W przededniu kolejnej rocznicy wybuchu Powstania Styczniowego polecam artykuł z Wieści Gminnych zatytułowany „Dąbrowscy kapłani bojownicy”. Ci trzej kapłani uczestniczyli w tym powstaniu i posługiwali pośród naszych przodków. Osoby niezwykłe, oddane Bogu, Kościołowi i Ojczyźnie.
Na grobie jednego z nich wraz z młodym pokoleniem zapaliliśmy dzisiaj znicze pamięci i wdzięczności. Znicze zapłonęły na grobie ks. Placyda Podgórskiego spoczywającego na dąbrowskim cmentarzu.
Po utracie wolności i niepodległości popadając w niewolę trzech ówczesnych sąsiadów, naród polski rozpaczliwie szukał wzmocnienia w tych ciężkich przeżyciach. Znajdował go przede wszystkim pośród duchowieństwa, w którym trwały przykłady patriotyzmu, ofiarnego czynu spełnionego dla Kościoła i Ojczyzny w walkach o wolność: na polu kultury ojczystej, zdobywaniu praw obywatelskich, dla rodzinnego języka, dla szkoły polskiej narodu polskiego. Do czasu utworzenia diecezji łomżyńskiej, co nastąpiło 28. października 1925 roku, Dąbrówka należała do diecezji płockiej, której kapłanom nieobce były patriotyczne związki Kościoła i Ojczyzny.
Pośród nich warto zwrócić uwagę na trzech kapłanów posługujących wówczas w dąbrowskiej parafii. Byli to: ks. Franciszek Chrapkiewicz, ks. Walenty Placyd Podgórski i ks. Edward Adam Umiński. To postacie niezwykłe zarówno na tamte, jak i dzisiejsze czasy. Do dziś dnia grób ks. Walentego Placyda Podgórskiego mamy u siebie w Dąbrówce. Ich patriotyczna postawa stanowi piękny przykład oddawania ,,Cezarowi tego co należy do Cezara, a Bogu co boskie”. Spójrzmy na ich działalność i losy z perspektywy ich miłości do Kościoła i Ojczyzny.
Ks. Franciszek Chrapkiewicz posługiwał w Dąbrówce w latach 1869 -1882. Będąc jeszcze wikariuszem w Świedziebni i Strzygach, a potem administratorem w parafii Rogowo, Mokowo i Sarnowo, dał się poznać jako gorący obrońca idei wolnościowych. W okresie od1. czerwca 1863 r. do 19. listopada tego roku, pełniąc obowiązki proboszcza w Suminie, „ściągał na siebie podejrzenie, że brał udział w powstaniu ‘’. Aresztowany 19. grudnia 1863 r. początkowo przebywał w twierdzy modlińskiej, a następnie został wysłany do miejscowości Chełmogory w guberni archangielskiej, gdzie pozostawał do 16. października 1869 r.. Po otrzymaniu pozwolenia powrotu do kraju osiadł w Dąbrówce. Przeżył 69 lat, w tym 46 lat w kapłaństwie. To pierwszy kapłan zmarły w Dąbrówce (13 luty 1882). Pomimo sprzeciwu mieszkańców Dąbrówki został jednak pochowany w Kadzidle. W okresie posługi kapłańskiej ks. Chrapkiewicza w Dąbrówce zawitał bp płocki Wincenty Teofil Popiel wizytujący w roku 1864i 1868 parafię Kadzidło, który w kaplicy w Dąbrówce odprawił nabożeństwo
Lata 1886 – 1888, to okres pracy przy dąbrowskiej kaplicy ks. Walentego Placyda Podgórskiego. Benedyktyn, chóralista klasztoru w Pułtusku, „w czasie powstania jeździł po wsiach i odprawiał nabożeństwa za poległych powstańców, za co władze wojskowe aresztowały go w styczniu 1863 roku” , Po interwencji bp. Myślińskiego, 28. sierpnia 1863 ksiądz był już wolny. Zmarł 1. kwietnia 1888 roku. Zgodnie ze swą wolą spoczywa na cmentarzu w Dąbrówce. Tutejsza ludność wypełniając wolę lubianego i czczonego kapłana – patrioty, pochowała go przy kaplicy w wy-murowanym grobie, chociaż brak było pozwolenia na cmentarz. Doszło nawet do tego, że aby spełnić ową prośbę, miejscowa ludność Dąbrówki zmuszona była stoczyć walkę na pięści z mieszkańcami Kadzidła i rosyjską policją, którzy to chcieli zabrać zmarłego kapłana do siebie. Po tak demonstracyjnym pogrzebie szanowanego kapłana biskup płocki nakazał zamknąć dąbrowską kaplicę.
Pierwszym proboszczem parafii już p.w. św. Anny w Dąbrówce był ks. Edward Adam Umiński. Posługę kapłańską w wspólnocie parafialnej pełnił w latach1894-1899. Urodził się 8. czerwca 1860 roku w miejscowości Mysłakówek na Mazowszu. Początkowo pracował jako nauczyciel. Święcenia kapłańskie otrzymał w 1888roku. Pierwszą jego placówką był wikariat w Myszyńcu. Zmarł na wiosnę 1937. roku w Nowym Jorku. Prowadził szeroką działalność patriotyczną i społeczną. Podczas rewizji w jego mieszkaniu władze zaborcze znalazły m.in. patriotyczne pisma. Po rewizji kapłan uciekł do Prus, a następnie do Ameryki, gdzie organizował nowe polskie parafie. Redaktor ,,Pielgrzyma’’, kościelny pisarz, historyk, poseł parlamentu amerykańskiego ,działacz społeczno-narodowościowy, redaktor „Głosu Ostrołęckiego”, organizator pielgrzymek amerykańskich Polaków do Rzymu. Podczas jego posługi w Dąbrówce miały miejsce dwa niezwykłe wydarzenia. Były to: drugi pogrzeb ks. W.P. Podgórskiego, który odbył się już uroczyście i oficjalnie w 1897 r. oraz przywiezienie w 1898roku niezwykłego obrazu MB Nieustającej Pomocy z Rzymu do Dąbrówki. Opr. Krzysztof Bulak
