…jedno uczucie, jedna myśl. jedno pragnienie, jedna żądza wszystkich nas ożywiać powinna: żądza walki z nieludzkim wrogiem, żądza zwalczenia wroga! Do boju więc spiesz, Ludu Polski! Miecz tylko kruszy kajdany niewoli! (z odezwy Tymczasowego Rządu Narodowego do Narodu 1863 r.)
„…Na całym życiu powstańczego żołnierza kładł piętno partyzancki charakter wojny. Co oddział, to od rębny zamknięty świat rządzący się swym i odmennymi prawami i zwyczajami, urabiający sobie własne metody pracy i boju i własne światopogląd na stosunek do społeczeństwa…”
„…Bywały wprawdzie wypadki włamania się z te j służby, były oddziały zanarchizowane np. banda Stamirowskiego która z oddziału partyzanckiego wyrodziła się w zwykłą szajkę bandycką, ale to były tylko nieliczne wyjątki, że na armię narodową rzucać cienia nie mogą…”
„…Ludzie leśni r 1863 wzięli na siebie ciężką walk ę z przewag ą rosyjską, ilościową i techniczną, trzymając ją na twardych grzbietach powyżej roku…”
„…Do powstania i jego spraw lud odnosi się nieufnie, wyczekująco, nadto różnie w różnych okolicach kraju. Podlasie, dzięki mocno zrewolucjonizowanemu duchowieństwu poparło bardzo wcześnie i bardzo czynnie sprawę powstania. To samo można powiedzieć o Kurpiach i o południowych powiatach Królestw a graniczących z Galicją….”
Cyt. Żołnierz powstania 1863 r w: Żołnierz Polski, nr 1, styczeń 1944
