Ustawa o petycjach uchwalona została w połowie 2014 r. Weszła w życie 06 września 2015 r. Tak długie vacatio legis może świadczyć o powadze i znaczeniu nowego narzędzia, które otrzymuje obywatel, chcący mieć wpływ na organy państwa, w tym na jednostki samorządu terytorialnego.
Petycje mogą dotyczyć właściwie każdej uchwały rady miasta czy gminy. Mogą być postulatem dotyczącym oczekiwanego kształtu takich uchwał czy w ogóle inicjować podjęcie uchwały w danym temacie.Przedmiotem petycji może być więc żądanie, w szczególności zmiany przepisów prawa, podjęcia rozstrzygnięcia lub innego działania w sprawie dotyczącej podmiotu wnoszącego petycję, życia zbiorowego lub wartości wymagających szczególnej ochrony w imię dobra wspólnego, mieszczących się w zakresie zadań i kompetencji adresata petycji. Dlaczego petycje mają tak bardzo zmienić możliwości wpływu aktywnych obywateli na władze, w tym na władze lokalne?
Petycja może być złożona przez osobę fizyczną, osobę prawną, jednostkę organizacyjną niebędącą osobą prawną lub grupę tych podmiotów. Uprawnionych do składania petycji ustawa nazywa podmiotami, warto więc pamiętać, że pod tym słowem kryją się wszyscy wskazani w powyższym wyliczeniu, a więc zarówno osoby fizyczne (obywatele), jak i osoby prawne (np. stowarzyszenia, fundacje, firmy itp.). Petycje są wolne od opłat.
Ustawa wskazuje, że petycja „powinna być rozpatrzona bez zbędnej zwłoki, jednak nie później niż w terminie 3 miesięcy od dnia jej złożenia”. Istotne jest to, że każda petycja będzie musiała niezwłocznie zostać umieszczona na stronie internetowej podmiotu do którego jest skierowana. To całkowita nowość, która nie tylko wpłynie na przejrzystość petycji (będzie można zobaczyć, czego domagają się mieszkańcy), ale umożliwi także pozostałym mieszkańcom „dołączenie” do już złożonej petycji (w ciągu miesiąca od jej złożenia) i tym samym wyrażenie swojego zdania i poparcia dla proponowanych zmian w prawie lub oczekiwanych działań jakie ma podjąć np. organ władzy, Sejm, Senat, premier, rada gminy, burmistrz, instytucja czy organizacja.
O mocy petycji obywateli mogliśmy przekonać się przy okazji nowego rozkładu kursowania autobusów MZK w Ostrołęce. Dzięki petycji mieszkańców rozkład ten zostanie poddany modyfikacji.
