„Z
iemta Kurpiów leży na północ od środkowego biegu Narwi, nad Jej prawymi dopływami. Ze wachodu sięga po Kolno, z zachodu po Piza- snysz, od północy graniczy z ziemią Mazurów Prusy Wschodnie*. Przestrzeń pomiędzy dopływami Narwi, w niedawnej przeszłości pokryta bo>ami i lasami, obejmowała; nad Pisą — puszczę Nowogrodzką, nad Szkwą — puszczę Szkwańssą, nad Bozogą i Omulwią puszczę Myszyniecką. , Puszcze te zamieszkane są przez Kurpiów. Jest to ludność rdzennie polska, przybyła z Mazowsza, bądź też z Prus Książęcych. Kurpie byli zawsze ludem wolnym, z czego do dziś są niezmiernie dumni. Rządzili się własnym prawem tak zwanym bartnem, które zostało po raz pierwszy spisane w 1559 roku. Po<a bartnictwem i łowiectwem Kurpie trudnili się 
rybołówstwem i kopaniem bursztynu, z którego wyrabiano paciorki, serduszka i krzyżyki. W dziejach ojczystych zapisali się Kurpie jako dobrzr patrioci oraz znakomici wojownicy i strzelcy. I tak w 1708 r. stawili zacięty opór królowi szwedzkiemu Karolowi XII, przedzierającemu się przez puszczę z Torunia do Urodna, niszcząc mu całą armię. Karol XII, który ledwie uszedł z życiem szukając schronienia u wojewody Szczuki w Szczuczynie, mszcząc kię, spalił największe wówczas osiedle kurpiowskie Myszyniec. Kurpie mają własną kulturę duchową i mat“rialną. Mają swój własny wyraz w sztuce budownictwa drewnianego chałup i kościołów oraz zdobnictwa. t harakterystyczna dla w>i kurpiowskiej jest budowa chałup szczytami do drogi, w których umieszczone są zwykle dwa małe okna z okiennicami malowanymi we wzory. Wejście z boku. Chałupa odgrodzona jest od drogi wiejskiej parkanem, za któn m rosną kwiaty, brzozy lub śliwy. Szczyt jest główną ozdobą chałupy ku p owskiej. Mowa kurpiowska jest dialektem mazurskim, oryginalnym z powodu zmiękczania niektórych spółgłosek. Na przykład psies, bzieda, psiwo”.
Żródło: Wiarus 01.01.1938 rok
