Sołtys – to jeden z najstarszych urzędów na polskiej wsi. Pojawił się on już pod koniec XII wieku. Na przestrzeni wieków rola sołtysa, jego znaczenie i stan posiadania ulegały zmianom, to jednak pewne atrybuty tego urzędu pozostały. Niezmiennie jego najważniejszym zadaniem jest pośrednictwo pomiędzy przedstawicielami władzy
a lokalną społecznością. Spójrzmy na obecną rolę sołtysa.
W okresie PRL osoby na tym stanowisku wykonywały zadania samorządowe (np. zwoływanie zebrań wiejskich), administracyjne (np. pobieranie podatków) i organizacyjno-społeczne (np. inicjowanie tzw. czynów społecznych na rzecz lokalnej społeczności).
W świetle obowiązujących przepisów sołtys jest organem wykonawczym sołectwa jako jednostki pomocniczej gminy. Osoba piastująca ten urząd nadal pełni rolę reprezentanta mieszkańców i „łącznika” między społecznością wiejską a władzą wyższego szczebla. Obecnie, sołtys sprawując funkcję publiczną korzysta z ochrony prawnej należnej funkcjonariuszom publicznym. Nie mają oni specjalnego wynagrodzenia. Większość rad gmin jednak podejmuje stosowne uchwały i przyznaje sołtysom diety. Fakt, są one zróżnicowane, ale zazwyczaj symboliczne. Sołtysi u nas uzyskują dochód z inkasa podatków lokalnych od osób fizycznych (rolnego, leśnego i od nieruchomości).
Reforma samorządowa z 1990 roku nie określiła ściśle obowiązków sołtysów. Tego typu zapisy uwzględnia się w statutach poszczególnych sołectw. Jednak wiele z tych dokumentów zostało sporządzonych zbyt ogólnikowo lub błędnie, co pozwala na pewną samowolę samych urzędujących bądź osób mających wpływ na losy poszczególnych środowisk wiejskich (samorząd, lokalni liderzy). Nasza wspólnota samorządowa nie jest pod tym względem wyjątkiem.
