Obywatelska Inicjatywa uchwałodawcza stanowi istotne uprawnienie urzeczywistniające realizację zasady pomocniczości określonej w preambule Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Jest również istotnym narzędziem angażowania mieszkańców w sprawy wspólnoty samorządowej.
Umożliwienie mieszkańcom zgłaszania projektów uchwał podnosi jakość działania samorządu terytorialnego, pozwala lepiej poznać potrzeby mieszkańców, wprowadzać w życie ich pomysły i przez to zwiększać poczucie odpowiedzialności za wspólnotę lokalną. Rozwiązanie to jest zgodne z brzmieniem art. 4 i 16 i 169 ust. 4. Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, a także z artykułami art. 3 ust. 1, art. 18 ust. 2 pkt 1, art. 22 i art. 40 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym.
Nie bez znaczenia pozostaje również uznanie w treści Europejskiej Karty Samorządu Terytorialnego prawa obywateli do uczestnictwa w kierowaniu sprawami publicznymi za jedną z demokratycznych zasad. Autorzy Karty wyrazili również przekonanie, że istnienie społeczności lokalnych wyposażonych w rzeczywiste uprawnienia stwarza warunki dla zarządzania skutecznego i pozostającego zarazem w bezpośredniej bliskości obywatela.

