Jak pokazują statystyki około 50% dróg w kraju stanowią drogi gminne, którymi zarządza wójt, burmistrz lub prezydent miasta. Zimowe utrzymanie dróg to działania, mające na celu zmniejszenie zakłóceń ruchu drogowego wywołanych czynnikami atmosferycznymi. Do działań tych zalicza się usuwanie śliskości zimowej (gołoledź, lodowica, śliskość pośniegowa).
Utrzymanie dróg zgodnie z art. 4. pkt 20 ustawy o drogach publicznych (tj. Dz. U. z 2013 r., poz. 260 z późn. zm.) obejmuje wykonywanie robót konserwacyjnych, porządkowych, odśnieżanie oraz zwalczanie śliskości zimowej, w celu zwiększenia bezpieczeństwa oraz wygody ruchu. Za te działania odpowiadają zarządcy poszczególnych kategorii dróg, którzy w celu usunięcia śliskości zimowej, po wcześniejszym mechanicznym usunięciu śniegu, stosują środki: niechemiczne (piasek o średnicy cząstek od 0,1 do 1 mm, kruszywo naturalne lub sztuczne o uziarnieniu do 4 mm), chemiczne – w postaci stałej oraz zwilżonej (NaCl, CaCl2, MgCl2) oraz mieszaniny środków chemicznych i niechemicznych.
Ustawa o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (tj. Dz. U. z 2013 r., poz. 1399 z późn. zm.) wskazuje, miedzy innymi, zadania gminy oraz obowiązki właścicieli nieruchomości związane z utrzymaniem czystości oraz porządku. Do postępowania ze śniegiem oraz lodem zastosowanie ma art. 3 ust. 2 pkt 11, zobowiązujący gminę do zapobiegania zanieczyszczeniu ulic, placów oraz tere-nów otwartych, w głównej mierze poprzez zbieranie i pozbywanie się śniegu oraz lodu z obszarów użytku publicznego – zgodnie z uchwalonym przez Radę Gminy Regulaminem utrzymania czystości i porządku. Właścicieli nieruchomości zobowiązuje natomiast do usuwania błota, śniegu oraz lodu z chodników znajdujących się w bezpośrednim sąsiedztwie nieruchomości (art. 5 ust. 1 pkt 4), z wyłączeniem miejsc przeznaczonych do parkowania, za które zarządca drogi pobiera opłaty. Do obowiązków gminy należy również ustalenie miejsca składowania śniegu oraz lodu.
Do obowiązków gmin należy również dobór oraz utrzymanie roślinności przydrożnej (sadzenie odpowiednich gatunków drzew i krzewów), której zadaniem jest ochrona drogi przed nawiewaniem na nią śniegu, a tym samym zapewnienie bezpiecznego korzystania z dróg. Obowiązek ten nakłada art. 78 oraz art. 80 ustawy o ochronie przyrody (tj. Dz. U. z 2013 r., poz. 627 z późn. zm.). Ta sama ustawa w art. 82 pkt 2 nakazuje stosowanie środków chemicznych w sposób najmniej szkodliwy dla zieleni i zadrzewień, a w przypadku stosowania środków chemicznych w ilościach, które mogą zaszkodzić terenom zielonym oraz zadrzewieniom sprawca podlega odpowiedzialności wykroczeniowej w postaci kary grzywny lub nawet aresztu (art. 131. pkt 7).
Na podstawie: Magdalena Czarna „Zimowe Utrzymanie dróg w świetle prawa polskiego”, Uniwersytet Zielonogórski, Zeszyty Naukowe nr 154 /2014
