015bwi\u0105tecznym urz\u0105dzano r\u00f3\u017cne kol\u0119dowanie. Ch\u0142opcy biedni chodz\u0105 po kol\u0119dzie z gwiazd\u0105 4-ro lub 6-cio ramienn\u0105, robion\u0105 z \u0142ubku przetakowego, ze \u015bwieczk\u0105 wewn\u0105trz. Okna w gwia\u017adzie robi\u0105 z kolorowego papieru. Ch\u0142opcy chodz\u0105 pod okna, lub po domach, obracaj\u0105 gwiazd\u0119 na osi i \u015bpiewaj\u0105 kol\u0119dy: \u201eW\u015br\u00f3d nocnej ciszy”, \u201eZ narodzenia Pana” itp. Dawniej chodzono po kol\u0119dzie wi\u0119kszemi gromadami 8\u201410 os\u00f3b, nawet bogatszych, razem ch\u0142opcy i dziewcz\u0119ta. \u015apiewali przytem pod oknami:<\/p>\n
\u201eDzieci\u0105tko si\u0119 narodzi\u0142o,
\nWszystek \u015bwiat uweseli\u0142o”<\/p>\n
za co, otrzymywali ko\u0142acze, pieni\u0105dze i t. p. a wieczorem urz\u0105dzali wsp\u00f3ln\u0105 zabaw\u0119.<\/p>\n
Chodzili po kol\u0119dzie przed laty kilkunastu starsi grajkowie wiejscy, zwykle we trzech, maj\u0105c skrzypce, basetl\u0119 i klarnet. Kol\u0119dowali tak przez ca\u0142e tygodnie, zbieraj\u0105c datki i pocz\u0119stunki.<\/p>\n
M\u0142odzie\u017c \u017cwawsza i zdolniejsza, po lat kilkana\u015bcie, a nawet zupe\u0142nie doros\u0142a \u2014 przebiera si\u0119 \u201ew kr\u00f3le” i chodz\u0105c po chatach \u201eprzedstawia kr\u00f3la Heroda”, odgrywaj\u0105c rodzaj dramatu biblijnego. W sk\u0142ad ca\u0142ej tej grupy wchodz\u0105: kr\u00f3l Herod, feldmarsza\u0142ek, dw\u00f3ch ze stra\u017cy przybocznej (\u201ekozak\u00f3w”), anio\u0142, \u015bmier\u0107, dziad, \u017cyd i niekiedy diabe\u0142. Zanim \u201ekr\u00f3le” wejd\u0105 do czyjej chaty, wyprawiaj\u0105 najpierw feldmarsza\u0142ka, kt\u00f3ry, wchodz\u0105c, zapytuje gospodarzy: \u201eCzy pozwolicie pa\u0144stwo kr\u00f3la Heroda sprezentowa\u0107?” O ile gospodarze zezwol\u0105, kr\u00f3le odgrywaj\u0105 sw\u00f3j dialog, \u015bpiewaj\u0105 kol\u0119dy, a na ko\u0144cu co\u015b weso\u0142ego. Z otrzymanych datk\u00f3w pieni\u0119\u017cnych urz\u0105dzaj\u0105 sobie zabaw\u0119, o ile przedtem sobie nie podchmiel\u0105, a przytem si\u0119 nie pobij\u0105 i nie podr\u0105 na sobie kr\u00f3lewskich kostium\u00f3w, co si\u0119 niekiedy zdarza.<\/p>\n
W czasie god\u00f3w \u015bpiewano kol\u0119dy z kantyczek; w tym celu do znanego \u015bpiewaka zbierali si\u0119 s\u0105siedzi, niekiedy do trzydziestu os\u00f3b i \u015bpiewali wsp\u00f3lnie czy to kol\u0119dy powa\u017cne, czy tylko domowe. Kol\u0119dy weso\u0142e i dosy\u0107 swawolne (jakie s\u0105 w dawnych kantyczkach) \u015bpiewa\u0142a m\u0142odzie\u017c i na zabawach.<\/p>\n
W trzeci dzie\u0144 \u015bwi\u0105t, rano na mszy w niekt\u00f3rych parafiach ksi\u0105dz cz\u0119stowa\u0142 zebranych w ko\u015bciele winem z kielicha, na ch\u00f3rze za\u015b \u015bpiewano \u201eGody w Kanie Galilejskiej”. Podanie g\u0142osi\u0142o, \u017ce w noc, poprzedzaj\u0105c\u0105 ten dzie\u0144, woda w studniach zamienia si\u0119 w wino, kt\u00f3re mo\u017cna zaczerpn\u0105\u0107 o godzinie 12-ej w nocy, o ile jest si\u0119 godnym tego cudu. Podobno jedna dziewczyna przynios\u0142a kube\u0142 takiego wina, co gdy spr\u00f3bowano, noszono z tej\u017ce studni kub\u0142ami do garnk\u00f3w i beczek, ale za chciwo\u015b\u0107 wszystkie wino zamieni\u0142o si\u0119 znowu w wod\u0119”.<\/p>\n
Kurpie – Adam Ch\u0119tnik – cz\u0119\u015b\u0107 9<\/p>\n
„Zwyczaje kurpiowskie nie wszystkie i nie wsz\u0119dzie dotrzyma\u0142y si\u0119 do naszych czas\u00f3w. Tu i \u00f3wdzie uleg\u0142y zmianom, a w niekt\u00f3rych miejscowo\u015bciach zupe\u0142nie zanik\u0142y. Te, kt\u00f3re podaj\u0119, by\u0142y przed laty 50, 30, wiele z nich zmiot\u0142a wojna, cz\u0119\u015b\u0107 za\u015b przetrwa\u0142a do obecnych czas\u00f3w.i W wiele zwyczaj\u00f3w obfituje okres Bo\u017cego Narodzenia, zwany tu powszechnie godami. Wigilja (wilja, zilija) jest przygotowaniem si\u0119 do… Read more »<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":9907,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[2],"tags":[],"class_list":["post-9905","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-ciekawostki"],"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/edabrowka.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/9905","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"http:\/\/edabrowka.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/edabrowka.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/edabrowka.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/edabrowka.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=9905"}],"version-history":[{"count":0,"href":"http:\/\/edabrowka.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/9905\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/edabrowka.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/9907"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/edabrowka.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=9905"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/edabrowka.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=9905"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/edabrowka.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=9905"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}