„Żywią i bronią” to naczelna dewiza Kółek Rolniczych – organizacji powstałej z potrzeby polskich rolników. Kieruje się ona zasadą wierności obowiązkom wobec Ojczyzny i polskiej ziemi. Ich historia związana jest z historią wsi i rolnictwa oraz narodu i państwa polskiego.
Okres wieku XIX to czas bujnego rozwoju gospodarczego dla wielu krajów europejskich. Na polskiej wsi panowały stosunki feudalne, ucisk narodowy i społeczny. Wszystkie próby uzyskania wolności i swobód obywatelskich, w tym także możliwości zrzeszania się w stowarzyszenia zawodowe i społeczne, kończyły się na zsyłkach i masowej, wymuszonej emigracji najbardziej światłej części społeczeństwa polskiego. Sytuacja wydawała się bez wyjścia. A jednak znaleźli się tacy, którzy, z narażeniem własnego życia, podjęli się trudu odmiany losu polskiego chłopa. Byli to przedstawiciele szlachty, niektórzy spośród ziemian, pisarze i poeci, a także wielu księży w parafiach wiejskich.
Hasło „Ziemia i oświata” dla ludu polskiego, było powszechnym zawołaniem poetów i pisarzy Najpierw powstały na wsi spółki rolniczo handlowe, a potem towarzystwa rolnicze. Istotną rolę w działalności kółek rolniczych prasa rolnicza np. Poradnik Gospodarski założony w 1889 roku w Poznaniu. Działania te prowadzone były we wszystkich trzech zaborach.
Jako zaszczyt przynależności do Kołek Rolniczych przypisywało sobie wielu wybitnych mężów stanu w Polsce, a także intelektualistów. Należeli do niech m.in. Józef Piłsudski, Stefan Żeromski, Melchior Wańkowicz, Stanisław Staszic, Stanisław Mikołajczyk, Henryk Sienkiewicz, Maria Konopnicka, Wincenty Witos, Władysław Reymont.
Kółka Rolnicze odegrały one ważną rolę w podtrzymywaniu i kształtowaniu świadomości narodowej wśród mieszkańców wsi oraz w prowadzeniu postępu w polskim rolnictwie w Europie i Ameryce północnej na początku XX w. Na ówczesne czasy, były bardzo postępowe i dobrze służyły polskiej wsi.
W niepodległej Polsce kontynuowały one swoją działalność gospodarczą, społeczną i oświatowo-kulturalną. Ich zasługą była także wychowanie społeczników i organizatorów życia społecznego na wsi. To dzięki nim idea kółek rolniczych przetrwała w świadomości polskich rolników przez okres okupacji hitlerowskiej jak oraz po zakończeniu II Wojny Światowej. Ich praca zaowocowała po 1956 roku po wieloletniej ciszy kółkowej. Nieodłącznym elementem Kółek Rolniczych są Koła Gospodyń Wiejskich. Te organizacje istniały i prężnie działały także w naszych stronach.
Dziś, najbliższej nas, taka organizacja funkcjonuje w Łęgu Przedmiejskim… c.d.n.
Na podstawie: www.kolkarolnicze.pl, KZRKiOR
