Sanktuarium maryjne to miejsce kultu religijnego Marii z Nazaretu, szczególnie jako Matki Bożej i Najświętszej Panny. Każdego roku odwiedzają je tysiące pątników.
Sanktuarium to miejsce kultu, którego powstanie związane jest z objawieniem lub cudem (wydarzeniem nadprzyrodzonym), cudownym wizerunkiem lub relikwiami. Pielgrzymi podróżują do niego, by modlić się, prosić o wybaczenie, jak również podziękować za otrzymane łaski.
Sanktuarium maryjne to nie tylko okazałe kościoły. To również miejsca naturalne (groty i lasy) lub niewielkie kaplice. To co je łączy, to sposób intensywniejszego objawienia się łaski Maryi. To także Dąbrówka koło Ostrołęki, mała wioska kurpiowska. Nieco uśpiona i zapomniana. Kiedyś była jednym z najważniejszych miejsc kultu na Mazowszu.
Kult maryjny wśród chrześcijan stał się dominujący w XV wieku. To właśnie wtedy pątnicy wyruszali w podróż do miejsc, w których znajdowały się cudowne wizerunki i figury Matki Chrystusa. Do dzisiaj sanktuariów maryjnych w Polsce jest najwięcej i każdego roku przyciągają miliony ludzi. Niektóre z nich pojawiały się też w literaturze, by wspomnieć choćby o „Potopie” Henryka Sienkiewicza.
W Polsce jest blisko 450 sanktuariów maryjnych, wśród których najważniejsze są:
- Sanktuarium Jasnogórskie w Częstochowie,
- Sanktuarium Matki Bożej Bolesnej Królowej Polski w Licheniu Starym,
- Sanktuarium pasyjno-maryjne w Kalwarii Zebrzydowskiej,
- Bazylika Nawiedzenia Najświętszej Maryi Panny w Świętej Lipce,
- Bazylika Narodzenia Najświętszej Maryi Panny w Gietrzwałdzie (jedyne uznane przez Kościół miejsce objawień Matki Bożej w Polsce).
