„Pierwszy Dywizjon 5 pułku ułanów spieszonych AK utworzony został w III rejonie AK w placówkach: Kadzidło, Zbójna i Lelis w maju 1944r. Składał się on organizacyjnie z 3 szwadronów. Dowódcą dywizjonu został kpt. Roman Sadowski „Blady” a jego zastępcą por. Cejko „Vis”. Akowcy z I dywizjonu przeprowadzili wiele różnych akcji. I tak np. 7 maja podjęta została, niestety nieudana próba zdobycia leśniczówki w Łodziskach, zaś 20 maja opanowali leśniczówkę w Płoszycach, natomiast 24 czerwca zajęli przystanek kolejki wąskotorowej między Gawrychami a Służewem.
W ramach akcji „Burza” w początkach lipca 1944r. nastąpiła koncentracja 1 szwadronu w liczbie ok. 50 żołnierzy w rejonie Zbójnej w obrębie wsi: Gąski, Laski i Wyk. W składzie szwadronu znalazo się 15 radzieckich jeńców wojennych. Oddział dokonał szeregu akcji dywersyjno-sabotażowych i stoczył kilka drobnych utarczek z Niemcami.M.in. rozkręcone zostały szyny kolejki wąskotorowej w pobliżu Gawrych oraz zniszczona linia telefoniczna przy drodze Łyse-Zbójna.
W początkach września kpt. Roman Sadowski podjął decyzję o demobilizacji
oddziału. Żołnierze rozesłani zostali do swoich rodzinnych miejscowości gdzie mieli oczekiwać na ewentualne wezwanie. Podyktowane to było dużym zagęszczeniem wojsk niemieckich w Puszczy Kurpiowskiej ze względu na zatrzymanie się frontu Narwi.
W miesiąc później we wsi Brzozowa nastąpiła wpadka. W ręce niemieckie dostali się: dowódca pułku ułanów spieszonych AK kpt. Aleksander Bednarczyk „Adam”, dowódca 1 dywizjonu kpt. Roman Sadowski „Blady”, pchor. Stanisław Kulaszyński „Przerwa” oraz właściciel kwatery Prusaczyk wraz z rodziną. Początkowo przesłuchania prowadzone były w kwaterze dowództwa niemieckiego w Płoszycach następnie w Glebie, gdzie mieścił się sztab dywizji Stamtąd aresztowanych przewieziono do Myszyńca i poddano przesłuchaniom przez ostrołęckie gestapo. Następnie umieszczono ich w więzieniu w Mławie. Podjęli tam próbę ucieczki ale niestety bez powodzenia, a odbyty w trybie doraźnym sąd wojenny skazał kpt A Bednarczyka i kpt R. Sadowskiego na karę śmierci, pozostałych zaś na pobyt w obozie koncentracyjnym. Podczas ewakuacji obozu aresztowani zbiegli i powrócili na zajętą już przez wojska radzieckie południową część powiatu ostrołęckiego”.
Cyt. Kijowski Jerzy „Zarys dziejów Armii Krajowej w powiecie ostrołęckim”, ZN OTN 6/1992, s. 63
