Ścieżki letnich wędrówek zaprowadziły mnie do Sejn. I tu mała ciekawostka. Historia tej miejscowości mówi o powstaniu sejneńskim. Kilka słów o nim.
Rozpoczęło się 23 sierpnia 1919 roku, a zakończyło 28 sierpnia zwycięstwem Polaków. Jest rok 1919. Z Ziemi Sejneńsko-Suwalskiej wycofują się Niemcy. W lipcu 1919 roku Rada Najwyższa Ententy wytycza linię Focha (linia rozdzielająca terytorium Polski i Litwy). Sejny znajdują się po stronie polskiej, czego Litwini nie przyjmują do wiadomości, i czym prędzej zajmują miasto. 16 sierpnia 1919 roku w dowództwie Suwalskiego Okręgu Polskiej Organizacji Wojskowej zapada decyzja o powstaniu. Na przewidywanym terenie starcia siły litewskie liczą około 1200 ludzi – z czego 400 znajduje się w samych Sejnach. POW mobilizuje ok. 900 ludzi.
Powstanie wybucha 23 sierpnia 1919 roku o godz. 3. O0, o o godz. 6 Polacy zdobywają miasto, ale 26 sierpnia z rana w Sejnach znów są Litwini. Po kilku godzinach miasto ponownie jest polskie. Litwini nie poddają się – nacierają 28 sierpnia o godz. 5, ale Polacy odpierają ten atak. I to już koniec – Sejny zostają polskie, Litwini wycofują się poza linię Focha. Straty powstania: 37 osób zabitych, 17 zaginionych, 70 rannych. Liczba ofiar litewskich nieznana. Powstanie upamiętnia granitowy pomnik z 1999 roku. Stoi przy wjeździe do miasta. Jego oficjalna nazwa brzmi: Pomnik Powstania Sejneńskiego i Czynu Niepodległościowego Ziemi Sejneńskiej. Na postumencie widać orła ze wzniesionym jednym skrzydłem, trzymającego w szponach herb Sejn (głowa tura i skrzyżowany miecz z włócznią). Na ścianach cokołu znajdują się symbole jednostek wojskowych biorących udział w walkach o Sejny m.in. 41 suwalskiego pułku piechoty marszałka Józefa Piłsudskiego, wizerunek Matki Boskiej Ostrobramskiej z fragmentem inwokacji „Pana Tadeusza”.
Sejny to także Bazylika Nawiedzenia Najświętszej Maryi Panny, a w niej nieocenionej wartości historycznej, łaskami słynąca figura Matki Boskiej Sejneńskiej z Dzieciątkiem, będąca przedmiotem kultu religijnego w Bazylice Mniejszej p.w. Nawiedzenia Najświętszej Maryi Panny w Sejnach, króluje i patronuje tej ziemi od 1602 roku. Figura należy do jednego z trzech znanych typów figur szafkowych Madonny. Jej powstanie zawdzięczamy nieznanemu rzeźbiarzowi, prawdopodobnie na przełomie XIV i XV wieku, w okresie pobytu Krzyżaków na ziemiach polskich.
