Katalog synonimów słów gospodarz i włodarz jest bogaty, Słów tych często, zamiennie używa się do funkcji wójta. Nie sposób w kilku słowach omówić szeroko ten drobny szczegół, ale warto chociaż uczynić to w kilku słowach.
Gospodarz to m.in. pan domu, rolnik, żywiciel. Łączy się więc z ziemią, domem, kojarzy się z osobą która posiada ziemię i jest z nią związana. To osoba swoja, z rodziny, z wioski, opiekująca się domem i gospodarstwem. To także lider, przywódca. Skoro posiada ziemię to musi się o nią troszczyć, gdyż jej nie oszuka, bo ona jest jego żywicielką. Gospodarz sprawia, iż wszyscy domownicy czują się dobrze w wspólnym domu.
Włodarz zaś to ekonom, rządca, panujący władca, pan, zwierzchnik, panujący, ktoś z zewnątrz, wykonujący polecenia pana.. Zarządca czyni to w imieniu właściciela. Łączy się z władzą, panowaniem, która ma określone ramy czasowe. Emocjonalnie raczej mało związany z daną grupą osób. Ma wykonać określone zadanie postawione mu przez zwierzchników.
W okresie zakładania miast na prawie niemieckim wójt był dziedzicznym urzędnikiem, czyli lennikiem pana miasta. Urząd Wójta sięga swymi korzeniami Księstwa Warszawskiego. Właściciel ziemski obligatoryjnie wówczas był wójtem – pełnił funkcje wykonawcze w gminie. Wójt mógł wyznaczyć swego zastępcę, który w jego imieniu wykonywał te obowiązki. Organem wykonawczym gminy był tylko wójt, a do jej administracji należeli zastępcy wójtów oraz sołtysi. Z biegiem czasu rola i zadania wójtów ulegały zmianom. Wójtowie pełnili funkcje opiekunów rodziny, zasiadali w sądach gminnych, byli przedstawicielami panującego. W okresie powojennym gminami zarządzali naczelnicy, których delegowała panująca wówczas władza. Po zmianach ustrojowych w latach 1990-2002 wójta wybierała rada gminy, a od 2002 wójta wybierają mieszkańcy danej jednostki samorządu terytorialnego w powszechnych wyborach bezpośrednich.
Jaka jest zatem właściwa rola wójta, zarządzać czy gospodarować w danej gminie? Które z nich są bliższe obecnej jego roli i zadaniom? To mieszkańcy danej gminy sami podejmują decyzje o sposobie realizacji tej służby społecznej.
