Zachęcajmy do odszukania i przeczytania pracy Adama Chętnika „Jak się lud budził”, Warszawa 1919. Nasz rodak, jako naoczny świadek, opowiada o wydarzeniach z lat 1904-1906, jakie miały miejsce w Nowogrodzie , a dotyczące oświaty.
Na uwagę zasługuję epizod dotyczący obrony tamtejszego wikarego ks. Dargis. Ludność Nowogrodu dowiedziawszy się o rewizji Moskali u księdza, zbrojnie stanęła w obronie swego przyjaciela. Tylko prośby księdza uchroniły Rosjan przed linczem. Ksiądz ten, od tego wydarzenia był jeszcze kilka lat w Nowogrodzie, a potem objął probostwo w Turośli /do 1918 roku, gdzie także pięknie odznaczył się postawą obywatelską. Dzięki jego pracy i funduszom powstało tam szereg placówek oświatowo-społecznych. Po zakończeniu posługi w Turośli, kapłan wyjechał w rejony Suwałk.
