Korzenie ustroju gminnego sięgają okresu Księstwa Warszawskiego /1807-1815/. Został on wprowadzony na wzór francuski. Krótki okres funkcjonowania księstwa nie pozwolił na praktyczne jego wprowadzenie. Po upadku powstania styczniowego w Królestwie Polskim gmina stała się jedyną samorządową jednostką podziału administracyjnego kraju.
W Księstwie Warszawskim organem wykonawczym gminy był wójt, a do jego administracji należeli zastępcy wójtów i sołtysi. Z Postanowienia Namiestnika Królestwa z 3 II 1816 wynika, że wójtowie mogli powołać sobie do pomocy sołtysów,
Według instrukcji dla sołtysów z lat czterdziestych XIX wieku zobowiązani byli oni m.in. do: minimum raz w tygodniu zbierania się na sesji u wójta gminy, który przekazywał im do rozpowszechnienia przepisy i regulacje, bezpośredniego egzekwowania od mieszkańców wsi podatków, kontrolowania ruchu ludności i ruchu spisowych, zwalczania przemytu, dbania o bezpieczeństwo ludzi, o bezpieczeństwo przeciwpożarowe.
Na przykład w pkt 11 instrukcji zapisano „Sołtysi mają obowiązek i moc, w razie gdy jaka osoba w karczmie upije się, lub furman przesiadający, czyli też ktokolwiek, chciał wychodzić do odległej swej siedziby, lub wyjeżdżać jak to mieć zwykło miejsce, że karczmarze wyciągnąwszy wszystkie z nich pieniądze, gwałtem ich z szynku pozbywają, przez co takie osoby jeżeli nie na śmierć, to na kalectwo lub obdarcie ich z ubioru są wystawieni a jadący na podobne wypadki i pozbawienie ich ekwipażu, – przeto nad takowymi ludźmi i końmi ustanowić dozór aż do zupełnego ich wytrzeźwienia, również nad ludźmi, którzy w karczmach zwykle kłótnie czynią i posuwają się do takiego stopnia, że czasem się zdarza jeżeli nie śmierć, to mocne skaleczenie straż ustanowić i władzy dostawiać”
Ukaz carski z 1859 wprowadzając przepisy o radach gminy wprowadsził też zasadę, iż sołtysów będą wybierac mieszkańcy poszczególnych wsi, a nie będą oni powoływani przez wójtów. Ponadto kandydaci na sołtysów musieli być zaakceptowani i zatwierdzeni.
Źródło: Tomasz Dziki: Administracja gmin wiejskich w Królestwie Polskim w latach 1815-1865.str. 111-138. , Klio. Czasopismo poświęcone dziejom Polski i powszechnym.
