Lany Poniedziałek w Dąbrówce na Kurpiach

      Możliwość komentowania Lany Poniedziałek w Dąbrówce na Kurpiach została wyłączona

Polewanie wodą w Lany Poniedziałek (Śmigus-Dyngus) to wielkanocna tradycja ludowa, mająca pogańskie korzenie, symbolizująca oczyszczenie, płodność, zdrowie i witalność. Połączenie dwóch słowiańskich zwyczajów – śmigusa (pokropienie wodą) i dyngusa (wykupienie się podarkami). Dawniej kawalerowie oblewali panny, co zwiastowało zamążpójście.  Zwyczaj pławienia dziewcząt znany był już w XV wieku. Woda miała zapewniać zdrowie, gładką cerę i płodność. Wczesnym rankiem oblewano się wodą, często używając do tego wiadra, co miało przynieść szczęście.

Na Kurpiach w Dąbrówce było podobnie. Niewinne igraszki wodne młodzieży i dorosłych  nader często kończyły się kąpielami w przydrożnych rowach, krypach przy studni lub też nawet laniem wody w domach. Zdarzało się, iż ich owocem były nawet późniejsze choroby (przeziębienia lub zapalenia płuc), co z kolei czasem kończyło się tragicznie z uwagi na ówczesnej możliwości medyczne. Z czasem polewanie wodą zmieniło nieco formę i zaczęto polewać nieco ostrożnie – na rękę. Tego dnia, wczesnym rankiem dzieci odwiedzały swych chrzestnych, by polać ich zwykłą wodą lub też jak mówiono „pachnąca wodą”. Przy tej okazji składano także życzenia świąteczne. W zamian otrzymywali podarki tzw „wykup”, dawniej były to pisanki, ciasto lub słodycze. Potem pojawiły się inne prezenty, w tym pieniądze.

Poniżej zdjęcia z lanego poniedziałku, chociaż nie z Dąbrówki to z Kadzidła, ale też na Kurpiach.

Gazeta Krakowska : organ KW Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej. R. 11 (1959), Nr 73 (28/29/30 III) ꞊ Nr 3363 [sic!]., s.2.

Download PDF