Krzysztof Braun zauważył działalność jednego z mieszkańców gminy Lelis – Henryka Kuleszy, etnicznym Kurpiu,który całe swoje życie poświęcił pracy na rzecz zachowania tradycyjnych
kurpiowskich wartości.
„…W sposób zupełnie inny działał w Lelisie Henryk Kulesza. Kurp, urodzony w
Olszynach w 1950 r., wykształcony historyk i nauczyciel w leliskiej szkole. W 1997 r.
zorganizował, z podziwu godnym zapałem i konsekwencją, wiejską/samorządową
placówkę muzealno-edukacyjną: Ośrodek Dziedzictwa Kulturowego Kurpiów w Lelisie
(Ogniewska 2002: 32). W muzeum, którym kierował, zgromadził blisko 2000
eksponatów ilustrujących przyrodę regionu i kulturę materialną Kurpiów215. Ośrodek
cieszył się dużym zainteresowaniem wśród mieszkańców regionu i szkół, jako miejsce
zapoznawania dzieci z kulturą kurpiowską. Dodatkową atrakcją zwiedzania było to, że
opiekun zbiorów prowadził opowieść o eksponatach w gwarze kurpiowskiej. Około
2018 r. Ośrodek został zlikwidowany a zbiory rozproszone. Henryk Kulesza jako
gawędziarz i śpiewak przygotował również w gwarze kurpiowskiej widowisko
teatralne: „W chacie szkwańskiego bartnika – od Zagajnicy Szkwańskiej po
Myszyniecką”, w którym opowiadał o historii i życiu dawnych Kurpiów.
Warte podkreślenia jest to, że w 2009 roku poprosił Instytut Etnologii UW o pomoc w fachowym zinwentaryzowaniu zbiorów. Grupa studentów pod kierunkiem dr Katarzyny Waszczyńskiej skatalogowała zgodnie z obowiązującymi zasadami muzealnymi blisko 1000 eksponatów, zakładając profesjonalny inwentarz…” s. 134
====================
Krzysztof Braun z Uniwersytetu Warszawskiego Wydział Nauk o Kulturze i Sztuce w swej pracy doktorskiej ” Kurpie. Antropologiczno-historyczne studium kształtowania się tożsamości grupowej”, Warszawa 2023, praca pod kierunkiem dr hab Agnieszki Kościańskiej i prof. Katarzyny Waszczyńskiej
