Bardzo ciekawe spostrzeżenia i wnioski odnośnie moralności naszych przodków odnajdujemy w periodyku „Moralność i umoralnienie Kurpiów. Studium obyczajowe”. – Dominik Staszewski, Płock 1903 rok.
Wiele zawartych tam obserwacji i wniosków pomimo upływy ponad 100 lat, nadal zachowuje swoją aktualność. Nie sposób przejść obojętnie obok spostrzeżeń o głębokiej wierze pierwszych leśnych rodów. Mieszkańcy lasów odznaczają się głęboką wiarą, ale są leniwi i zarazem oszczędni. Lubią zabawę i mają skłonność do picia piwa i alkoholu. Autor opisuje swoje spostrzeżenia odnośnie ich życia rodzinnego, małżeńskiego i wychowania dzieci. Zwraca uwagę na ich miłość do Ojczyzny, ale też nieuczynność w stosunkach międzysąsiedzkich. Widzi też istniejąca demoralizację dzieci i wyjazdy młodych za pracą. Podaje też praktyczne rady jak podnieść moralność i kulturę Kurpi. Zamykanie karczm, zaniechanie usilnego bronienia dzieci przez rodziców /”to nie możliwe mój syn/córka”/, wpajanie obowiązku pracy dzieciom od najmłodszych lat, czy rozwój kultury rolniczej, to przykładowe wnioski autora.
Owocnej lektury.
