Analizując akta Powiatowego Urzędu Bezpieczeństwa Publicznego w Ostrołęce natrafiamy na ciekawy materiał badawczy dotyczący naszych stron i mieszkających tu ludzi. Dla przykładu:
Jednym z nich jest plan pracy za okres 1.07-1.10.1950 roku obiektu „Credo”, w którym jest m.in. zapis
„Parafia Dąbrówka. Wytypować i opracować aktywnego działacza x, celem rozpracowania Księdza oraz wrogi element spośród organizacji kościelnych. Odpowiedzialny Tadeusz Jaworski – referent Referatu V PUBP w Ostrołęce.”
Natomiast w kalendarium podziemia niepodległościowego na terenie powiatu Ostrołęka /XII.1944 – XII.1964/, również jest sporo zapisków z terenu naszej gminy: także znajdują się zapiski:
„20 lipca 1946 roku w lasach koło Olszewki /gm. Lelis/ silne pododdziały 1 pp”ludowego” WP prowadziły obławę na oddział partyzancki NZW ppor. „Burz”. Koło wsi Przystań doszło do potyczki z partyzanckim patrolem”.
Natomiast niektórzy z naszych mieszkańców ponieśli śmierć w wyniku działalności Sowietów, są nimi m.in. Kulas Adam zam. Łodziska, żołnierz AK, wywieziony w głąb ZSRR we wrześniu 1944 roku, zmarł w łagrze. Sekretarz gminy Lelis niejaki Pudłowski, żołnierz AK, w styczniu 1945 roku wywieziony do Rosji, zmarł w obozie w Skopinie.
