Przymiotem Ziemi Kurpiowskiej jest przywiązanie do wolności, wiary katolickiej i państwa polskiego. Zaprzeczeniem zaś jej był system komunistyczny przyniesiony na sowieckich bagnetach. Bastionem oporu przeciwko dyktaturze komunistycznej w przełomowym roku 1945 była postawa mieszkańców ziemi powiatu ostrołęckiego. Rok 1945 przyniósł zamianę okupacji niemiecką na okupację komunistyczną. O powszechności oporu przeciw „wyzwoleniu”, świadczyć może fakt, iż w latach 1945 – 1947 w zbrojnym, niepodległościowym podziemiu w ostrołęckim uczestniczyło ponad 3,5 tysiąca mieszkańców.
Teren gminy Lelis był także był obszarem działania „żołnierzy z lasu”. To oni m.in. rozbroili posterunek Milicji Obywatelskiej w Lelisie w dniu 26 maja 1945 roku. Podobna akcja miała też miejsce w dniu 6 marca 1947 roku. Wśród ofiar po stronie ruchu oporu wymienić należy trzech mieszkańców z Płoszyc: Józefa Lipkę, Aleksandra Sęka i Stanisława Kolimagę. Wszyscy trzej ponieśli śmierć za wiarę i wolność. Szanujmy to i pamiętajmy o nich.
Opracowano na podstawie: Kazimierz Krajewski Tomasz Łabuszewski: Ziemia ostrołęcka w walce z komunizmem 1944-1954, Ostrołęka 2008.rajew
