Kilka słów o wiosce Bienduszka

      Możliwość komentowania Kilka słów o wiosce Bienduszka została wyłączona

Bienduszka – wioska należąca do gminy Zbójna woj. podlaskie. W XIX wieku wchodziła w skład gminy Gawrychy. 114 osób mieszkało w niej w roku 1892. W latach 1921–1939 wieś leżała w województwie białostockim, w powiecie kolneńskim./ od 1932 w powiecie ostrołęckim/ gminie Gawrychy. Według Powszechnego Spisu Ludności z 1921 roku zamieszkiwało tu 89 osób w 16 budynkach mieszkalnych. W wyniku agresji Niemiec we wrześniu 1939 miejscowość znalazła się pod okupacją niemiecką. Została włączona w skład III Rzeszy. W latach 1975-1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa łomżyńskiego. Według Narodowego Spisu Powszechnego Ludności i Mieszkań z 2021 roku liczba ludności we wsi Bienduszka to 31. Wieś Bienduszka ma 31 mieszkańców, z czego 45,2% stanowią kobiety, a 54,8% mężczyźni. W latach 1998-2021 liczba mieszkańców zmalała o 43,6%. Według danych archiwalnych pochodzących z Narodowego Spisu Powszechnego Ludności i Mieszkań w 2002 roku we wsi Bienduszka było 15 gospodarstw domowych. Wśród nich dominowały gospodarstwa zamieszkałe przez dwie osoby – takich gospodarstw było 6. Obecnie w wiosce stale zamieszkałych domów jest 10, a łączna ilość stałych mieszkańców wynosi 20.

Początkowo miejscowość należała do parafii rzymskokatolickiej w Nowogrodzie, następnie do parafii Zbójna. Podlegała pod Sąd Grodzki w Kolnie i Okręgowy w Łomży; właściwy urząd pocztowy mieścił się w m. Zbójna. Najmniejsza miejscowość wchodząca w skład parafii p.w. św. Anny w Dąbrówce. Dołączona do niej została tuz po II wojnie światowej. Wpierw należała do parafii Zbójna. W ramach swych „powinności” parafialnych opiekuje się figurą św. Antoniego usytuowaną na Placu Jana Pawła II. Sołtysem w niej jest Pan Sławomir Ratusz. Radę Sołecką tworzą: Kraska Renata i Roicka Grażyna. Graniczy z wioskami: Gąski i Stanisławowo. Ukryta na skraju kompleksu leśnego Nadleśnictwa Nowogród. Nazwa wioski być może pochodzi od słowa „binduga” czyli miejsca spławiania drewna. Biorąc pod uwagę wątpliwą spławność rzeki Szkwa, przypuszczenie to może wydawać się wątpliwe. Starsi mieszkańcy wioski opowiadają, iż bindugą nazywano stare drzewa – sosny, których tu nie brakowało.

Księga chrztów parafii w Ostrołęce z lat 1753-1770  zawiera wpisy trójki dzieci ochrzczonych z miejscowości Biendiuszka par. Nowogród. Są to: Zofia Zduńczyk, Marianna Zawalich i Klara Maltz /prawdopodobnie spolszczone obecne Małż/.Jak podaje prof. Franciszek Piaścik w 1888 roku wioskę zamieszkiwało 21 rodzin m.in. rodziny: Zawalichów, Domalewskich, Gutowskich, Bacławskich, Korzenieckich, Śmiarowskich, Małżów, Podeszwów. Wioska posiadała wspólne pastwiskoo z Gąskami.W latach 90 XX wieku w wiosce funkcjonowała fabryka makaronu.

W krajobrazie miejscowości Bienduszka 14 gm. Zbójna pow. łomżyński woj. podlaskie, mieści się taki oto patriotyczny widok. Przed posesją stoi przydrożny krzyż z 1920 roku, a tuż obok tabliczka z obrazem Wojciecha Kossaka „Apotoeza Wojska Polskiego”. Nad nią chorągiewka biało-czerwona. Wszystko razem daje wiele do myślenia i pobudza do umiłowania Ojczyzny, tej dużej i małej. Przywołany krzyż pierwotnie stał na polu. Po II wojnie światowej został on przeniesiony w obecne miejsce, by upamiętnić miejsce śmierci czwórki dzieci i mieszkańca wioski, którzy zginęli od wybuchu zgromadzonych tu min podczas próby ich rozbrojenia przez tegoż mieszkańca. Bienduszka ma także swój akcent w Bitwie o Anglię. W 1700 osobowym personelu Polskich Sił Powietrznych w Wielkiej Brytanii w latach 1940-1947 służył jako radiooperator plt. Kaczyński Bolesław (Kaye Charles) ur. 30.11.1918 w Bienduszce powiat Łomża. Zmarł 05.07.200. Pochowany w Nottngham, Wlk. Brytania /zdjęcie obok/.

W czasie II wojny światowej w wiosce znajdował się cmentarz niemiecki. Pochowanych tam żołnierzy ekshumowano po zakończeniu działań wojennych. Patriotyczny akcent wioski to również przynależność do AK – Stanisława Zawalicha s. Aleksandra ur. 12.12.1918 ps. „Mściciel”. Będąc w tej typowej podlaskiej rolniczej wiosce warto odwiedzić małe gospodarstwo powstałe powstało z potrzeby serca, w poszukiwaniu ciszy i radości, nosi ono nazwę „Siedlisko Rodzina” Bienduszka 13A. W krajobrazie wioski jest także tzw. „krzyż na górce”, stojący na miejscu pochówku służącej leśnika z Nowogrodu. Była ona Niemką o imieniu Marianna. Na krzyżu widnieje aluminiowa tabliczka z wydziurkowanym napisem: „Rok 1780, Paweł Małż, Walenty, Franciszek 84, Piotr 80, Adam zm. 1982 80″.

 

Słowa podziękowania dla Sławomira Ratusza – Sołtysa wioski Bienduszka za udzieloną pomoc w tworzeniu tekstu. Dziękuję!!!

opr. Krzysztof Bulak


Fot: zbiory własne, https://listakrzystka.pl

 

 

Download PDF