Prawo wybierania sołtysa oraz członków rady sołeckiej przysługuje osobom fizycznym mającym status stałego mieszkańca sołectwa i uprawnionym do głosowania, a nie zebraniu wiejskiemu – przypomniał WSA w Gorzowie.
Prokurator rejonowy zaskarżył do sądu administracyjnego uchwałę w sprawie uchwalenia statutu sołectwa. Zakwestionował zapisy „Sołeckiej Ordynacji Wyborczej”, w którym rada gminy przyznała zebraniu wiejskiemu kompetencje wyboru i odwołania sołtysa i rady sołeckiej oraz poszczególnych jej członków. Wskazał, że regulacje te naruszają przepis art. 36 ust. 2 ustawy o samorządzie gminnym, z którego wynika, że prawo wybierania sołtysa oraz członków rady sołeckiej przysługuje osobom fizycznym mającym status stałego mieszkańca sołectwa i uprawnionym do głosowania.
Zdaniem prokuratora, przyznanie zebraniu wiejskiemu charakteru elekcyjnego, jest sprzeczne także z regulacją art. 36 ust. 1 u.s.g., w którym wyraźnie stwierdzono, że zebranie wiejskie jest w sołectwie organem uchwałodawczym, wykonawczym – sołtys, natomiast działalność sołtysa wspomaga rada sołecka. Ustawodawca wskazując na uchwałodawczy charakter organu jakim jest zebranie wiejskie nie przyznał mu zatem prawa wyboru organów sołectwa.
Prokurator wskazał, że ustawa o samorządzie gminnym (art. 36 ust. 2) nie wprowadza dla ważności wyboru sołtysa oraz rady sołeckiej żadnego kworum. Zatem każde wybory, bez względu na frekwencję, będą ważne i wyłonią sołtysa oraz członków rady sołeckiej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim stwierdził nieważność zakwestionowanych przez prokuratura zapisów statutu sołectwa. Podzielił pogląd prokuratora, że rada gminy niezgodnie z prawem przyznała zebraniu wiejskiemu (jako organowi uchwałodawczemu sołectwa) kompetencji elekcyjnych w odniesieniu do innych organów sołectwa.
Sąd za niezgodny z prawem uznał też zapis określający, że w sprawach nieuregulowanych w statucie sołectwa mają zastosowanie obowiązujące przepisy prawa, postanowienia statutu gminy oraz inne uchwały i zarządzenia organów gminy. WSA wskazał, że nie wszystkie akty prawne wymienione w zakwestionowanym przepisie stanowią źródła prawa, gdyż zgodnie z art. 87 Konstytucji RP nie zalicza się do nich zarządzeń organów gminy oraz te uchwały, które nie mają charakteru powszechnie obowiązującego, czyli aktów, które nie są prawem miejscowym.
Wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim z 4 kwietnia 2019 r. sygn. akt II SA/Go 117/19
Czytaj więcej na Prawo.pl:
https://www.prawo.pl/samorzad/kto-wybiera-soltysa,402532.html
https://www.prawo.pl/samorzad/kto-wybiera-soltysa,402532.html
