Komunistyczne metody walki z ruchem pielgrzymkowym

Pielgrzymki to wyraz indywidualnej pobożności ale też publiczna demonstrację wiary. Dla komunistów stanowiły one sól w oku i miały one charakter demonstracji politycznych. Starano się więc ograniczyć ruch pielgrzymkowy do minimum, stosując różnorakie metody przeciwdziałania. Choć pielgrzymka wiąże się nierozerwalnie z trudem, to w okresie PRL pątnicy musieli pokonać także wiele nieprzewidzianych i sztucznych trudności stwarzanych przez władze.

Opracowywano plany przeciwdziałania tego rodzaju zgromadzeniom religijnym. Przewidywały one m.in. utrudnianie dotarcia wiernym do miejsc pielgrzymkowych poprzez ograniczanie ilości kursującego taboru PKP, PKS i WPK na trasach do tych miejsc. Odpowiednie komórki partyjne uniemożliwiały wykorzystanie przez pątników pojazdów należących do zakładów pracy i organizacji społecznych, a także organizowanie wycieczek, które mogły mieć charakter pielgrzymkowy. Milicja wnikliwie przeprowadzała kontrole drogowe i zatrzymywała karty rejestracyjne wozów pod błahymi pretekstami. Do grona niekonwencjonalnych środków utrudnień zaliczyć można również roboty drogowe na trasach pielgrzymek.

Ograniczano wydawanie zezwoleń na organizacje pielgrzymek, a pielgrzymki bez stosownego zezwolenia rozpędzano. Partia wydawała zalecenia, aby zwiększać kontrolę ruch granicznego, kontrolować i wyciągać wnioski wobec osób udostępniających kwatery noclegowe, zmniejszać ilość miejsc parkingowych i wprowadzać opłaty za parkowanie. Nakazywano neutralizować świecki aktywistów kościelnych poprzez większe absorbowanie ich w pracę zawodową, prowadzić szczegółową ewidencję pojazdów przybyłych do miejsc pątniczych. Gdy impreza kościelna przypadała na dzień wolny od pracy, zalecano organizować w jej rejonie szereg atrakcyjnych imprez świeckich i zabaw, a także szeroki ruch wycieczkowy oraz zapewnić specjalnie ciekawy program TV i miejscowych kin.

Próbowano wpływać na zmianę charakteru zgromadzeń religijnych poprzez urządzanie w pobliżu miejsca pątniczego kioski z piwem, krupniokami, strzelnice, karuzele itp., pozwalające skutecznie wpływać na zmianę charakteru imprezy w jarmarczno-odpustowy. Aparat bezpieczeństwa dokonywał odurzeń pielgrzymów, kradzieży plecaków oraz dowodów osobistych pątników, zanieczyszczano pątnikom śpiwory, podrzucano materiały pornograficzne, przebijano opony w samochodach wiozących sprzęt oraz zatruwano pojemniki z napojami, w różnorodny sposób szykanowano osoby pielgrzymujące..

Na podstawie dokumentów IPN