Statut sołectwa jest istotnym dokumentem określającym strukturę i zasady działania sołectwa, mający na celu zapewnienie prawidłowego funkcjonowania jednostki samorządowej oraz wspieranie rozwoju lokalnej społeczności. Aby jak najlepiej przygotować projekty statutów sołectw, które potem zostaną przedłożone mieszkańcom do konsultacji, dobrze byłoby powołanie przez radę gminy doraźnej komisji statutowej, która zajmie się opracowaniem stosownego projektu. W skład komisji oprócz radnych, sołtysów, radcy prawnego, być może także sekretarza gminy mogą wejść liderzy organizacji pozarządowych, którzy mają doświadczenie w pisaniu statutu organizacji pozarządowej. W gminie Lelis nie zdecydowano się na tego rodzaju krok.
Doświadczenie sprzed dwóch lat wskazuje, iż tylko bardzo nieliczni mieszkańcy zgłosili uwagi do przedłożonych projektów statutów. Chyba nie było też w gminie żadnego zebrania wiejskiego w tym przedmiocie. Wydaje się, iż obecnie być może będzie podobnie. To, sołtys winień pełnić tu wiodącą rolę, Sam winien pokazać mieszkańcom swoje propozycje i uwagi do przedłożonego projektu. Może też warto pomyśleć o zwołaniu zebrania wiejskiego w tej materii. Przecież statut sołectw uchwala się raz na kilka – kilkanaście lat, więc wskazane byłoby dołożyć do tego procesu większych starań. Jeden z sołtysów do mieszkańców napisał: „Ukazało się zarządzanie wójta w sprawie przeprowadzenia konsultacji w przedmiocie statutów Sołectw. Bardzo proszę o zapoznanie się może ktoś ma jakieś sugestie pomysły proszę o wiadomość na priv lub emiala”.
Fakt, na owe konsultacje wójt dał mieszkańcom „wyjątkowo dużo czasu”. Sobie ok. 2 lat, a nam mieszkańcom kilka dni roboczych i to w okresie świątecznym: Bożego Narodzenia i Nowego Roku. Cóż, może i ma rację, bo i tak uwag będzie zapewne mało, a te które wpływają, zazwyczaj są odrzucane. Jest natomiast mały progres, bowiem w stosunku do ubiegłych projektów, obecne są lepiej przygotowane. Pomimo dwóch lat pracy urzędników nad nim, pierwsze uwagi i wnioski, już mi się nasunęły i zostały przelane na papier. Reszta w miarę posiadanych możliwości.
