„…W wielu przypadkach księża oddawali się jednocześnie i innej pracy społecznej, m.in. w oddziałach Polskiej Macierzy Szkolnej. Naczelnik żandarmerii łomżyńskiej donosił w lipcu 1 907 roku o powstających kołach w pow. szczuczyńskim, do których chętnie zapisywała się większość parafian. Z kolei miesiąc później władze żandarmerii łomżyńskiej z niepokojem donosiły o aktywności księży jeżdżących po parafiach, zachęcających do wstępowania do związku i zbierających pieniądze na działalność Macierzy Szkolnej. Księża angażowali również sołtysów niektórych wsi, próbowali zachęcać do współpracy także wójtów gmin. Taką aktywnością wykazał się np. ks. Józef Gromek z parafii Dąbrówka w pow. ostrołęckim. Władze niepokoiły się faktem, że jeszcze przed legalizacją kół ZK funkcjonowały nielegalne tego typu placówki na terenie guberni łomżyńskiej, w których znajdowały się czytelnie i biblioteki z nierozpoznanym przez władze księgozbiorem…”
—————————————
Cyt. Małgorzata Dajnowicz, Orientacje polityczne ludności polskiej północno-wschodniej części Królestwa Polskiego na przełomie XIX i XX wieku, Białystok 2005, s. 253-254
