Z radością dowiedziałem się o istnieniu fbokowego konta „Adam Chętnik”. Kurpia z Nowogrodu, bo tak niektórzy określają Adama Chętnika. Z racji wieku nie znalem go osobiście. Jednakże, jego cała spuścizna etnograficzna, pisarska, społeczna, wydawnicza, kulturowa, narodowa, polityczna jest przeogromna. Co zatem ja, mały zwykły człowiek z niewielkiej wioski kurpiowskiej zawdzięczam temu człowiekowi?
Po krótkiej refleksji okazuje się że bardzo dużo. Nie sposób tu wymienić wszystkiego, ale może chociaż kilka słów.
O Adamie Chętniku słyszałem wpierw jedynie jako patronie jednej ze szkół w Ostrołęce oraz Ostrołęckiego Towarzystwa Naukowego, jak również twórcy Skansenu w Nowogrodzie. Bliższe poznanie nastąpiło kilka lat temu, kiedy zamieszkałem w swym domu na rodzinnej wsi. Zainteresowania społeczne i historyczne ukazały mi nieco więcej w tym zakresie.
To dzięki wizytom Adama Chętnika w mojej parafii powstała książeczka jego autorstwa „Dąbrówka. Kościół i parafia w powiecie ostrołęckim” Nowogród pod Łomżą 1937 r. Jest to pewnego rodzaju bardzo cenna monografia wioski z tego okresu. Zawiera ona bardzo wiele istotnych wiadomości z tego okresu. Warto tu wskazać chociażby na kwestie posługi w parafii ks. Walentego Placyda Podgórskiego, czy wątku objawień maryjnych. To właśnie te informacje dały niejako podstawę do wielu wydarzeń jak powstanie Sanktuarium Maryjnego w Dąbrówce, odkrycie udziału ks. Podgórskiego w Powstaniu Styczniowym, czy też istnienia cmentarza z okresu Wielkiej Wojny w Dąbrówce. Dopełnieniem książeczki są bezcenne fotografie.
Na innym miejscu jego twórczości piśmienniczej odnalazłem bezcenne wzmianki o kulturze i życiu ludu puszczańskiego, co ciekawe, wśród nich jest też opis przedwojennego odpustu w mej rodzinnej wiosce i wiele ciekawostek z okolic Dąbrówki.
Mój patriotyzm lokalny i narodowy został ubogacony wiedzą i wskazówkami kurpiowskich przodków. Poznałem dzieje grobu kpt Wolskiego w Gontarzach, grobu ks. Walentego Placyda Podgórskiego, poczułem ducha tamtych dni. Bez tych zapisków moja wiedza w tym zakresie byłaby o wiele uboższa.
Skansen Kurpiowski w Nowogrodzie, działalność polityczna i wydawnicza Adama Chętnika to nieocenione źródło wiedzy o ludziach i ich życiu współczesnych jemu. Jego osoba stała się dla mnie przykładem i zachętą do tego by być wiernym swym ideałom, mimo iż czasem wieje nam wiatr w oczy.
Płętą tych myśli niechaj będzie fakt poznania potomków Adama Chętnika. Ludzi, których trudno opisać słowami, trzeba po prostu ich poznać, by przez nich ujrzeć ich przodka – nieocenionego syna kurpiowskiej ziemi – Adama Chętnika.
Zachęcam do odwiedzin: adam chętnik
