Do Brazylii

Poza Stanami Zjednoczonymi, Ameryka Łacińska była miejscem do którego najwięcej wyemigrowało „za chlebem” polskich chłopów na przełomie XIX i XX wieku: Przodowała w tym Brazylia. Masowa emigracja zazwyczaj miała charakter ekonomiczny i często wiązała się z osiedleniem. Władze oferowały bezpłatną podróż do niej, na emigrantów czekała ziemia w nieograniczonej ilości, była też pomoc rządowa w zasiewach i zagospodarowaniu się przybyszów. Polscy emigranci przeżywali tam często różne dramaty. Szacuje się, że śmiertelność wśród nich była ok.10-15%. Do Brazylii emigrowali także politycy. W ślad za nimi docierali tam dziennikarze, pisarze, działacze społeczni, publicyści.

Szacuje się, że w tym okresie wyemigrowało do  Brazylii ok. 100 tys. chłopów. Na łamach gazety „Echa Płockie” z 1903 roku, nr 43, s.3 odnaleźć można informacje o żywiołowym wychodźtwie Kurpiów. W tej sytuacji nie było komu uprawiać ziemi, która leżała odłogiem. Nie było też wioski, gdzie ktoś nie wyruszył „za chlebem”. Wyjeżdżano nawet po kilka razy.