Dawniej w puszczy nie było wiosek. Każda rodzina żyła w pobudowane przez siebie budzie znoszą do niej cały swój dobytek i dorobek. Rozkazodawcą w rodzinie był najstarszy wiekiem. Z czasem, gdy ludność się rozrosła, Kurpie stworzyli bractwa, potem podzielili się na towarzystwa nowogrodzkie i ostrołęckie. Rządzili się jednym prawem i w rzeczach ważnych łączyli się razem. Dzielili się na strzelców i bartników. O wyśmienitych kurpiowskich strzelcach istnieją pojedyncze wzmianki w różnych dokumentach. Większość dokumentów o strzelcach zaginęła, o bartnikach zaś zachowały się ich wiele. Kilka ciekawostek o pszczelarzach /bartnikach/ i ich prawach wkrótce.
